Kalatea

Kalatea

Kalatea jest wiecznie zielon膮 bylin膮 z rodziny marantowatych. Ro艣nie w tropikalnej cz臋艣ci Ameryki P贸艂nocnej, Po艂udniowej i Karaib贸w. Do tego rodzaju zalicza si臋 od 50 do 300 gatunk贸w (zale偶nie od systematyki). Kalatea ma charakterystyczne du偶e, wzorzyste li艣cie w r贸偶nych kolorach. Maj膮 one mo偶liwo艣膰 szybkiej zmiany pozycji dzi臋ki poduszkom stawowym na ogonkach. Umo偶liwia to w臋drowanie li艣cia za s艂o艅cem i maksymalne wykorzystanie energii s艂onecznej. Kwiaty zebrane w grona, cz臋sto ukryte pod li艣膰mi nie s膮 g艂贸wnym elementem dekoracyjnym. W krajach tropikalnych kalatea jest uprawiana w ogrodach. W Polsce nale偶y do popularnych ro艣lin domowych. Ostrzeszyn jadalny 鈥 odmiana kalatei pochodz膮ca z Ameryki Po艂udniowej 鈥 jest uprawiany dla swoich jadalnych bulw.

Kalatea - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Kalatea - opis, odmiany, wymagania, uprawa, porady

Nale偶y do ro艣lin tropikalnych o szczeg贸lnie dekoracyjnych li艣ciach. W naturze wyst臋puje w lasach tropikalnych Ameryki, ale od dawna jest te偶 uprawiana jako ro艣lina ozdobna na ca艂ym 艣wiecie. Oto wskaz贸wki i porady jak post臋powa膰 z t膮 niezwyk艂膮 ro艣lin膮.

Kalatea 鈥 pochodzenie i charakterystyka

Kalatea pochodzi z tropikalnych las贸w Ameryk i Karaib贸w. Razem z marant膮 i innymi rodzajami o podobnych cechach nale偶膮 do rodziny marantowate z rz臋du imbirowc贸w. W Polsce kalatea jest te偶 znana pod rodzim膮 nazw膮 ostrzeszyn, ale zwykle u偶ywa si臋 nazwy 艂aci艅skiej.

Jedn膮 z ciekawszych cech ro艣liny jest w臋dr贸wka li艣ci za s艂o艅cem. Mo偶e to robi膰 stosunkowo szybko dzi臋ki tzw. poduszkom stawowym, kt贸re znajduj膮 si臋 na ogonku.

Kalatea ma rozpoznawalne, du偶e li艣cie, w r贸偶nych kolorach i wzorach. Wzory na r贸偶ne sposoby podkre艣laj膮 linie nerw贸w li艣cia. Kszta艂t li艣cia jest zwykle lancetowaty. Mo偶e by膰 szerszy lub bardziej wyd艂u偶ony.

Kwiat jest gronowaty, niepozorny, czasami w og贸le chowa si臋 pod li艣膰mi. Jednym z wyj膮tk贸w jest Kalatea crocata (Goeppertia crocata), kt贸ra kwitnie na 偶贸艂to-pomara艅czowo. Kwiat tego gatunku jest pi臋kny, wyrazisty, na d艂ugiej 艂ody偶ce. Kwitnienie nast臋puje pod koniec lata lub wczesn膮 jesieni膮.

Wa偶n膮 cech膮 dla amator贸w uprawy w domu jest brak toksyczno艣ci. Kalatea jest bezpieczna dla dzieci i zwierz膮t domowych. To odr贸偶nia j膮 od wielu innych doniczkowych ro艣lin egzotycznych. W dodatku, dzi臋ki swoim du偶ym li艣ciom oczyszcza powietrze w mieszkaniu.

Odmiany najlepsze do uprawy w domu

Liczne odmiany kalatei r贸偶ni膮 si臋 przede wszystkim wygl膮dem li艣ci. Je偶eli jednak zaliczymy do tego rodzaju goepperti臋 (nowsza systematyka wydziela ten rodzaj jako siostrzany do kalatei), to mo偶emy liczy膰 te偶 na pi臋kne kwiaty.

Do 艣cis艂ego rodzaju kalatea nale偶膮 m.in.:

  • Kalatea pasiasta 鈥 li艣cie o jasnozielonym unerwieniu na ciemnozielonym tle. Maj膮 owalny kszta艂t, s膮 du偶e i aksamitne w dotyku. Ten gatunek dorasta do 90 cm. Kwiatostan jest kulisty, groniasty, fioletowo-bia艂y. Jednak w uprawie doniczkowej zakwita rzadko.
  • Kalatea lancetolistna 鈥 li艣cie s膮 du偶e, lekko pomarszczone, o lancetowatym kszta艂cie. Na wierzchu jasnozielone z ciemnozielonym obrze偶eniem i ciemnymi plamami wzd艂u偶 unerwie艅. Od spodu purpurowa. Dorasta do 1 m.
  • Kalatea okr膮g艂olistna 鈥 ma du偶e li艣cie, o owalnym, zaokr膮glonym kszta艂cie. Blaszka jest ciemnozielona z unerwieniem w jasne pasy, sp贸d jasnozielony. Brzeg li艣cia lekko pofa艂dowany. Dobrze oczyszcza powietrze dzi臋ki du偶ej powierzchni li艣cia.
  • Kalatea r贸偶owokropkowana (r贸偶owa) 鈥 niezwykle dekoracyjna i oryginalna odmiana, o li艣ciach r贸偶owych z ciemnozielonym obrze偶eniem.
  • Kalatea Makoya 鈥 owalne, zaokr膮glone li艣cie maj膮 jasne blaszki z ciemniej zabarwionym unerwieniem i ciemnymi plamami wzd艂u偶 unerwienia. Sp贸d blaszki w fioletowo-czerwony wz贸r o podobnych motywach. Dorasta do ok. 60 cm.
  • Kalatea Triostar 鈥 wielokolorowe, lancetowate li艣cie w trzech kolorach: bia艂ym, zielonym, czerwonym. Lepiej ni偶 inne ro艣liny z tego gatunku znosi miejsca zacienione, dobrze oczyszcza powietrze.

Ponadto z rodzaju goeppertia:

  • Crocata 鈥 ciemnozielone, du偶e li艣cie. Kwiaty w kolorze szafranu.
  • Ornata 鈥 g艂臋boko ciemnozielone li艣cie, z subtelnymi r贸偶owymi paskami wzd艂u偶 unerwienia. Sp贸d fioletowy. Li艣cie s膮 wielkie, maj膮 owalny kszta艂t z ostrymi zako艅czeniami. Dzi臋ki du偶ej powierzchni li艣ci 艣wietnie spe艂nia rol臋 ro艣liny oczyszczaj膮cej powietrze. Dorasta do 60 cm.
  • Gandersii 鈥 pod艂u偶ne, lancetowate li艣cie na d艂ugich 艂ody偶kach. Jasne z ciemnym obrze偶em i ciemnymi, owalnymi plamkami wzd艂u偶 unerwienia. Pod spodem czerwone.

Ubarwienie wi臋kszo艣ci gatunk贸w i odmian kalatei wygl膮da jak dzie艂o artysty. Dlatego, niezale偶nie od tego kt贸r膮 wybierzemy, b臋dzie si臋 pi臋knie prezentowa膰 zar贸wno w nowoczesnym jak i tradycyjnym wn臋trzu.

Uprawa i piel臋gnacja

Jak dba膰 o kalate臋, 偶eby m贸c d艂ugo cieszy膰 si臋 jej dekoracyjnym wygl膮dem? Ro艣lina ma do艣膰 du偶e wymagania. Zw艂aszcza je偶eli chodzi o wilgotno艣膰 i o艣wietlenie pomieszczenia. Dodatkowo nie lubi przeci膮g贸w. Je偶eli stawiamy j膮 przy oknie (najlepiej wschodnim), to powinni艣my unika膰 miejsc, kt贸re znajd膮 si臋 w bezpo艣rednim strumieniu powietrza. 

Podlewanie 鈥 jak u wi臋kszo艣ci ro艣lin tropikalnych 鈥 to prawdziwa sztuka. Kalatea lubi du偶膮 wilgotno艣膰 powietrza i potrzebuje stale wilgotnej gleby. Nie mo偶na jej jednak przela膰. Zwykle w takich przypadkach doniczk臋 stawia si臋 na podstawce z kamieniami zanurzonymi w wodzie. Dodatkowo li艣cie mo偶na zrasza膰 przegotowan膮, ostudzon膮 wod膮, ale to zale偶y od odmiany. Niekt贸re li艣cie 藕le znosz膮 bezpo艣rednie nawil偶anie i maj膮 tendencj臋 do 艂apania grzyba. Wiosn膮 i latem podlewamy co kilka dni, zim膮 mniej i rzadziej. Byle ziemia nie przesycha艂a.

Najlepsza dla kalatei jest ziemia przeznaczona specjalnie dla marantowatych. 呕yzna, dobrze przepuszczalna, o odczynie lekko kwa艣nym. Powinno si臋 dodatkowo wype艂ni膰 dno doniczki perlitem lub keramzytem, 偶eby zapewni膰 lepszy drena偶.

Piel臋gnacja ro艣liny obejmuje te偶 nawo偶enie. Powinien wystarczy膰 naturalny biohumus lub naw贸z do zielonych ro艣lin ozdobnych. Wystarczy po艂owa zalecanej przez producenta dawki, raz na dwa tygodnie. Zim膮 zaprzestajemy nawo偶enia.

Przesadzanie i rozmna偶anie

Kalate臋 powinno si臋 przesadza膰. M艂ode ro艣liny nawet co roku, starsze raz na dwa lata. Przesadzanie przeprowadzamy w okresie wiosenno-letnim. Trzeba przy tym uwa偶a膰 na bulwy.

W czasie przesadzania mo偶na przygotowa膰 m艂ode sadzonki przez rozdzielenie bry艂y korzeniowej. 呕eby nowe sadzonki by艂y wyposa偶one we wszystkie potrzebne sk艂adniki rozdzielamy je tak, by ka偶da mia艂a przynajmniej jedn膮 bulw臋, uformowane korzenie i blaszki li艣ciowe. M艂ode sadzonki sadzimy w doniczkach z drena偶em i odpowiedni膮 ziemi膮. Korzenie powinny si臋 w nich swobodnie mie艣ci膰.

Mo偶na te偶 pobra膰 szczepki (najlepiej w maju lub w czerwcu) i ukorzeni膰. Ukorzenianie mo偶na przeprowadzi膰 w wilgotnym torfie lub przez zanurzenie w wodzie. 呕eby przyspieszy膰 proces, zapewni膰 ro艣linie ciep艂o i odpowiedni膮 wilgo膰 najlepiej nakry膰 j膮 przezroczystym plastikiem lub foli膮.

Wszystkie zabiegi piel臋gnacyjne s膮 tego warte. Kalatea odwdzi臋czy si臋 jako ro艣lina ozdobna i naturalny oczyszczacz powietrza.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto