Firletka

Firletka

Firletka nale偶y do rodziny go藕dzikowatych i jest bylin膮 porastaj膮c膮 tereny 艂膮kowe i g贸rskie w Europie i Azji. W Polsce ro艣lin膮 rodzim膮 jest firletka poszarpana rosn膮ca na mokrych 艂膮kach. Ogrody, rabaty i skalniaki dekorujemy firletk膮 kwiecist膮, chalcedo艅sk膮 i Jowisza, kt贸re odznaczaj膮 si臋 pi臋knymi, ciemno r贸偶owymi kwiatami. Wyhodowano r贸wnie偶 odmiany o ciekawych kolorach. Firletka wymaga s艂onecznego stanowiska i pr贸chniczo gliniastego pod艂o偶a. Dobrze znosi susz臋, lecz nie lubi zalewania. Jest to ro艣lina mrozoodporna. Firletki nadaj膮 si臋 na kwiaty ci臋te do bukiet贸w, za艣 firletk臋 jowisza i chalcedo艅sk膮 mo偶na uprawia膰 w pojemnikach.

Firletka - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Firletka -opis, odmiany, zdj臋cia, stanowisko, wysiew

Jak pi臋knie udekorowa膰 i zaplanowa膰 ogr贸d naturalistyczny czy w stylu wiejskim? Idealn膮 ro艣lin膮 b臋dzie, maj膮ca niewielkie wymagania uprawowe, firletka o pi臋knych ciemno r贸偶owych lub czerwonych kwiatach. Firletka chalcedo艅ska, kwiecista czy Jowisza 艣wietnie wygl膮da na rustykalnej rabacie bylinowej w naturalnym ogrodzie. Jest 艂atwa w u prawie i sama si臋 wysiewa. Przedstawiamy ciekawe gatunki i odmiany tej ro艣liny i doradzamy jak j膮 uprawia膰 i jak zastosowa膰 w ogrodzie.

Firletka - ozdobna bylina do ogrodu

Firletka - gatunki i odmiany

Firletka zosta艂a zaklasyfikowana do rodziny go藕dzikowatych, kt贸ra obejmuje oko艂o 30 gatunk贸w, z czego naturalnie w Polsce ro艣nie tylko 1 gatunek, czyli firletka poszarpana. Pozosta艂e gatunki i odmiany firletki spotykane w ogrodach w Polsce to ro艣liny obcego pochodzenia.

Co ciekawe, nazwa tej ro艣liny 艂膮czy si臋 z kuku艂k膮, gdy偶 wywodzi si臋 ze s艂贸w flos i cuculus, czyli kwiat i kuku艂ka. W nazewnictwie ludowym firletka r贸wnie偶 bywa nazywana kuku艂k膮. Nie wiemy sk膮d si臋 wzi臋艂o owo skojarzenie. Firletka kwitnie w okresie aktywno艣ci kuku艂ek. Na firletce cz臋sto wyst臋puje wydzielina pieniaka, kt贸ra w gwarze ludowej nazywana by艂a kuku艂cz膮 艣lin膮. Inne teorie wywodz膮 nazw臋 kwiatu od napoju mi艂osnego 鈥減hiltrum鈥, kt贸rego by艂 sk艂adnikiem.

W Polsce mo偶emy spotka膰 nast臋puj膮ce firletki:

  • firletka chalcedo艅ska,
  • firletka Jowisza,
  • firletka kwiecista,
  • firletka poszarpana.

Firletka kwiecista, Jowisza i chalcedo艅ska jako ozdobna bylina na rabaty kwiatowe

Ciekawym kwiatem na ogrodowe rabaty jest firletka kwiecista. Dorasta on do do艣膰 sporej wysoko艣ci oko艂o 75 cm i tworzy g臋ste i wysokie k臋py. Jasnozielone, omsza艂e 艂odygi z niewielkimi listkami, zako艅czone intensywnie r贸偶owymi kwiatkami, wygl膮daj膮 艣wietnie jako t艂o na rabatach kwiatowych lub skalniakach. Firletka kwiecista jest kr贸tko 偶yj膮c膮 bylin膮 i z regu艂y uprawia si臋 j膮 jako ro艣lin臋 dwuletni膮. Po przekwitni臋ciu nale偶y obrywa膰 kwiaty, szczeg贸lnie 偶e pozostaj膮 nieestetyczne, suche badyle. Wyhodowano r贸偶ne odmiany firletki kwiecistej, kt贸rej kwiaty s膮 bia艂e lub w odcieniach r贸偶u od ciemnobr膮zowego do szkar艂atnego.

Firletka Jowisza w naturze porasta krzemionkowe gleby g贸rskie. Pochodzi z Alp, gdzie porasta g贸rskie tereny trawiaste, pastwiska, obrze偶a las贸w i le艣ne polany. Ma jasne, omszone li艣cie i kwiaty bia艂e, r贸偶owe lub czerwone. Na szczycie 艂odygi pojawia si臋 od 4 do 10 kwiatk贸w. Wyhodowano odmiany kar艂owe 鈥淣ana鈥, kt贸re r贸偶ni膮 si臋 kolorami kwiat贸w oraz ich ilo艣ci膮 w kwiatostanie. Odmiany kar艂owe tworz膮 niskie i g臋ste k臋py dorastaj膮ce do wysoko艣ci 40 cm. Wi臋ksze odmiany dorastaj膮 do wysoko艣ci 80 cm.

Firletka chalcedo艅ska wydaje d艂ugie i grube 艂odygi dorastaj膮ce do 1.2 m wysoko艣ci. W lecie, na do艣膰 kr贸tko pojawiaj膮 si臋 pomara艅czowe kwiatostany. Istniej膮 te偶 odmiany o kwiatach bia艂ych i r贸偶owych. Najwi臋kszy baldach kwiatowy wyrasta na szczycie 艂odygi, za艣 z k膮t贸w li艣ci na 艂odydze wyrastaj膮 mniejsze kwiatostany.

Firletka poszarpana - rodzimy i pospolity kwiat 艂膮kowy

Firletka poszarpana to pospolity kwiat polski wyst臋puj膮cy naturalnie na 艂膮kach mokrych wiosn膮 i suchych latem. Porasta torfowiska, mokrad艂a, moczary i cz臋sto wyst臋puje na du偶ych po艂aciach tworz膮c pi臋kne, r贸偶owe dywany kwiatowe. W naturze porasta tereny Europy i Azji. Firletka pojawia si臋 zwykle na wilgotnych, piel臋gnowanych przez cz艂owieka 艂膮kach. Obecnie zanika w wyniku osuszania 艂膮k.

Firletka poszarpana jest bylin膮, kt贸ra posiada p艂ytki system korzeniowy i wydaje d艂ugie 艂odygi. S膮 one nieco lepkie w dotyku. Na ka偶dej 艂odydze pojawia si臋 kilka r贸偶owych kwiat贸w o d艂ugich i w膮skich p艂atkach. Firletka kwitnie od maja do czerwca. Co ciekawe, 艂odyga firletki ma szczeg贸ln膮 faktur臋 i ow艂osienie uniemo偶liwiaj膮ce nielotnym owadom lub szkodnikom wspina膰 si臋 po niej. Natomiast zapylacze jak much贸wki czy motyle obci膮偶aj膮 艂odyg臋, kt贸ra pod ci臋偶arem owada odchyla si臋 pozwalaj膮c na obsypywanie si臋 py艂ku.

Zastosowanie firletki poszarpanej jest niewielkie. Sprawdza si臋 jako ro艣lina ozdobna do ogrodu. Niegdy艣 wykorzystywana by艂a jako ro艣lina lecznicza, lecz jej zastosowanie jest niewielkie. Nierzadko uznawana jest kwiat niepo偶膮dany na 艂膮kach gospodarczych, przeznaczonych na pasz臋. Obni偶a warto艣膰 paszy, za艣 w du偶ej ilo艣ci mo偶e by膰 truj膮ca dla byd艂a. Inni natomiast uwa偶aj膮 firletk臋 za pi臋kny i warto艣ciowy kwiat 艂膮kowy. Zanika ona z uwagi na zmian臋 w gospodarowaniu 艂膮kami. W tradycyjnej gospodarce 艂膮ki koszono dwa razy, ponadto wyjada艂y j膮 zwierz臋ta wypasane pod koniec lata. Pozwala艂o to firletce poszarpanej wysia膰 nasiona. Obecnie rzadkie koszenie 艂膮k i brak wypasu sprawia, 偶e firletki s膮 zag艂uszane przez wi臋ksze i mocniejsze trawy.

Jak wykorzysta膰 firletk臋, aby pi臋knie zaplanowa膰 ogr贸d i rabaty

W ogrodzie gatunki i odmiany firletki wykorzystywane s膮 g艂贸wnie w ogrodach naturalistycznych, wiejskich, rustykalnych. Najlepiej wygl膮daj膮 w na rabatach naturalnych, gdzie same si臋 wysiewaj膮. Szczeg贸lnie pi臋knie wygl膮da ogr贸d skalny poro艣ni臋ty kwiatami firletki, kt贸re, z uwagi na omsza艂e li艣cie, kojarz膮 si臋 z such膮 ro艣linno艣ci膮 g贸rsk膮. Firletka dobrze znosi susz臋 i nie lubi nadmiaru wilgoci.

Wi臋ksze zastosowanie w ogrodach znajduj膮 kwiaty firletki Jowisza, kt贸ra ro艣nie w 艂adnych, niskich k臋pach. Odmiany kar艂owate 艣wietnie sprawdzaj膮 si臋 na obrze偶ach rabat. Wi臋ksze odmiany najlepiej sadzi膰 na drugim planie, gdzie mog膮 sta膰 si臋 t艂em dla ni偶szych kwiat贸w. Firletka Jowisza nadaje si臋 r贸wnie偶 do sadzenia w pojemnikach oraz uprawiana jako kwiat ci臋ty.

Szczeg贸lnie pi臋knie wygl膮da firletka chalcedo艅ska, kt贸ra wydaje kwiaty zebrane w okaza艂e koszyczki. Czerwone lub pomara艅czowe baldachy wspaniale zdobi膮 ogr贸d. Nadaj膮 si臋 na bylinowe rabaty i skalniaki. Firletka chalcedo艅ska mo偶e by膰 r贸wnie偶 uprawiany jako kwiat ci臋ty oraz w pojemnikach. Pi臋knie wygl膮da tak偶e jako element 艂膮ki kwietnej w ogrodzie rekreacyjnym.

Uprawa firletki w ogrodzie

Uprawa firletki - wymagania, wysiew i sadzonki

W sklepach ogrodniczych nie s膮 oferowane sadzonki tej ro艣liny, gdy偶 rozmna偶a si臋 ja wy艂膮cznie przez wysiew nasion. Firletka z regu艂y rozmna偶a si臋 sama z nasion. Wysiew dokonujemy wczesn膮 wiosn膮.

Uprawa firletki w ogrodzie nie jest trudna. Uprawiane w Polsce gatunki firletki lubi膮 stanowisko s艂oneczne. Rosn膮 tak偶e w p贸艂cieniu, lecz staj膮 si臋 nadmiernie wyro艣ni臋te i rzadkie. Firletki nie nale偶y wysiewa膰 na ziemiach ci臋偶kich i bogatych w wap艅. Nadmiar wapnia sprawia, 偶e li艣cie 偶贸艂kn膮 i zasychaj膮. Firletki s膮 mrozoodporne i nie wymagaj膮 przykrywania na zim臋. Warto jednak wysiewa膰 je w miejscach zacisznych i os艂oni臋tych od wiatru, szczeg贸lnie 偶e wiatr mo偶e po艂ama膰 wysokie ro艣liny. Po przekwitni臋ciu 艣cinamy kwiaty. Natomiast firletk臋 kwiecist膮 uprawian膮 jako kwiat dwuletni, po tym czasie wyrywamy z korzeniami i wyrzucamy. Firletki s膮 odporne na choroby i szkodniki. Mog膮 by膰 czasami zjadane przez 艣limaki.

Wymagania firletki:

  • stanowisko s艂oneczne,
  • pod艂o偶e zdrenowane 偶wirem,
  • gleba pr贸chniczo-gliniasta,
  • nie znosi du偶ej wilgoci,
  • dobrze znosi susze.

Firletka to bylina o niedu偶ych r贸偶owych lub czerwonych kwiatach i omsza艂ych li艣ciach. Wykorzystuje si臋 j膮 na rabaty naturalistyczne lub ogrody skalne. Jej uprawa nie sprawia trudno艣ci, za艣 rozmna偶anie odbywa si臋 przez wysiew nasion.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto