Kalatea

Kalatea

Kalatea jest wiecznie zielon膮 bylin膮 z rodziny marantowatych. Ro艣nie w tropikalnej cz臋艣ci Ameryki P贸艂nocnej, Po艂udniowej i Karaib贸w. Do tego rodzaju zalicza si臋 od 50 do 300 gatunk贸w (zale偶nie od systematyki). Kalatea ma charakterystyczne du偶e, wzorzyste li艣cie w r贸偶nych kolorach. Maj膮 one mo偶liwo艣膰 szybkiej zmiany pozycji dzi臋ki poduszkom stawowym na ogonkach. Umo偶liwia to w臋drowanie li艣cia za s艂o艅cem i maksymalne wykorzystanie energii s艂onecznej. Kwiaty zebrane w grona, cz臋sto ukryte pod li艣膰mi nie s膮 g艂贸wnym elementem dekoracyjnym. W krajach tropikalnych kalatea jest uprawiana w ogrodach. W Polsce nale偶y do popularnych ro艣lin domowych. Ostrzeszyn jadalny 鈥 odmiana kalatei pochodz膮ca z Ameryki Po艂udniowej 鈥 jest uprawiany dla swoich jadalnych bulw.

Kalatea - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Kalatea - opis, odmiany, wymagania, uprawa, porady

Nale偶y do ro艣lin tropikalnych o szczeg贸lnie dekoracyjnych li艣ciach. W naturze wyst臋puje w lasach tropikalnych Ameryki, ale od dawna jest te偶 uprawiana jako ro艣lina ozdobna na ca艂ym 艣wiecie. Oto wskaz贸wki i porady jak post臋powa膰 z t膮 niezwyk艂膮 ro艣lin膮.

Kalatea 鈥 pochodzenie i charakterystyka

Kalatea pochodzi z tropikalnych las贸w Ameryk i Karaib贸w. Razem z marant膮 i innymi rodzajami o podobnych cechach nale偶膮 do rodziny marantowate z rz臋du imbirowc贸w. W Polsce kalatea jest te偶 znana pod rodzim膮 nazw膮 ostrzeszyn, ale zwykle u偶ywa si臋 nazwy 艂aci艅skiej.

Jedn膮 z ciekawszych cech ro艣liny jest w臋dr贸wka li艣ci za s艂o艅cem. Mo偶e to robi膰 stosunkowo szybko dzi臋ki tzw. poduszkom stawowym, kt贸re znajduj膮 si臋 na ogonku.

Kalatea ma rozpoznawalne, du偶e li艣cie, w r贸偶nych kolorach i wzorach. Wzory na r贸偶ne sposoby podkre艣laj膮 linie nerw贸w li艣cia. Kszta艂t li艣cia jest zwykle lancetowaty. Mo偶e by膰 szerszy lub bardziej wyd艂u偶ony.

Kwiat jest gronowaty, niepozorny, czasami w og贸le chowa si臋 pod li艣膰mi. Jednym z wyj膮tk贸w jest Kalatea crocata (Goeppertia crocata), kt贸ra kwitnie na 偶贸艂to-pomara艅czowo. Kwiat tego gatunku jest pi臋kny, wyrazisty, na d艂ugiej 艂ody偶ce. Kwitnienie nast臋puje pod koniec lata lub wczesn膮 jesieni膮.

Wa偶n膮 cech膮 dla amator贸w uprawy w domu jest brak toksyczno艣ci. Kalatea jest bezpieczna dla dzieci i zwierz膮t domowych. To odr贸偶nia j膮 od wielu innych doniczkowych ro艣lin egzotycznych. W dodatku, dzi臋ki swoim du偶ym li艣ciom oczyszcza powietrze w mieszkaniu.

Odmiany najlepsze do uprawy w domu

Liczne odmiany kalatei r贸偶ni膮 si臋 przede wszystkim wygl膮dem li艣ci. Je偶eli jednak zaliczymy do tego rodzaju goepperti臋 (nowsza systematyka wydziela ten rodzaj jako siostrzany do kalatei), to mo偶emy liczy膰 te偶 na pi臋kne kwiaty.

Do 艣cis艂ego rodzaju kalatea nale偶膮 m.in.:

  • Kalatea pasiasta 鈥 li艣cie o jasnozielonym unerwieniu na ciemnozielonym tle. Maj膮 owalny kszta艂t, s膮 du偶e i aksamitne w dotyku. Ten gatunek dorasta do 90 cm. Kwiatostan jest kulisty, groniasty, fioletowo-bia艂y. Jednak w uprawie doniczkowej zakwita rzadko.
  • Kalatea lancetolistna 鈥 li艣cie s膮 du偶e, lekko pomarszczone, o lancetowatym kszta艂cie. Na wierzchu jasnozielone z ciemnozielonym obrze偶eniem i ciemnymi plamami wzd艂u偶 unerwie艅. Od spodu purpurowa. Dorasta do 1 m.
  • Kalatea okr膮g艂olistna 鈥 ma du偶e li艣cie, o owalnym, zaokr膮glonym kszta艂cie. Blaszka jest ciemnozielona z unerwieniem w jasne pasy, sp贸d jasnozielony. Brzeg li艣cia lekko pofa艂dowany. Dobrze oczyszcza powietrze dzi臋ki du偶ej powierzchni li艣cia.
  • Kalatea r贸偶owokropkowana (r贸偶owa) 鈥 niezwykle dekoracyjna i oryginalna odmiana, o li艣ciach r贸偶owych z ciemnozielonym obrze偶eniem.
  • Kalatea Makoya 鈥 owalne, zaokr膮glone li艣cie maj膮 jasne blaszki z ciemniej zabarwionym unerwieniem i ciemnymi plamami wzd艂u偶 unerwienia. Sp贸d blaszki w fioletowo-czerwony wz贸r o podobnych motywach. Dorasta do ok. 60 cm.
  • Kalatea Triostar 鈥 wielokolorowe, lancetowate li艣cie w trzech kolorach: bia艂ym, zielonym, czerwonym. Lepiej ni偶 inne ro艣liny z tego gatunku znosi miejsca zacienione, dobrze oczyszcza powietrze.

Ponadto z rodzaju goeppertia:

  • Crocata 鈥 ciemnozielone, du偶e li艣cie. Kwiaty w kolorze szafranu.
  • Ornata 鈥 g艂臋boko ciemnozielone li艣cie, z subtelnymi r贸偶owymi paskami wzd艂u偶 unerwienia. Sp贸d fioletowy. Li艣cie s膮 wielkie, maj膮 owalny kszta艂t z ostrymi zako艅czeniami. Dzi臋ki du偶ej powierzchni li艣ci 艣wietnie spe艂nia rol臋 ro艣liny oczyszczaj膮cej powietrze. Dorasta do 60 cm.
  • Gandersii 鈥 pod艂u偶ne, lancetowate li艣cie na d艂ugich 艂ody偶kach. Jasne z ciemnym obrze偶em i ciemnymi, owalnymi plamkami wzd艂u偶 unerwienia. Pod spodem czerwone.

Ubarwienie wi臋kszo艣ci gatunk贸w i odmian kalatei wygl膮da jak dzie艂o artysty. Dlatego, niezale偶nie od tego kt贸r膮 wybierzemy, b臋dzie si臋 pi臋knie prezentowa膰 zar贸wno w nowoczesnym jak i tradycyjnym wn臋trzu.

Uprawa i piel臋gnacja

Jak dba膰 o kalate臋, 偶eby m贸c d艂ugo cieszy膰 si臋 jej dekoracyjnym wygl膮dem? Ro艣lina ma do艣膰 du偶e wymagania. Zw艂aszcza je偶eli chodzi o wilgotno艣膰 i o艣wietlenie pomieszczenia. Dodatkowo nie lubi przeci膮g贸w. Je偶eli stawiamy j膮 przy oknie (najlepiej wschodnim), to powinni艣my unika膰 miejsc, kt贸re znajd膮 si臋 w bezpo艣rednim strumieniu powietrza. 

Podlewanie 鈥 jak u wi臋kszo艣ci ro艣lin tropikalnych 鈥 to prawdziwa sztuka. Kalatea lubi du偶膮 wilgotno艣膰 powietrza i potrzebuje stale wilgotnej gleby. Nie mo偶na jej jednak przela膰. Zwykle w takich przypadkach doniczk臋 stawia si臋 na podstawce z kamieniami zanurzonymi w wodzie. Dodatkowo li艣cie mo偶na zrasza膰 przegotowan膮, ostudzon膮 wod膮, ale to zale偶y od odmiany. Niekt贸re li艣cie 藕le znosz膮 bezpo艣rednie nawil偶anie i maj膮 tendencj臋 do 艂apania grzyba. Wiosn膮 i latem podlewamy co kilka dni, zim膮 mniej i rzadziej. Byle ziemia nie przesycha艂a.

Najlepsza dla kalatei jest ziemia przeznaczona specjalnie dla marantowatych. 呕yzna, dobrze przepuszczalna, o odczynie lekko kwa艣nym. Powinno si臋 dodatkowo wype艂ni膰 dno doniczki perlitem lub keramzytem, 偶eby zapewni膰 lepszy drena偶.

Piel臋gnacja ro艣liny obejmuje te偶 nawo偶enie. Powinien wystarczy膰 naturalny biohumus lub naw贸z do zielonych ro艣lin ozdobnych. Wystarczy po艂owa zalecanej przez producenta dawki, raz na dwa tygodnie. Zim膮 zaprzestajemy nawo偶enia.

Przesadzanie i rozmna偶anie

Kalate臋 powinno si臋 przesadza膰. M艂ode ro艣liny nawet co roku, starsze raz na dwa lata. Przesadzanie przeprowadzamy w okresie wiosenno-letnim. Trzeba przy tym uwa偶a膰 na bulwy.

W czasie przesadzania mo偶na przygotowa膰 m艂ode sadzonki przez rozdzielenie bry艂y korzeniowej. 呕eby nowe sadzonki by艂y wyposa偶one we wszystkie potrzebne sk艂adniki rozdzielamy je tak, by ka偶da mia艂a przynajmniej jedn膮 bulw臋, uformowane korzenie i blaszki li艣ciowe. M艂ode sadzonki sadzimy w doniczkach z drena偶em i odpowiedni膮 ziemi膮. Korzenie powinny si臋 w nich swobodnie mie艣ci膰.

Mo偶na te偶 pobra膰 szczepki (najlepiej w maju lub w czerwcu) i ukorzeni膰. Ukorzenianie mo偶na przeprowadzi膰 w wilgotnym torfie lub przez zanurzenie w wodzie. 呕eby przyspieszy膰 proces, zapewni膰 ro艣linie ciep艂o i odpowiedni膮 wilgo膰 najlepiej nakry膰 j膮 przezroczystym plastikiem lub foli膮.

Wszystkie zabiegi piel臋gnacyjne s膮 tego warte. Kalatea odwdzi臋czy si臋 jako ro艣lina ozdobna i naturalny oczyszczacz powietrza.

Kalatea, ostrzeszyn - Calathea, jest efektown膮 ro艣lin膮, ch臋tnie uprawian膮 w naszym kraju jako kwiat doniczkowy. Bylina wywodzi si臋 z Brazylii, a jej naturalnym siedliskiem s膮 dolne partie las贸w deszczowych, gdzie docieranie 艣wiat艂a jest znacznie utrudnione. Kalatea wykszta艂ci艂a zdolno艣膰 pod膮偶ania za 艣wiat艂em, dzi臋ki poduszkom stawowym, umo偶liwiaj膮cym dekoracyjnym li艣ciom ustawienie si臋 w najlepszej pozycji. Liczne odmiany zdobi膮 mieszkania, dorastaj膮c do 30-100 cm wysoko艣ci. Chocia偶 uprawa kalatei nie nale偶y do naj艂atwiejszych, warto podj膮膰 wysi艂ek, by cieszy膰 oczy urod膮 tropikalnej ro艣liny.

Calathea - uprawa i piel臋gnacja byliny

Egzotyczny kwiat doniczkowy 鈥 wymagania uprawowe

Swoj膮 popularno艣膰 kalatea zawdzi臋cza pi臋knym, szerokim i r贸偶nokolorowym li艣ciom, wybarwionym na r贸偶ne odcienie zieleni, r贸偶u, czerwieni, br膮zu i bieli. Spodnia strona blaszki li艣ciowej pozostaje purpurowa. W warunkach domowych ro艣lina zwykle nie wykszta艂ca kwiat贸w. W naturze ich ma艂o efektowne niewielkie grona kryj膮 si臋 pod li艣膰mi. Trudno艣ci w hodowli ro艣lin zwi膮zane s膮 z zapewnieniem bylinom odpowiedniej temperatury. wa偶na jest r贸wnie偶 odpowiednia wilgotno艣膰 powietrza.

W naszych mieszkaniach ustawiamy ostrzeszyn w miejscu lekko zacienionym, o rozproszonym 艣wietle, na wschodnich, p贸艂nocno-wschodnich oraz p贸艂nocno-zachodnich parapetach. Chronimy bylin臋 przed przeci膮gami. W pomieszczeniu powinna panowa膰 do艣膰 wysoka temperatura, oko艂o 25 - 29 stopni Celsjusza. W ci膮gu roku bylina tworzy 4-6 m艂odych li艣ci i szczeg贸lnie w贸wczas musimy zapewni膰 otoczeniu odpowiedni膮 wilgotno艣膰 powietrza. W okresie spoczynku temperatura powietrza nie powinna spada膰 poni偶ej 13 stopni Celsjusza.

Wszystkie odmiany Calathea dobrze rosn膮 w pod艂o偶u, na kt贸re sk艂ada si臋 ziemia pr贸chniczna, o kwa艣nym odczynie pH (5-6). Piel臋gnacja polega na zapewnieniu stale wilgotnego pod艂o偶a, regularnego podlewania i zraszania li艣ci. Dla ro艣liny gro藕ne jest zar贸wno przelanie, jak i zbyt suche warunki rozwoju. W okresie letnim podlewanie odbywa si臋 trzy razy w tygodniu - odsta艂膮 mi臋kk膮 wod膮. Zim膮 wystarczy podlewa膰 kalate臋 raz na tydzie艅. Odpowiednie podlewanie ma wielki wp艂yw na zdrowie byliny. Chocia偶 kalatea jest do艣膰 odporna na choroby, zbyt suche pod艂o偶e i otoczenie mog膮 sprawi膰, 偶e zostanie zaatakowana przez szkodniki 鈥 prz臋dziorki i m膮czliki. Te kwiaty doniczkowe w mieszkaniu czy w ogrodzie nie s膮 zbyt cz臋sto spotykane.

Kalatea 鈥 kwiaty doniczkowe i ich zasilanie oraz rozmna偶anie

Kalatea 藕le znosi zasolenie gleby, wi臋c zasilanie ro艣liny przeprowadzamy niezbyt obficie. Najlepiej nawozi膰 ro艣lin臋 dwa razy w miesi膮cu, od marca do wrze艣nia, stosuj膮c nawozy organiczne. Naturalne nawozy organiczne, pochodzenia ro艣linnego lub zwierz臋cego, poprawi膮 w艂a艣ciwo艣ci chemiczne i fizyczne gleby. Nale偶膮 do nich kora sosny i 艣wierku, torf wysoki i niski, kompost, s艂oma, wi贸ry oraz obornik. Raczej unikajmy stosowania nawoz贸w mineralnych, kt贸re, przy d艂u偶szym stosowaniu, maj膮 niekorzystny wp艂yw na jako艣膰 gleby. W sklepach ogrodniczych dost臋pne s膮 gotowe nawozy organiczne dla zielnych ro艣lin doniczkowych. Stosujemy nawo偶enie po艂ow膮 zalecanej dawki.

Rozmna偶anie kalatei przeprowadzamy przez podzia艂 bry艂y korzeniowej. Na dwa dni przed wykonaniem zabiegu, przestajemy podlewa膰 ro艣lin臋, by bez komplikacji dokona膰 jej podzia艂u. Rozmna偶anie jest okazj膮 do usuni臋cia obumar艂ych fragment贸w. Zbyt d艂ugie korzenie trzeba skr贸ci膰. Po podzieleniu kalatei, umieszczamy ka偶d膮 z cz臋艣ci w doniczce na tyle obszernej, by korzenie swobodnie si臋 zmie艣ci艂y.

Kalatea ro艣nie szybko, wi臋c konieczne jest przesadzanie jej ka偶dego roku do wi臋kszej doniczki. Najlepiej przyst膮pi膰 do przesadzenia ostrzeszyny w okresie letnim. Na dnie pojemnika, o numer wi臋kszego od poprzedniego, umieszczamy grub膮 warstw臋 drena偶u. Co trzy lata odm艂adzamy ro艣lin臋. Piel臋gnacja polega na wycinaniu przy ziemi po偶贸艂k艂ych starszych li艣ci. W okresie letnim pi臋kne byliny to wspania艂e kwiaty na balkon, umilaj膮ce nam chwile relaksu.

Najpi臋kniejsze gatunki i odmiany 鈥 ozdoba mieszka艅 i efektowne kwiaty na balkon

Kalatea jest gatunkiem nale偶膮cym do rodziny marantowatych Marantaceae, wyst臋puj膮cych w ameryka艅skich lasach tropikalnych strefy r贸wnikowej. Wiele gatunk贸w i atrakcyjnych odmian wiecznie zielonej byliny zdobi nasze mieszkania. Do najpopularniejszych dekoracyjnych ro艣lin nale偶膮:

- Kalatea Triostar 鈥 uprawa tej tr贸jkolorowej kalatei, o dekoracyjnych li艣ciach, z zielonymi, bia艂ymi i czerwonymi wzorami, nada pomieszczeniom oryginalno艣ci. Ro艣lina sprawia, 偶e powietrze, 漏姆kt贸rym oddychamy, staje si臋 czystsze. Mo偶e przebywa膰 w miejscach ciemniejszych 鈥 w przedpokoju, w wilgotnej 艂azience lub w sypialni. Li艣cie ro艣liny zamykaj膮 si臋 na noc, otwieraj膮 o brzasku, zgodnie z rytmem 偶ycia cz艂owieka. Podlewamy bylin臋 dwa razy w tygodniu.

- Kalatea Makoya Calathea makoyana 鈥 wiecznie zielona bylina dorasta do 45 cm wysoko艣ci. ozdoba kalatei s膮 okr膮g艂e jasnozielone li艣cie, z ciemnozielonymi naznaczeniami wzd艂u偶 unerwienia. Spodnia cz臋艣膰 li艣ci wybarwiona jest na kolor ciemnofioletowy. M艂ode li艣cie spodni膮 cz臋艣膰 wybarwiaj膮 na ciemnor贸偶owo. Uprawa ro艣liny wymaga zachowania wilgotno艣ci powietrza i minimalnej temperatury otoczenia, powy偶ej 16 stopni Celsjusza. Nawo偶enie byliny przeprowadza si臋 co 15 dni, w postaci p艂ynnego nawozu organicznego. Piel臋gnacja polega na podlewaniu odsta艂膮 wod膮 oraz zapewnienia lekkiego zacienienia, co sprawi, 偶e li艣cie b臋d膮 pi臋knie si臋 wybarwia膰.

- Kalatea r贸偶owokropkowana Calathea roseopicta 鈥 dekoracj臋 okr膮g艂ych ciemnozielonych li艣ci stanowi膮 jasnozielone poprzeczne pasy, zdobi膮ce obrze偶enia blaszki. Jasnozielony jest tak偶e g艂贸wny nerw li艣ci. Spodnia cz臋艣膰 wybarwia si臋 na kolor fioletowy. Ro艣lina doniczkowa dorasta do oko艂o 50 cm wysoko艣ci. Ch臋tnie uprawiane s膮 liczne odmiany gatunku:

  • 鈥楨clipse鈥 鈥 nale偶y do kar艂owej odmiany, dorastaj膮cej do 20 cm wysoko艣ci,
  • 鈥楧ottie鈥 鈥 kalate臋 zdobi膮 偶ywo r贸偶owe oznaczenia, kontrastuj膮ce z ciemnozielonym i czarnym t艂em. Dorasta do oko艂o 30 cm i przybiera kszta艂t szerokiej k臋py. Spodnia cz臋艣膰 blaszki jest fioletowa. A mo偶e zainteresuje ci臋 tak偶e ten artyku艂 o uprawie astr贸w wieloletnich?

- Kalatea ozdobna Calatea Majestica Jest odmian膮 botaniczn膮 Calathea ornata.

Wyr贸偶nia si臋 ozdobnymi jasnymi liniami, kontrastuj膮cymi z ciemnozielonym t艂em li艣ci. Bylina w warunkach pokojowych mo偶e osi膮gn膮膰 1 m wysoko艣ci.

  • Kalatea lancetolistna Calathea lancifolia o li艣ciachlancetowatych, wybarwionych na ciemno, z fioletow膮 spodni膮 stron膮. Starsze ro艣liny czasem wykszta艂caj膮 niepozorne bia艂e kwiaty. Ta ro艣lina doniczkowa to wyb贸r wart rozwa偶enia.
  • Kalatea okr膮g艂olistna Calathea orbifolia - wyr贸偶nia si臋 zdobieniami na okr膮g艂ych li艣ciach, w postaci regularnych pask贸w, o r贸偶nych odcieniach zieleni,
  • Calathea warscewiczii - ciemnozielone li艣cie zdobi膮 g臋ste jasnozielone znaczenia wzd艂u偶 艣rodkowego nerwu. Spodnia cz臋艣膰 przybiera fioletowe ubarwienie. Ro艣lina doniczkowa wykszta艂ca bia艂e, kremowe i r贸偶owe kwiaty, uj臋te w k艂osowe kwiatostany.
  • Kalatea Veitcha Calathea veitchiana 鈥 bylina dorasta do 90 鈥 100 cm wysoko艣ci. Jej ozdob膮 s膮 sercowate ciemnozielone li艣cie, z 偶贸艂tym oznakowaniem. Bia艂e kwiaty uj臋te s膮 w d艂ugie, 20 cm, kwiatostany.
  • Calathea louisae 鈥 charakterystyczne lancetowate li艣cie wybarwiaj膮 si臋 na kolor ciemnozielony, z czerwon膮 spodni膮 cz臋艣ci膮 blaszki. Na ciemnym tle wspaniale prezentuje si臋 srebrzystozielony rysunek.
  • Calathea ecuadoriana - naturalne siedliska gatunku znajduj膮 si臋 w Ekwadorze. Na ciemnozielonym tle pod艂u偶nych li艣ci, wyr贸偶niaj膮 si臋 jasnozielone pasy, biegn膮ce wzd艂u偶 unerwienia. Spodnia cz臋艣膰 li艣ci wybarwia si臋 na ciemnoczerwony kolor.
  • Calathea libbyana 鈥 endemiczny gatunek Ekwadoru. Bylina wyj膮tkowo dekoracyjna ze zdobieniami li艣ci w jasnozielonych i bia艂awych kolorach, sprawiaj膮cych wra偶enie wzor贸w, poci膮gni臋tych p臋dzlem. Obrze偶enia tworz膮 jasn膮 ram臋. Wz贸r wyr贸偶nia si臋 na ciemnozielonym tle blaszki li艣ciowej. W domowej hodowli dorasta do oko艂o 60 cm wysoko艣ci.
  • Calathea gandersii - bylina wyst臋puj膮ca w Ekwadorze, zachwyca urod膮 b艂yszcz膮cych mocnych li艣ci, wybarwionych na ciemnozielono, z ja艣niejszymi zielonymi i 偶贸艂tawymi pasami.
Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto