Funkia

Funkia

Funkia (Hosta) 鈥 rodzaj ro艣lin wieloletnich z rodziny szparagowatych (wcze艣niej zaliczany do liliowatych). Pochodzi z Azji Wschodniej i obejmuje ok. 20 gatunk贸w oraz ponad 2000 zarejestrowanych takson贸w. Jest bardzo popularn膮 ro艣lin膮 ogrodow膮. Jako ro艣lina lubi膮ca cie艅 i wilgo膰 dobrze nadaje si臋 do obsadzania miejsc, kt贸rych nie toleruje wi臋kszo艣膰 innych ro艣lin ozdobnych. Kwiaty delikatne, dzwonkowate lub rurkowate, zebrane w jednostronne grona, wyrastaj膮 na d艂ugim g艂膮biku ponad li艣膰mi. Li艣cie s膮 g艂贸wnym walorem dekoracyjnym ro艣liny. Du偶e w stosunku do kwiatu, sercowate lub lancetowate, odziomkowe, cz臋sto s膮 dwukolorowe, z wyra藕nym 偶y艂kowaniem lub pomarszczone. Funkia lubi cieniste, wilgotne i zaciszne miejsca w ogrodzie.

Funkia - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Funkia - odmiany, wymagania, uprawa, zimowanie, porady

Je偶eli macie w ogrodzie cieniste miejsce, w kt贸rym inne kwiaty nie b臋d膮 si臋 za dobrze rozwija膰, to funkia jest idealn膮 alternatyw膮. Te liliopodobne ro艣liny od wiek贸w by艂y uprawiane w Azji Wschodniej zanim w XVIII wieku trafi艂y do Europy. Dzi艣 s膮 bardzo popularn膮 ozdob膮 cienistych, wilgotnych ogrod贸w oraz balkon贸w i taras贸w, do kt贸rych dociera ma艂o s艂o艅ca.

Funkia 鈥 charakterystyka i zmienno艣膰

Funkia jest zr贸偶nicowanym rodzajem ro艣lin, ale jednocze艣nie 艂atwym do rozpoznania w ogrodzie. Pochodzi z rodziny szparagowatych, ale przypomina liliowate. Dlatego d艂ugo zaliczano j膮 do tej ostatniej. Dobrze czuje si臋 w cienistych (ale nie bardzo ciemnych) miejscach, z odpowiednio 偶yznym, nawil偶onym pod艂o偶em.

G艂贸wn膮 ozdob膮 funkii s膮 jej li艣cie. Mimo to r贸wnie偶 kwiat prezentuje si臋 subtelnie i dostojnie, g贸ruj膮c nad zielon膮 k臋p膮. Kwiaty s膮 bia艂e lub liliowe, zebrane w k艂osy, najcz臋艣ciej jednostronne, przypominaj膮 dzwonki. Li艣cie s膮 natomiast do艣膰 du偶e, lancetowate, sercowate lub prawie okr膮g艂e. Maj膮 wszystkie odcienie zieleni. U ro艣lin uprawianych z dala od ostrego s艂o艅ca pojawia si臋 te偶 niebieski nalot.

Funkie maj膮 bardzo r贸偶n膮 wysoko艣膰. Niekt贸re nie przekraczaj膮 10 cm wzwy偶 i doskonale nadaj膮 si臋 do uprawy w doniczce czy na male艅kiej przestrzeni np. ogr贸dka dzia艂kowego. Inne potrafi膮 dorosn膮膰 do 120 cm, z k臋p膮 rozro艣ni臋t膮 do 2 m 艣rednicy. Warto pami臋ta膰, 偶e funkia jest ro艣lin膮 d艂ugowieczn膮. Na jednym miejscu mo偶e rosn膮膰 nawet 100 lat. B臋dzie wi臋c stanowi膰 sta艂y element dekoracyjny w ogrodzie.

Funkie niebieskie czy 偶贸艂te?

Kolorystyka li艣ci zas艂uguje na osobne om贸wienie. R贸偶ne rodzaje funkii mog膮 by膰 bardziej niebiesko-zielone lub 偶贸艂tawe. To jednak nie wszystko.

Li艣cie zwykle zmieniaj膮 kolor wraz z rozwojem ro艣liny i przybieraj膮 r贸偶n膮 barw臋 w r贸偶nych porach roku. Te, kt贸re zalicza si臋 do bardziej 偶贸艂tych, preferuj膮 wi臋cej nas艂onecznienia. Docelowy kolor zyskuj膮 latem, kiedy jest najwi臋cej s艂o艅ca. Zielono-niebieskie zyskuj膮 po偶膮dan膮 barw臋 je艣li dostarczy im si臋 odpowiednio du偶o cienia i w艂a艣ciwy naw贸z. Dlatego na podstawie docelowego koloru li艣ci ustala si臋 optymalne stanowisko dla danej odmiany.

Najciekawsze gatunki i odmiany

Poniewa偶 wyhodowano ponad 2000 takson贸w funkii, nie spos贸b wymieni膰 naraz nawet jednej czwartej. Tutaj prezentujemy wybrane gatunki i odmiany, ch臋tnie uprawiane w polskich ogrodach. Podzielili艣my je ze wzgl臋du na r贸偶ne rodzaje li艣ci:

  • Gold Standard 鈥 Li艣cie ja艣niejsze w 艣rodku z ciemnozielon膮 obw贸dk膮. W zale偶no艣ci od ilo艣ci s艂o艅ca latem wybarwia si臋 na 偶贸艂to lub kremowo. Dorasta do 60 cm, zyskuj膮c 艣rednice k臋py ok. 90 cm. Zakwita w lipcu. Kwiaty w kolorze lawendy. Lubi 偶yzn膮 gleb臋. Radzi sobie w s艂o艅cu i w cieniu (najlepiej w miejscu gdzie 艣wiat艂o jest zr贸偶nicowane w ci膮gu dnia).
  • Halcyon 鈥 Li艣cie niebiesko-zielone, z szarym nalotem. Jest uznawana za najbardziej 鈥瀗iebiesk膮鈥 funki臋. By膰 mo偶e jest to najbardziej niezwyk艂a odmiana ogrodowa. Walory kolorystyczne s膮 bardziej wyraziste u starszych ro艣lin. Dobrze ro艣nie w cieniu (z niewielk膮 ilo艣ci膮 promieni s艂onecznych rano lub wieczorem). Dorasta do 40 cm, k臋pa do 90 cm 艣rednicy. Kwitnie w czerwcu-lipcu na lawendowo.
  • White Feather 鈥 li艣cie szeroko lancetowate, przyjmuj膮 bia艂膮 barw臋 na wiosn臋, potem zabarwiaj膮 si臋 na jasnozielono. Ze wzgl臋du na ma艂膮 zawarto艣膰 chlorofilu stanowisko powinno by膰 ocienione w po艂udnie. 殴le znosi przelanie. Kwitnie w lipcu. Ro艣nie raczej w膮skimi k臋pami wzwy偶. Dorasta do 45 cm, 艣rednica k臋py 15 cm.
  • Whee 鈥 Funkia o bardzo dekoracyjnych li艣ciach, wielobarwnych i pofa艂dowanych. Blaszka zielona z kremowym obrze偶em. Blado lawendowe kwiaty pojawiaj膮 si臋 w lipcu. Dorasta do 45-50 cm wysoko艣ci i ok. 70 cm szeroko艣ci k臋py.
  • Blue mouse ears 鈥 jedna z najmniejszych odmian funkii. Li艣cie rzeczywi艣cie przypominaj膮 kszta艂tem mysie uszka. Przybieraj膮 niebieskawo-zielony kolor. Ro艣lina maksymalnie osi膮ga 15 cm wysoko艣ci i 30 cm szeroko艣ci. Nadaje si臋 do uprawy w doniczce lub egzotycznym, domowym terrarium. Lubi stanowiska ocienione.
  • Grandiflora 鈥 kto powiedzia艂, 偶e kwiaty funkii s膮 niepozorne? Ta odmiana ma du偶e, bia艂e kwiaty, jakich nie powstydzi艂aby si臋 lilia ogrodowa. Kwitnie od po艂owy czerwca. Kwiatom towarzysz膮 dekoracyjne, intensywnie zielone li艣cie, przypominaj膮ce kszta艂tem i unerwieniem li艣cie babki zwyczajnej (st膮d nazwa gatunku, od kt贸rego pochodzi 鈥 funkia babkowata). Dorasta do ok. 50 cm wysoko艣ci i 艣rednicy.

Uprawa funkii

Jak wykazali艣my wcze艣niej, funkie s膮 do艣膰 zr贸偶nicowanym rodzajem ro艣lin. Mimo to uprawa jest do艣膰 prosta, je偶eli zapewnimy odpowiednie warunki. Oto kilka wskaz贸wek og贸lnych co do wymaga艅 funkii.

Ziemia powinna by膰 偶yzna, przepuszczalna, wilgotna, o lekko kwa艣nym odczynie (niekt贸re odmiany preferuj膮 zasadowy 鈥 warto sprawdzi膰 to przed zakupem sadzonki!). Optymalne b臋dzie pH 6.

Stanowisko cieniste lub p贸艂cieniste. Promienie s艂oneczne nie powinny operowa膰 na stanowisku w po艂udnie. Dzi臋ki temu funkie nie b臋d膮 si臋 szybko starze膰 a li艣cie nie zostan膮 poparzone. Je偶eli nie mamy bardzo zacienionego miejsca w ogrodzie, wato wybra膰 odmiany, kt贸re lepiej znosz膮 promienie s艂o艅ca.

Funkia ma do艣膰 du偶e wymagania je偶eli chodzi o 偶yzno艣膰 gleby. Dobrze jest przygotowa膰 dla nich specjalne pod艂o偶e. Ziemi臋 ogrodnicz膮 mo偶na zmiesza膰 z odkwaszonym torfem. Pod korzenie warto podsypa膰 keramzyt, kt贸ry zapewni lepsz膮 przepuszczalno艣膰 i uchroni przed zaleganiem wody. 

Piel臋gnacja i nawo偶enie

Wa偶nym elementem piel臋gnacji jest podlewanie. Funkia powinna mie膰 stale wilgotn膮, ale nie przelan膮 ziemi臋. Trzeba te偶 unika膰 moczenia li艣ci. Po to umieszczamy ro艣lin臋 w cieniu, 偶eby wilgo膰 utrzymywa艂a si臋 d艂u偶ej. Zalewanie li艣ci wod膮 mo偶e powodowa膰 sp艂ukiwanie nalotu. Jest to niewskazane zw艂aszcza u odmian niebiesko-zielonych.

Nawo偶enie zaczynamy od wczesnej wiosny (kwiecie艅), kiedy zawi膮zuj膮cym si臋 li艣ciom przyda si臋 du偶o azotu. Mo偶na u偶y膰 nawoz贸w mineralnych lub naturalnego obornika. Trzeba ich u偶ywa膰 ostro偶nie, w niewielkich proporcjach. Funkie 藕le znosz膮 przenawo偶enie. Niebieskie li艣cie potrzebuj膮 te偶 mniej azotu ni偶 偶贸艂te. Latem (prze艂om czerwca i lipca) najlepiej zastosowa膰 nawozy o przed艂u偶onym dzia艂aniu, zawieraj膮ce mniej wi臋cej r贸wne cz臋艣ci potasu, azotu i fosforu. Niekt贸rzy specjali艣ci zalecaj膮 latem tylko nawozy z potasem.

Dodatkowym 藕r贸d艂em sk艂adnik贸w od偶ywczych i zabezpieczeniem przed utrat膮 wilgoci mo偶e by膰 odpowiednio dobrana 艣ci贸艂ka. Najlepiej u偶y膰 do tego celu kory lub szyszek. W Polsce wiele ogr贸dk贸w dzia艂kowych znajduje si臋 na terenie lub w pobli偶u las贸w iglastych 鈥 pozyskanie materia艂u z w艂asnego podw贸rka nie powinno by膰 problemem. Mo偶na u偶y膰 te偶 agrow艂贸kniny i bia艂ego 偶wiru. 呕wir wygl膮da estetycznie, chocia偶 takie materia艂y maj膮 te偶 swoich zagorza艂ych przeciwnik贸w.

Zimowanie funkii

Funkie s膮 ca艂kowicie mrozoodporne. Zwykle nie trzeba ich chroni膰 przed mrozem. Warto jednak przeprowadzi膰 ma艂e ci臋cie li艣ci po pierwszych przymrozkach, a tak偶e usun膮膰 przekwitni臋te kwiatostany. Dzi臋ki temu zapobiega si臋 rozwojowi chor贸b grzybowych w glebie. Ci臋cie ro艣lin przeprowadza si臋 zwykle gdy wszystkie li艣cie z偶贸艂kn膮.

Zimowanie ro艣lin w tym przypadku polega przede wszystkim na ich odpoczynku. Jesieni膮 zaprzestajemy nawo偶enia. P贸藕ne nawo偶enie zmniejsza mrozoodporno艣膰 ro艣lin. Wa偶ne jest te偶 odpowiednio g艂臋bokie zakopanie karpy. To ona b臋dzie zimuj膮c膮 cz臋艣ci膮 funkii, z kt贸rej wiosn膮 wyrosn膮 nowe li艣cie. Powinna znajdowa膰 si臋 ok. 5 cm pod powierzchni膮. 

Je偶eli zima jest bez艣nie偶na lub temperatury bardzo zmienne mo偶na okry膰 艣ci臋te ro艣liny kor膮, stroiszem lub trocinami. Warto te偶 okrywa膰 m艂ode ro艣linki, zw艂aszcza odmiany o kolorowych li艣ciach.

Odpowiednia piel臋gnacja funkii pozwoli nam przez d艂ugie lata cieszy膰 si臋 tymi niezwyk艂ymi ozdobami ogrodu.

Funkia jest ro艣lin膮, kt贸ra doskonale zdobi zacienione rabaty i oczka wodne. Zobacz jak膮 odmian臋 wybra膰 i jak uprawia膰 te byliny w ogrodzie.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto