Cis

Ilustracja cis

Cis jest jednym z najbardziej popularnych drzew w Polsce. Jest tak urokliw膮 i ma艂o wymagaj膮c膮 ro艣lin膮, 偶e ka偶dy mo偶e ozdobi膰 ni膮 sw贸j ogr贸d. Cisy doskonale prezentuj膮 si臋 przed domem, ale te偶 w zieleni miejskiej i parkach publicznych. Bardzo cz臋sto ro艣liny wykorzystuje si臋 na 偶ywop艂ot, kt贸ry podnosi walory estetyczne ka偶dej posesji. Swoim intensywnym kolorem oraz wygl膮dem 偶ywop艂ot z cis贸w bije na g艂ow臋 niemal wi臋kszo艣膰 zimozielonych 偶ywop艂ot贸w.

Cis - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Cis 鈥 opis, wyst臋powanie, wymagania, uprawa, porady

Cis to bardzo ciekawy krzew, ale i drzewo. Niekt贸rzy ze wzgl臋du na wysoko艣膰 ro艣liny opisuj膮 cis jako 鈥瀖a艂e drzewo鈥. Cisy rosn膮 bowiem maksymalnie do 15 m wysoko艣ci, cz臋sto osi膮gaj膮c krzaczasty pokr贸j. Ro艣lin臋 znamy g艂贸wnie jako ozdobn膮 do ogrodu. Jakie wymagania maj膮 cisy? Dlaczego m贸wi si臋 o nich 鈥瀌rzewa 艣mierci鈥? Czy cis pospolity ma jakie艣 specjalne zastosowanie? Sprawd藕 najwa偶niejsze informacje na temat tych wyj膮tkowych ro艣lin!

Cis jako ma艂e drzewo do ogrodu 鈥 wymagania i podstawowa piel臋gnacja

Najbardziej znany rodzaj cisa, czyli czym si臋 wyr贸偶nia cis pospolity?

Cis pospolity to du偶y krzew lub ma艂e drzewo, kt贸re nale偶y do rodziny cisowatych. Przyozdobion膮 w ig艂y ro艣lin臋 spotka膰 mo偶na w wielu cz臋艣ciach Europy, zwykle rosn膮c膮 pojedynczo. Bardzo rzadko zdarza si臋, 偶e cisy rosn膮 w drzewostanach. W Polsce cisy podlegaj膮 cz臋艣ciowej ochronie, wi臋c zabroniona jest ich wycinka. S膮 te偶 jednocze艣nie jednymi z najch臋tniej sadzonych ma艂ych drzewek do ogrodu 鈥 mowa oczywi艣cie o sadzonkach pozyskanych z legalnego, sprawdzonego 藕r贸d艂a. Cis pospolity mo偶e urosn膮膰 do ok. 15 m wysoko艣ci. Jego korona zwykle jest kolumnowa lub sto偶kowata 鈥 w贸wczas dotyczy odmian z jednym pniem. Korona cisu mo偶e by膰 te偶 roz艂o偶ysta 鈥 pod warunkiem 偶e drzewo ma wielokrotny pie艅. Cisy maj膮 delikatnie wzniesione wierzcho艂ki ga艂臋zi, a ich pnie obro艣ni臋te s膮 cienkimi ga艂膮zkami. Ro艣liny te maj膮 r贸wnie偶 p艂ytki system korzeniowy.

Dla cis贸w charakterystyczna jest pop臋kana, szaro-br膮zowa kora, kt贸ra mocno si臋 艂uszczy. P臋dy krzew贸w maj膮 lu藕no rozmieszczone, zielone ig艂y. Niekt贸re z nich przybieraj膮 zielono-brunatn膮 barw臋. Od innych iglak贸w cisy odr贸偶ni膰 mo偶na w艂a艣nie po ig艂ach. W przypadku cis贸w maj膮 one 艣rednio 4 cm d艂ugo艣ci. S膮 r贸wne, w膮skie i p艂askie. Z wierzchu s膮 ciemno, a pod spodem jasnozielone. Maj膮 te偶 zaznaczone na dole dwa wyra藕ne paski. Cis pospolity jest ro艣lin膮 dwupienn膮. Jego kwiaty s膮 kuliste i liczne, a czasami pod艂ugowate. W czasie pylenia kwiaty robi膮 si臋 jasno偶贸艂te. Cisy zakwitaj膮 w lutym, ciesz膮c oczy pi臋knymi kwiatami a偶 do kwietnia. Najcz臋艣ciej sadzi si臋 je w ogrodach stylizowanych na angielskie. Doskonale nadaj膮 si臋 r贸wnie偶 na t艂o dla innych ro艣lin. Cis jest 艂adny i ma艂o wymagaj膮cy. Nic dziwnego, 偶e ludzie cz臋sto decyduj膮 si臋 na upraw臋 tych krzew贸w w ogrodzie.

Sadzenie i nawo偶enie cis贸w 鈥 wszystko, co warto wiedzie膰

Polacy uwielbiaj膮 wykorzystywa膰 cisy na 偶ywop艂oty. Najbardziej ceniony jest cis hicksii, czyli najpopularniejsza odmiana cisa pospolitego (akurat w tym przypadku zmieszanego z japo艅skim). 呕ywop艂ot z cisa to doskona艂y wyb贸r do ogrodu, zw艂aszcza 偶e klimat w Polsce jest bardzo zmienny i niepewny. Cis doskonale znosi strzy偶enie poziome i pionowe. Nie ma wi臋c obaw, 偶e zaszkodz膮 mu no偶yce spalinowe. Zadbaj o to, aby sadzi膰 cisy w miejscach s艂onecznych, poniewa偶 w艂a艣nie w takich  ro艣liny najlepiej rosn膮. Nie ma te偶 wi臋kszego problemu, aby cis posadzony zosta艂 w zacienionym stanowisku 鈥 poradzi sobie niemal wsz臋dzie. Sadzonki cis贸w dost臋pne s膮 w ka偶dej szk贸艂ce zielarskiej, a ich cena uzale偶niona jest od wysoko艣ci i wieku ro艣liny. Cena za sadzonk臋 waha si臋 od 10 do 200 z艂, przy czym dro偶sze s膮 najwi臋ksze okazy. Im mniejszy cis, tym mniej pieni臋dzy za niego zap艂acisz. Decydujesz si臋 na posadzenie cis贸w w ogrodzie? Pami臋taj, 偶e ro艣liny te potrzebuj膮 a偶 dw贸ch sezon贸w, aby dobrze zakorzeni艂y si臋 w ziemi. Dopiero w贸wczas p臋dy zaczn膮 rosn膮膰 鈥 przyrost szacuje si臋 na ok. 20 cm w roku. Po up艂ywie czasu cis zrobi si臋 mocno zielony i wspaniale ozdobi ogr贸d.

Je艣li chcesz zacz膮膰 przygod臋 z 偶ywop艂otem z cisa, zacznij od posadzenia krzew贸w w jednym rz臋dzie. Rozstawa mi臋dzy kolejnymi sadzonkami powinna wynosi膰 ok. 40-50 cm. Na jeden metr 偶ywop艂otu nie mo偶na posadzi膰 wi臋cej ni偶 5 ro艣lin. Odpowiednia rozstawa to konieczno艣膰, je艣li 偶ywop艂ot ma dobrze wygl膮da膰 i spe艂nia膰 swoje zadanie (os艂ania膰 posesj臋 przed w艣cibskimi spojrzeniami). Im wi臋ksza odleg艂o艣膰 mi臋dzy cisami, tym d艂u偶ej trzeba b臋dzie czeka膰 na efekt. Warto wcze艣niej wytyczy膰 lini臋 偶ywop艂otu i kopa膰 wzd艂u偶 tej linii. D贸艂 na sadzonk臋 powinno si臋 wykopa膰 minimum dwa razy wi臋kszy od bry艂y korzeniowej. Do 艣rodka wsadza si臋 sadzonk臋, zasypuje ziemi膮 i dok艂adnie udeptuje. Na koniec wystarczy ju偶 tylko podla膰 ca艂o艣膰 i mo偶na cierpliwie czeka膰 na efekty. Cis na 偶ywop艂ot mo偶e ukorzenia膰 si臋 nawet przez dwa sezony. Systematyczne nawo偶enie mo偶e obfitowa膰 jednak w przyrost ro艣liny do ok. 20 cm na rok. Sadzisz ro艣liny z wi臋ksz膮 bry艂膮 korzeniow膮? U偶yj do tego niewielkiej koparki. Mniejsze odmiany umie艣ci膰 mo偶na w ziemi za pomoc膮 np. wide艂 ogrodniczych i szpadla.

Jaka jest idealna gleba dla cis贸w? Najlepiej, aby zawiera艂a odkwaszony torf. Mo偶e by膰 to r贸wnie偶 specjalne pod艂o偶e dla cis贸w, kt贸re kupi膰 mo偶na w ka偶dym specjalistycznym sklepie ogrodniczym. Do najwa偶niejszych czynno艣ci nale偶y wymieszanie takiego pod艂o偶a z gleb膮 znajduj膮c膮 w ogrodzie, oczywi艣cie, zanim ukorzeni膮 si臋 w niej sadzonki cis贸w. Nale偶y te偶 doda膰 specjaln膮 od偶ywk臋 do gleby, najlepiej w postaci obornika. Mo偶e by膰 to r贸wnie偶 od偶ywka granulowana, kt贸r膮 dostaniemy w sklepach ogrodniczych lub niekt贸rych kwiaciarniach. Je艣li nie masz dost臋pu do takich specyfik贸w, tradycyjny kompost ogrodowy r贸wnie偶 bardzo dobrze zasili gleb臋. Warto nawozi膰 pod艂o偶e, poniewa偶 dzi臋ki temu mo偶na poprawi膰 budow臋 gleby. Z pomoc膮 dobrych 鈥瀢spomagaczy鈥 pod艂o偶e b臋dzie w stanie zahamowa膰 wilgo膰 oraz dostarczy cisom pokarmu potrzebnego do prawid艂owego wzrostu. Zadba艂e艣 o usadowienie cis贸w w linii o odpowiedniej rozstawie? Pozosta艂o ju偶 tylko zasypa膰 gleb臋 przygotowan膮 mieszank膮 i starannie udepta膰 j膮 wok贸艂.

Zastosowanie 鈥瀌rzewa 艣mierci鈥 鈥 czy cis to tylko niebezpieczna trucizna?

Przycinanie cis贸w i wa偶ne wskaz贸wki piel臋gnacyjne

呕ywop艂ot powinno si臋 przycina膰 po posadzeniu w glebie, czyli w pierwszym roku 偶ycia. Przycinanie cis贸w wykonuje si臋 z ka偶dej strony, najlepiej systematycznie. Je艣li b臋dziesz zapomina艂 o regularnym przycinaniu cis贸w, konieczne mo偶e okaza膰 si臋 drastyczne ci臋cie. Cz臋sto prowadzi ono do powstawania ma艂o estetycznych luk w 偶ywop艂ocie. Przycinaj i formuj cisy na pocz膮tku lata. W przypadku du偶ego przyrostu wykonaj specjalne ci臋cie w momencie, gdy zako艅cz膮 si臋 zimowe przymrozki. Ci臋偶ko okre艣li膰 dok艂adne daty ci臋cia 鈥 to uzale偶nione od warunk贸w atmosferycznych. Cis przeznaczony na 偶ywop艂ot warto ci膮膰, jednak gdy temperatura wzro艣nie powy偶ej zera i zanim krzew wypu艣ci nowe przyrosty. Cis mo偶na przyci膮膰 r贸wnie偶 jesieni膮. Zr贸b to najp贸藕niej do po艂owy wrze艣nia 鈥 nowe przyrosty musz膮 mie膰 szans臋 na zdrewnienie, zanim zacznie si臋 zima.

Cis lubi przepuszczalne gleby. Dobrze znosi te偶 susz臋. Je偶eli zdecydujesz posadzi膰 go w ogrodzie, powiniene艣 zadba膰 o wilgotne pod艂o偶e ro艣liny. Musisz stale podlewa膰 cis co najmniej do momentu, a偶 zapu艣ci w ziemi swoje korzenie. Kluczowe w piel臋gnacji m艂odych cis贸w jest zatem ich regularne podlewanie. To wa偶ny krok, je艣li zale偶y ci na pi臋knym 偶ywop艂ocie z cisa i mo偶liwo艣ci cieszenia si臋 nim przez ca艂y rok. Istotne jest te偶 艣ci贸艂kowanie ziemi膮 li艣ciow膮 b膮d藕 drobn膮 kor膮, aby efektywnie zatrzymywa膰 wilgo膰 w glebie oraz wstrzyma膰 rozwijanie si臋 w niej chwast贸w. Je艣li b臋dziesz przestrzega膰 wszystkich warunk贸w koniecznych do rozwoju cisa, ro艣lina odp艂aci si臋 pi臋knym pokrojem, swoj膮 form膮  niebanalnie podkre艣laj膮c ka偶dy zak膮tek ogrodu.

Ciekawe odmiany cis贸w kolumnowych 鈥 z nich mo偶na stworzy膰 pi臋kny 偶ywop艂ot!

Najbardziej popularnych cisem w Polsce nadaj膮cym si臋 na 偶ywop艂ot jest pospolity. Nale偶y on do iglak贸w d艂ugowiecznych, kt贸re powoli rosn膮. Osi膮gaj膮c wiek ok. 30 lat, cis pospolity dopiero wtedy dorasta do finalnej wysoko艣ci. Najstarsze cisy w Polsce mog膮 si臋gn膮膰 do 15 metr贸w. Hodowane w ogrodach zazwyczaj osi膮gaj膮 maksymalnie 4 metry wysoko艣ci. Drewno tych ma艂ych drzew na 偶ywop艂oty jest wyj膮tkowo twarde. Nie ma w nim 偶ywicy, co kiedy艣 notorycznie wykorzystywano, produkuj膮c meble z cis贸w. Iglaki wykorzystywano tak cz臋sto, 偶e w polskich lasach zacz臋艂o ich brakowa膰. Do dzi艣 obowi膮zuje kategoryczny zakaz wycinek cis贸w, kt贸rego nale偶y przestrzega膰.

Cis pospolity mo偶na podzieli膰 na wiele ciekawych odmian. Jednym z najbardziej znanych i cenionych przez Polak贸w jest cis kolumnowy. Ro艣lina ma wyprostowane pokroje kolumnowe i prawie nie choruje. Gdy cis ju偶 co艣 zapadnie, ro艣lina szybko si臋 zregeneruje. Cisy kolumnowe uwielbiaj膮 wilgotn膮, 偶yzn膮, zasadow膮 i pr贸chnicz膮 gleb臋. Do najpopularniejszych odmian cis贸w kolumnowych zalicza si臋 m.in. Fastigata. Gleba dla tej odmiany musi by膰 偶yzna, ale te偶 os艂oni臋ta od zimnych podmuch贸w wiatru. Ciekaw膮 odmian膮 jest r贸wnie偶 Fastigata Robusta, kt贸r膮 Polacy ch臋tnie sadzaj膮 w przydomowych ogrodach. Ro艣lin臋 spotka膰 mo偶na w formie drzewa i krzewu, bo ro艣nie nawet do 5 metr贸w. Cis ten ma sztywne p臋dy, kt贸re s膮 wyprostowane i wzniesione. P臋dy rosn膮 r贸wnolegle blisko siebie i przylegaj膮 do pnia. System korzeniowy cisa jest g艂臋boki i g臋sty. Gdy zapewnisz mu odpowiednie warunki do rozwoju, Fastigata Robusta odwdzi臋czy si臋 niesamowitym wygl膮dem.

Wymagania piel臋gnacyjne i uprawa cis贸w kolumnowych

Cis powinno si臋 sadzi膰 pod wy偶szymi iglakami. System korzeniowy ro艣liny ma zdolno艣膰 do znakomitej wsp贸艂pracy z innymi drzewami. Korzenie cis贸w s膮 g臋ste i zwi臋z艂e, wi臋c bez problemu mo偶na przesadza膰 ro艣liny, nawet gdy b臋d膮 starsze. Obsadzi膰 mo偶na cisami nie tylko mur, ale i oczko wodne, bo iglaki lubi膮 wilgotne powietrze. Nie mog膮 jednak przebywa膰 zbyt blisko wody, bo mo偶e im to zaszkodzi膰. Cisy nie wymagaj膮 skomplikowanej piel臋gnacji, jednak trzeba pami臋ta膰 o regularnym przycinaniu. Wiosn膮 przy okazji mo偶na je formowa膰. Warto zabezpieczy膰 cisy na zim臋 np. przed po艂amaniem ga艂膮zek lub zmian膮 formy (np. przez opady 艣niegu).

Cis jest 艂atwy w uprawie, niezale偶nie od wybranej formy nasadzenia. Piel臋gnacja cis贸w jest tak prosta, 偶e poradzi z ni膮 sobie ka偶dy pocz膮tkuj膮cy ogrodnik. Nigdy jednak nie sad藕 cis贸w w ziemi o kwa艣nym odczynie. Nie s艂u偶y im te偶 zbyt mokre pod艂o偶e, poniewa偶 mog膮 w takim bardzo s艂abo rosn膮膰. Piel臋gnuj zw艂aszcza najm艂odsze cisy 鈥 wymagaj膮 wi臋cej uwagi od starszych, zakorzenionych g艂臋boko ro艣lin. Przycinaj cisy wiosn膮 przed okresem wegetacji. Powt贸rz ci臋cie na pocz膮tku lipca, pami臋taj膮c, aby nie rozci膮ga膰 tego w czasie. M艂ode odrosty musz膮 mie膰 czas na zdrewnienie, zanim nadejdzie zima.

Czy cis to trucizna? Dlaczego trzeba uwa偶a膰 na ro艣liny?

Cisy uznawane s膮 za najbardziej truj膮ce drzewa iglaste na 艣wiecie. W艂a艣nie dlatego m贸wi si臋 o nich 鈥瀌rzewa 艣mierci鈥. Cis wytwarzaj膮 szkodliwe substancje, kt贸re s膮 niebezpieczne i toksyczne. W艣r贸d nich jest np. taksyna, taksol oraz glikozydy cyjanogenne. Substancje te zawieraj膮 silne w艂a艣ciwo艣ci truj膮ce, b臋d膮ce bezpo艣rednim zagro偶eniem dla zdrowia, a nawet 偶ycia cz艂owieka. Najbardziej niebezpieczne s膮 owoce cis贸w, w kt贸rych mie艣ci si臋 najwi臋ksze skupisko taksyny. Cis nie jest gro藕ny dla sk贸ry, jednak dla uk艂ad贸w pokarmowych ju偶 jak najbardziej. Gdy zjemy owoc cisu, substancje toksyczne szybko wch艂oni臋te zostan膮 przez organizm. B臋dzie to najprawdopodobniej wymaga艂o natychmiastowej interwencji. Organizm nie poradzi sobie z toksynami zawartymi w owocach cis贸w. Pierwsze reakcje pojawi膮 si臋 po ok. godzinie od spo偶ycia.

Cis jest niebezpieczny dla ludzi, ale te偶 dla zwierz膮t domowych. W owocach i ga艂臋ziach s膮 substancje toksyczne, kt贸re potrafi膮 utrzymywa膰 si臋 nawet po odci臋ciu od g艂贸wnego p臋du. Nale偶y wi臋c chroni膰 zwierzaki przed dost臋pem do drzewa. Je艣li pies lub kot biega po podw贸rku, tym bardziej pami臋ta膰 trzeba o przycinaniu cisa i uporz膮dkowaniu ca艂o艣ci. Ani ga艂膮zki, ani owoce ro艣liny nie mog膮 stanowi膰 obiektu do zabaw z domowymi pupilami. Co w przypadku ch臋ci posadzenia cisu? Sadzenie nie stanowi wi臋kszego zagro偶enia. Dotykanie ga艂臋zi i owoc贸w to nic strasznego i nie trzeba si臋 tego ba膰. Trucizna jest w 艣rodku owoc贸w, ga艂臋zi oraz igie艂. Dopiero po ich spo偶yciu uwalnia si臋 toksyczna substancja, dlatego cis mo偶na bezpiecznie sadzi膰 w ogrodzie. Nie r贸b tego jednak, gdy obok s膮 ma艂e dzieci. Nale偶y ich pilnowa膰, a najlepiej zostawi膰 w domu na czas sadzenia lub przycinania cis贸w.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto