Dalia

Dalia

Dalia 鈥 rodzaj ro艣lin z rodziny astrowatych. Dziko rosn膮 na obszarach g贸rskich, w Ameryce 艢rodkowej i Kolumbii. S膮 ro艣linami wieloletnimi, kt贸re wytwarzaj膮 podziemne bulwy. W czasach prekolumbijskich niekt贸re gatunki hodowano z tego powodu na pasz臋 dla zwierz膮t. Spo艣r贸d oko艂o 40 gatunk贸w w uprawie najpopularniejsze s膮 kultywary hybrydowej dalii zmiennej, zwanej te偶 ogrodow膮 lub georgini膮. W zale偶no艣ci od odmiany kwiaty mog膮 by膰 pojedyncze, p贸艂pe艂ne lub pe艂ne. Kwitn膮 od p贸藕nego lata do jesieni. W zale偶no艣ci od odmiany mog膮 mie膰 wysoko艣膰 od 30 cm do 2 m. Najlepiej rosn膮 na stanowisku s艂onecznym. Nie s膮 mrozoodporne. Na zim臋 bulwy wykopuje si臋 i przechowuje do wiosny.

Dalia - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Dalia - odmiany, sadzenie, wymagania, stanowisko, porady

Dalia, znana te偶 jako georginia jest jednym z najbardziej popularnych kwiat贸w ogrodowych. R贸偶norodno艣膰 odmian pozwala sadzi膰 dalie na rabatach, na balkonie czy tarasie, a tak偶e zdobi膰 nimi ogrodzenia. Ma bardzo dekoracyjne kwiaty, kt贸re s膮 g艂贸wnym walorem tej ro艣liny. Oto kilka porad jak膮 odmian臋 wybra膰 i jak uprawia膰 dali臋 ogrodow膮.

Dalia 鈥 pochodzenie i charakterystyka

Ojczyzn膮 dalii jest Ameryka 艢rodkowa po Kolumbi臋. W Polsce zwykle uprawia si臋 r贸偶ne odmiany jednego gatunku hybrydowego 鈥 dalii zmiennej. Ale nawet ten jeden gatunek ma wiele zr贸偶nicowanych cech.

Dalia mo偶e dorasta膰 nawet do 2 m, chocia偶 s膮 odmiany kar艂owe do 30 cm.

Jest to ro艣lina wieloletnia, ale w polskich warunkach jest uprawiana jako jednoroczna. Mo偶na posadzi膰 j膮 jeszcze raz w kolejnym roku, konieczne jest jednak zimowanie bulw. Jak to zrobi膰 piszemy w dalszej cz臋艣ci artyku艂u.

G艂贸wn膮 zalet膮 ro艣liny s膮 jej pi臋kne, du偶e kwiaty. Kwiat dalii mo偶e konkurowa膰 z r贸偶ami, je偶eli chodzi o okaza艂o艣膰 i pokr贸j. Podobnie jak w przypadku r贸偶y, dalie mog膮 mie膰 pojedyncze, p贸艂pe艂ne i pe艂ne kwiatostany. P艂atki s膮 owalne, lancetowate lub zwini臋te w rurki i ostro zako艅czone (dalia typu kaktus). Kolorystyka odmian jest bardzo r贸偶norodna. Najcz臋艣ciej s膮 to r贸偶ne odcienie czerwieni 鈥 od bladego r贸偶u po ciemne bordo. Szczeg贸lnie zr贸偶nicowana jest wielko艣膰 kwiatu. Najwi臋ksze z dalii uprawianych w Polsce 鈥 wielgonie 鈥 maj膮 kwiaty osi膮gaj膮ce nawet 30 cm 艣rednicy.

Li艣cie s膮 pod艂u偶ne, lancetowate lub romboidalne, o mocno z膮bkowanym brzegu.

Odmiany dalii do ogrodu i na balkon

W zale偶no艣ci od tego jak膮 przestrzeni膮 dysponujemy, mo偶emy wybra膰 odmiany od kar艂owej po wielgoni臋. Istnieje te偶 wiele ciekawych odmian pomi臋dzy nimi, kt贸re sprawdz膮 si臋 w ogrodzie i na tarasie. Oto charakterystyka wybranych typ贸w i odmian dalii:

Dalia kaktusowa/p贸艂kaktusowa 鈥 jej p艂atki maj膮 j臋zyczkowy kszta艂t i s膮 zwini臋te do spodu. Cz臋sto te偶 s膮 lekko zaostrzone na ko艅cu. To czyni kwiat podobnym wizualnie do kaktusa. Dalie zwane p贸艂kaktusowymi maj膮 nieco 艂agodniejszy wygl膮d, zbli偶ony do dalii dekoracyjnych. W艣r贸d dalii kaktusowych znajdziemy r贸偶ne odmiany. Oto przyk艂ady:

  • Color spectacle 鈥 dwukolorowa, pomara艅czowa, z ciemniejszym 艣rodkiem i ja艣niejszymi p艂atkami na zewn膮trz oraz bia艂ymi plamkami na czubkach p艂atk贸w. Kwitnienie w lipcu i sierpniu. Dorasta do 90 cm.
  • My love 鈥 艣nie偶nobia艂a z 偶贸艂tym 艣rodkiem. Kwitnienie od czerwca do wrze艣nia. Dorasta do 1 m.
  • Friquolet 鈥 p艂atki dwukolorowe, ciemnoczerwone na dole i bia艂e na czubkach. Kwiat oko艂o 15 cm 艣rednicy, dorasta do 1 m. Kwitnienie od czerwca do pa藕dziernika.
  • Hy Pimento 鈥 odmiana p贸艂kaktusowa, o p艂atkach bardziej lancetowatych. 呕贸艂ty kwiat z czerwonymi plamkami na p艂atkach. Dorasta do 120-150 cm. Kwitnie od lipca do pa藕dziernika.

Dalia dekoracyjna 鈥 p艂atki s膮 regularne, do艣膰 szerokie, czasami lekko pofa艂dowane. W tej grupie znajdziemy najwi臋ksze kwiaty 鈥 do 30 cm 艣rednicy. Ze wzgl臋du na wysoko艣膰 ro艣lin (powy偶ej 1 m) i wielko艣膰 kwiat贸w jest to przede wszystkim typ do ogrod贸w i ozdabiania wi臋kszych przestrzeni. Niekt贸re odmiany s膮 jednak mniejsze i nadadz膮 si臋 r贸wnie偶 na balkon. Do ciekawych odmian tego typu nale偶膮:

  • Babylon Bronze 鈥 niezwyk艂y kwiat o d艂ugich, lekko falowanych, pomara艅czowych p艂atkach. Kwiat ma 艣rednic臋 do 20 cm. Ca艂a ro艣lina dorasta do ok. 110 cm. Kwitnie od lipca do wrze艣nia.
  • Babylon Red 鈥 soczy艣cie czerwone kwiaty dorastaj膮 do 20 cm 艣rednicy. Ro艣lina mo偶e osi膮gn膮膰 ok. 90 cm wysoko艣ci. Kwitnie od lipca do wrze艣nia.
  • Sisa 鈥 nieco mniejsza odmiana rabatowa, nadaje si臋 te偶 do posadzenia w donicy na balkonie lub tarasie. Dorasta do 50 cm wysoko艣ci. Kwiat 偶贸艂ty, o 艣rednicy 8-10 cm. Kwitnienie od czerwca do pa藕dziernika.
  • Lucky Number 鈥 niezwykle pi臋kne, du偶e kwiaty, o regularnie u艂o偶onych p艂atkach. Kolor r贸偶owy. Kwiaty osi膮gaj膮 20 cm 艣rednicy, a ca艂y kwiat dorasta do 110 cm. Kwitnie od czerwca do pa藕dziernika.

Dalie pojedyncze i ko艂nierzykowe 鈥 typ obejmuje wszystkie odmiany, kt贸re nie maj膮 pe艂nych lub p贸艂pe艂nych kwiat贸w. Czasem zalicza si臋 do nich r贸wnie偶 tzw. dalie ko艂nierzykowe, kt贸re maj膮 dodatkowy wewn臋trzny rz膮dek p艂atk贸w, zwini臋tych w rurki. Pokrojem przypominaj膮 pojedyncze, ale dzi臋ki wi臋kszej ilo艣ci p艂atk贸w najcz臋艣ciej s膮 dwukolorowe. Dalie pojedyncze, z jednym rz臋dem p艂atk贸w przypominaj膮 natomiast wiele innych kwiat贸w z rodziny astrowatych.

  • Firebird 鈥 typowa dalia pojedyncza, o intensywnie czerwonych p艂atkach, z 偶贸艂tym 艣rodkiem. Odmiana niska, rabatowa i do donicy. Dorasta do 40-50 cm. Kwitnie od czerwca do pa藕dziernika.
  • Night butterfly 鈥 odmiana ko艂nierzykowa, o bordowych p艂atkach zewn臋trznych i bia艂ych wewn臋trznych. Krzak dorasta do 90 cm, kwiaty do 艣rednicy 5-10 cm. Kwitnie od lipca do wrze艣nia.

Istnieje naprawd臋 du偶o odmian dalii, dlatego najlepiej szuka膰 wed艂ug klucza np. czy ma to by膰 kwiat ogrodowy czy ozdoba balkonu, raczej ciemny czy jasny itp. Na balkon dobrze jest te偶 kupi膰 mniejsz膮 odmian臋 kar艂ow膮, kt贸ra nie przekroczy 30 cm.

Dalia 鈥 uprawa i zimowanie

Wymagania ro艣liny s膮 niewielkie, ale trzeba je spe艂ni膰, 偶eby dobrze ros艂a.

Je偶eli chodzi o stanowisko, to najlepiej wybra膰 nas艂onecznione lub p贸艂cieniste. Preferencje co do ilo艣ci s艂o艅ca mog膮 si臋 r贸偶ni膰 u poszczeg贸lnych odmian. Mimo wszystko dalia lubi s艂o艅ce i niespecjalnie przepada za wiatrem. Dlatego miejsce powinno by膰 do艣膰 zaciszne. Dla ni偶szych odmian idealny b臋dzie s艂oneczny balkon.

Druga wa偶na sprawa to gleba. Dalia lubi gleb臋 pr贸chnicz膮, przepuszczaln膮, umiarkowanie 偶yzn膮, o odczynie oboj臋tnym lub lekko zasadowym. Przed posadzeniem m艂odych ro艣linek najlepiej j膮 spulchni膰.

Dalie sadzi si臋 na kilka sposob贸w. Mo偶emy kupi膰 nasiona i wysia膰 je do pojemnik贸w na parapet lub do inspektu ju偶 w lutym. Kwiaty rozmna偶ane z karpy sadzimy na parapecie w marcu lub na pocz膮tku maja do gruntu. Podobnie w maju b臋dziemy mogli kupi膰 gotowe sadzonki i posadzi膰 je od razu na miejscu docelowym.

Je偶eli rozmna偶amy dalie z karp, to nie podlewamy ich, dop贸ki nie wypuszcz膮 p臋d贸w. Sadzonki posadzone w ziemi natomiast trzeba podla膰, tak jak wszystkie 艣wie偶o sadzone kwiaty. Korzenie powinny si臋 znale藕膰 pod warstw膮 ziemi, zanurzone na kilka centymetr贸w. Rozstawa zale偶y od odmiany. Zwykle mniejsze dalie sadzi si臋 w odst臋pach ok. 30 cm. Du偶e odmiany ogrodowe najlepiej sadzi膰 co 90 cm.

Je偶eli sadzimy dalie w doniczkach, to koniecznie trzeba zapewni膰 drena偶 na dnie donicy. Odpowiedni b臋dzie 偶wir lub keramzyt.

Dodatkowo warto pami臋ta膰, 偶e du偶e odmiany ogrodowe mog膮 wymaga膰 podparcia w postaci tyczek i drabinek. W ko艅cu wyrastaj膮 powy偶ej 1 metra, a na szczycie 艂odygi wyrasta du偶y, ci臋偶ki kwiat.

Dalie podlewamy regularnie 鈥 dwa razy w tygodniu, a w upa艂y cz臋艣ciej. W okresie wegetacji mniej wi臋cej raz na miesi膮c nawozimy nawozem do ro艣lin kwitn膮cych (unikamy azotu, kt贸ry spowolni rozw贸j karpy). Poza tym w okresie letnim naszym zadaniem jest g艂贸wnie usuwanie przekwitni臋tych kwiatostan贸w i chwast贸w wok贸艂 ro艣liny.

Wa偶nym elementem opieki nad daliami jest zimowanie. Nie zimuje si臋 ca艂ych ro艣lin, tylko karpy. Jesieni膮 wykopujemy je, oczyszczamy z p臋d贸w i zostawiamy pod warstw膮 piasku (ok. 20 cm). Tak przygotowane trzeba trzyma膰 w zimnym pomieszczeniu (ok. 8-10 stopni) a偶 do wiosny. Przed zimowaniem warto przejrze膰 i wyrzuci膰 bulwy, kt贸re s膮 wyra藕nie uszkodzone. Dzi臋ki temu b臋dziemy mie膰 艂adne i zdrowe ro艣linki na wiosn臋.

Kupuj膮c konkretn膮 odmian臋 dalii warto sprawdzi膰 terminy sadzenia i wymagania je偶eli chodzi o stanowisko. Mog膮 istnie膰 pewne drobne r贸偶nice mi臋dzy poszczeg贸lnymi odmianami.

***

Dalie to pi臋kne ro艣liny ogrodowe. Ich du偶e kwiaty nadaj膮 si臋 na ozdob臋 rabat, a tak偶e na eleganckie bukiety i do wazonu. Mo偶na je uprawia膰 jako ro艣liny jednoroczne. Je偶eli uda si臋 przezimowa膰 karpy, to b臋dziemy mogli posadzi膰 te niezwyk艂e kwiaty r贸wnie偶 na wiosn臋 nast臋pnego roku.

Dalie to jedne z najpi臋kniejszych i najch臋tniej sadzonych kwiat贸w ogrodowych. Zobacz jakie s膮 najciekawsze odmiany i jak je uprawia膰.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto