Jod艂a

Jod艂a

Jod艂a - to zimozielone drzewo o walorach dekoracyjnych pochodz膮ce z rodziny sosnowatych. W naturze ro艣nie na terenie p贸艂kuli p贸艂nocnej. Znane jest jej kilkadziesi膮t gatunk贸w i liczne odmiany o zmiennych cechach wygl膮du. Co charakteryzuje jod艂臋 to na pewno sto偶kowaty pokr贸j, mi臋kkie ig艂y i brak zapachu. Mo偶e mierzy膰 30 metr贸w wysoko艣ci lub zaledwie 0,3 m w odmianie p艂o偶膮ce i kar艂owatej. Preferuje s艂oneczne lub p贸艂cienie stanowisko do uprawy. Ma spore zapotrzebowanie na wilgotno艣膰 pod艂o偶a. Nie przetrwa d艂u偶szej suszy. Wymaga podlewania niemal ca艂y rok. Wi臋kszo艣膰 gatunk贸w nie toleruje miejskich zanieczyszcze艅 powietrza.

Jod艂a - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Jod艂a - opis, wyst臋powanie, zastosowanie, ciekawostki

Jod艂a kojarzy nam si臋 bez w膮tpienia ze 艣wi臋tami Bo偶ego Narodzenia, jako 艣wi膮teczna choinka. Dzi臋ki dekoracyjno艣ci oraz mnogo艣ci odmian z powodzeniem sadzi si臋 j膮 r贸wnie偶 w przydomowych ogrodach. Jod艂y to jedno z najpi臋kniejszych drzew iglastych. Dost臋pna w kompaktowych rozmiarach, a nawet w wersji p艂o偶膮cej dorastaj膮cej do p贸艂 metra wysoko艣ci.  Ponadto o ig艂ach przebarwiaj膮cych si臋 na r贸偶ne barwy. Przyjrzyjmy si臋 bli偶ej temu drzewu.

Jod艂a (艂ac. Abies) opis i wyst臋powanie

Przypisywanie nazwy 鈥榡od艂a鈥 doniemal wszystkich drzew iglastych ze sto偶kow膮 budow膮 korony jest b艂臋dem. Jod艂a to samodzielny rodzaj drzew, kt贸ry liczy oko艂o 50 gatunk贸w. W naturze ro艣nie na obszarze Ameryki P贸艂nocnej, Azji i Europy. Z kolei w naszym kraju w naturalnych warunkach mo偶na spotka膰  odmian臋 o nazwie jod艂a pospolita. S膮 to obszary G贸rach 艢wi臋tokrzyskich i  Karpat.

Jest to poka藕ne drzewo, bo dorasta do 40 metr贸w wysoko艣ci w naturalnych siedlisku. Oczywi艣cie dost臋pne s膮 jej niskie odmiany o przeinaczeniu  domowym na okres 艣wi膮teczny. Niezale偶nie od odmiany s膮 to ro艣liny d艂ugowieczne. Znane ju偶 w staro偶ytno艣ci Celtom. By艂o symbolem si艂y.

Jod艂a charakteryzuje si臋 sto偶kowatym pokrojem oraz niek艂uj膮cymi ig艂ami, kt贸re maj膮 lepki nalot. Jest to drzewo zimozielone. Liczne odmiany maj膮 przebarwiaj膮ce si臋 na kolory ciekawe ig艂y.  Szyszki jod艂y  rosn膮 pionowo na wierzcho艂kach ga艂臋zi. Co ciekawe nie opadaj膮, gdy s膮 dojrzale. Na ko艅cowym etapie szyszki si臋 rozpadaj膮 i opadaj膮 na d贸艂. Szyszki mog膮 przybiera膰 kolor klasycznie br膮zowy, ale te偶 szaro-niebieskie, srebrzyste albo nawet zielone.

Uprawa oraz sadzenie jod艂y

Wbrew pozorom jode艂 ma nieco wyg贸rowane wymagania, aby rosn膮c zdrowo w glebie. Aby osi膮gn臋艂a pe艂ni臋 dekoracyjno艣ci wymaga dost臋pu do promieni s艂onecznych. Zatem stanowisko powinno by膰 s艂oneczne lub p贸艂cieniste. Preferuje czyste powietrze. Centrum miasta nie b臋dzie jej s艂u偶y膰. W miejskich warunkach poradzi sobie jod艂a kalifornijska. Gleba powinna by膰 lekko wilgotna, przepuszczalna i zasobna. Suche i przepuszczalne pod艂o偶e spowoduje ze podczas suchych okres贸w latem drzewo mo偶e uschn膮膰. Trzeba w贸wczas pami臋ta膰 o podlewaniu. Z kolei podmok艂e  stanowisko spowoduje, 偶e korzenie mog膮 zacz膮膰 gni膰.  M艂ode okazy s膮 mniej odporna na spadki temperatur  i zimny wiatr.

Sadzenie jod艂y powinno odbywa膰 wczesn膮 jesieni膮. Ten czas zapewni, 偶e korzenie b臋d膮 mniej nara偶one na uschni臋cie. Korzenie spokojnie nim nadejdzie zima zakorzeni膮 si臋.

Po wykopaniu sporego do艂ka na jego dno wysypujemy 艣wie偶膮 ziemi臋 wymieszan膮 z torfem o kwa艣nym odczynie. Na piej p贸艂 na p贸艂. Sadzonk臋 warto wcze艣niej namoczy膰 w wodzie kilka godzin. Po wkopaniu drzewka najlepiej obsypa膰 go 艣ci贸艂k膮 drzew iglastych. Ochroni od parowania wilgoci i podniesie kwasowo艣膰 gleby.

Ro艣liny zimozielone trzeba podlewa膰 niemal ca艂y rok.  W przypadku bez艣nie偶nej zimy  czy wiosn膮 bez opad贸w tak偶e. Trzeba je chroni膰 od tzw. suszy fizjologicznej. W艂a艣ciwe nawodnienie zwi臋ksza szans臋 przetrwania du偶ych mroz贸w.

Jod艂a w donicy

Uprawa jod艂y w donicy jest mo偶liwa. Wszystko to dzi臋ki miniaturowym odmianom, kt贸re si臋 pojawi艂y na rynku. W Polsce najcz臋艣ciej sprzedaje si臋 dorastaj膮ca do 50 cm jod艂臋 kaukask膮. Ma ciemnozielone i l艣ni膮ce, d艂ugie  ig艂y. Trzeba wiedzie膰, i偶 chc膮c ja posadzi膰 do gruntu po 艣wi臋tach jest w stanie urosn膮膰 w  ci膮gu 10 lat oko艂o 3 metry. Tym samym zas艂oni膰 cz臋艣膰 budynku je艣li jest w pobli偶u. Polecane jest zostawienie drzewka w donicy to ograniczy jego wzrost.

Jod艂y w donicach z bry艂膮 korzeniow膮 maj膮 szans臋 przetrwa膰 w ogrodzie  w ziemi, je艣li zadbamy o nie podczas pobytu w suchym wn臋trzu domu. Trzeba je podlewa膰 obficie.  Je艣li tego nie zrobimy to po miesi膮cu w domu raczej nie nada si臋 do wystawienia na zewn膮trz. Jako choink臋 bo偶onarodzeniow膮 mamy do wyboru najcz臋艣ciej w艂a艣nie jod艂臋 kaukask膮. S膮 najbardziej wytrzyma艂e ze wszystkich bo偶onarodzeniowych drzewek. W przeciwie艅stwie do 艣wierk贸w (r贸wnie偶 popularnych na 艣wi臋ta) nie ma zapachu przez co cz臋艣ciej wybieraj膮 ja osoby z alergiami.

Jod艂y kaukaskie w donicy s膮 wykopywane ju偶 we wrze艣niu do transportu z zagranicy. Zatem trzeba zdawa膰 sobie spraw臋, 偶e nie ka偶dy okaz trafi do nas ze zdrowymi korzeniami.  Hodowcy twierdz膮 wr臋cz, 偶e  przypadku jod艂y kaukaskiej nie ma powodzenia na przyj臋cie w przydomowym ogrodzie.

Odmiany jod艂y

Drzewa iglaste to zimozielona ozdoba krajobrazu, ale tak偶e stanowi膮 t艂o dla barwnych ro艣lin wiosna czy latem. Liczne odmiany r贸偶ni膮 si臋 mi臋dzy sob膮 wygl膮dem. Przyjrzyjmy si臋 im bli偶ej. Mog膮 nas zaskoczy膰.

Poni偶ej jod艂y osi膮gaj膮ce najwi臋ksze rozmiary:

  • jod艂a pospolita鈥 dorasta do 35 metr贸w wysoko艣ci,
  • jod艂a grecka 鈥 dorasta do 20 metr贸w wysoko艣ci,
  • jod艂a kalifornijska 鈥 dorasta do 30 metr贸w wysoko艣ci,
  • jod艂a szlachetna 鈥 dorasta do 40 metr贸w wysoko艣ci.

Poni偶ej jod艂y 艣rednich rozmiar贸w:

  • Jod艂a Arnolda - 3-4 metry wysoko艣ci, przy bardzo sprzyjaj膮cych warunkach wi臋cej, jej ig艂y maj膮 zielono偶贸艂ty kolor, za艣 od spodu be偶owy;
  • Jod艂a g贸rska  'Argentea' -  2-3 metry wysoko艣ci, przy bardzo sprzyjaj膮cych warunkach wi臋cej, bardzo wra偶liwa na zanieczyszczenia powietrza,  jej ig艂y maj膮 kolor srebrzysto - zielony;
  • Jod艂a hiszpa艅ska -  2-3 metry wysoko艣ci, przy bardzo sprzyjaj膮cych warunkach wi臋cej,  wra偶liwa na zanieczyszczenia powietrza,  jej ig艂y maj膮 kolor zielononiebieski;
  • Jod艂a korea艅ska -  2-3 metry wysoko艣ci, przy bardzo sprzyjaj膮cych warunkach wi臋cej, przy bardzo sprzyjaj膮cych warunkach wi臋cej toleruje zanieczyszczenia powietrza,  jej ig艂y maj膮 kolor zielony, za艣 od spodu kredowobia艂y.

Poni偶ej odmiany niskie:

  • Jod艂a g贸rska 'Compacta' - po latach osi膮ga maksymalnie 2 metry wysoko艣膰, kolor jej igie艂 to srebrzysto- niebieski;
  • Jod艂a g贸rska 'Green Globe' 鈥 osi膮ga 1,4 metra wysoko艣ci, odporna na zanieczyszczenia powietrza,  kolor jej igie艂 to zielony;
  • Jod艂a kalifornijska 'Archer's Dwarf' - osi膮ga 0,8 metra wysoko艣ci, odporna  na zamieszczenia powietrza, kolor jej igie艂 to jasnoniebieski;
  • Jod艂a korea艅ska - 'Blue Emperor' - po latach uro艣nie  do oko艂o 1 metra wysoko艣ci, raczej odporna na warunki miejskie, kolor jej igie艂 to intensywny niebieski;
  • Jodla hiszpa艅ska 鈥楬orstmann鈥-  kulista forma pokroju, dorasta do 1 metra wysoko艣ci, kolor jej igie艂 to niebiesko-szary, co ciekawe nie zobaczymy na niej ani jednej szyszki.

Nietypowe odmiany jod艂y

Odmiany jod艂y o nietypowym p艂o偶膮cym pokroju (przypominaj膮 raczej ma艂e krzaczki):

  • Jod艂a balsamiczna 'Nana', uro艣nie maksymalnie 0,5 metra wysoko艣ci,  kolor igie艂: ciemnozielony;
  • Jod艂a grecka 'Meyer's Dwarf', uro艣nie maksymalnie 1 metra wysoko艣ci, kolor igie艂: zielony
  • Jod艂a korea艅ska 'Blauer Eskimo', uro艣nie maksymalnie  0,4 metra wysoko艣ci; kolor igie艂: szarozielony;
  • Jod艂a korea艅ska 'Kristallkugel', uro艣nie maksymalnie 0,3 metra wysoko艣ci, kolor igie艂: jasnozielony, pod spodem kremowo-bia艂y.

Jod艂y o barwnych ig艂ach to niezwykle dekoracyjna propozycja:

  • Jod艂a szlachetna 'Glauca' 鈥 srebrnoszare ig艂y;
  • Jod艂a korea艅ska 'Kohout's Icebreaker' 鈥 kar艂owata, kulista forma, ig艂y bia艂o-szare,
  • Jod艂a kalifornijska 'Argentea' 鈥 niebiesko-szare ig艂y;
  • Jod艂a korea艅ska 'Silberlocke'- zielone ig艂y z bia艂ym brzegiem;
  • Jod艂a korea艅ska 'Blauer Eskimo' 鈥 srebrnoszare ig艂y, kulisty pokr贸j, kar艂owata forma.
Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto