Znajd藕 fachowc贸w na fixly.pl

Kocimi臋tka

Kocimi臋tka

Kocimi臋tka (Nepeta) 鈥 rodzaj ro艣lin z rodziny jasnotowatych. Wyst臋puje w klimacie umiarkowanym i tropikalnym od Azji, przez Europ臋 po Afryk臋 P贸艂nocn膮. Jest bylin膮 typow膮 dla gleb mineralnych, suchych, skalistych. Istnieje wiele gatunk贸w (ok. 290) i odmian uprawnych. Rozr贸偶nia si臋 wysokie, niskie, o szarych i zielonych li艣ciach. Niekt贸re wydzielaj膮 zapach silnie dzia艂aj膮cy na koty 鈥 st膮d nazwa. Ro艣lina zielna o li艣ciach naprzeciwleg艂ych, karbowanych lub z膮bkowanych. Kwiaty zebrane w kielichy zros艂odzia艂kowe (dzia艂ki cz臋艣ciowo zro艣ni臋te), drobne. Najcz臋艣ciej w odcieniach r贸偶owo-niebieskich. Kocimi臋tka ma znaczenie jako ro艣lina ozdobna, lecznicza i miododajna. 艁atwa w uprawie.

Kocimi臋tka - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Kocimi臋tka - odmiany, uprawa, przycinanie, zimowanie

Pachn膮ca, subtelnie pi臋kna, 艂atwa w uprawie, a do tego lecznicza i miododajna. Czego wi臋cej chcie膰 od ro艣liny ogrodowej? Nic dziwnego, 偶e kocimi臋tka jest ch臋tnie uprawiana w przydomowych ogr贸dkach, na tarasach i na balkonach. Jakie s膮 najpopularniejsze odmiany? Jak j膮 uprawia膰? Jakie ma w艂a艣ciwo艣ci? Spr贸bujemy odpowiedzie膰 na te pytania.

Kocimi臋tka 鈥 ro艣lina o wielu zaletach

W Polsce dziko ro艣nie tylko jeden gatunek, ale wiele odmian nadaje si臋 bez problemu do uprawiania w polskim klimacie. Kocimi臋tka jest ro艣lin膮 wieloletni膮, zieln膮, kt贸ra nie ma zbyt wielkich wymaga艅 glebowych. Ch臋tnie ro艣nie na kamienistej, suchej glebie. Najwy偶sze odmiany dorastaj膮 do 120 cm, ale mo偶na te偶 spotka膰 niskie, do 20-30 cm, kt贸re nadaj膮 si臋 do uprawy w doniczce. Li艣cie s膮 naprzeciwleg艂e, pojedyncze, drobne. Kwiaty 鈥 jak u innych jasnotowatych 鈥 posiadaj膮 zros艂odzia艂kowe kielichy, zebrane w wierzchotkowe kwiatostany na szczycie p臋du. P艂atki s膮 najcz臋艣ciej w odcieniach niebiesko-r贸偶owych. Sam kwiat jest niepozorny, ale w du偶ej grupie wygl膮da dekoracyjnie. Po przekwitnieniu zawi膮zuj膮 si臋 owoce w postaci roz艂upni.

殴r贸d艂em zapachu s膮 g艂贸wnie li艣cie. Jest on okre艣lany jako mi臋towo-cytrynowy.

Ro艣lina jest pewnego rodzaju celebrytk膮 w艣r贸d zi贸艂. Ka偶dy s艂ysza艂 o jej dzia艂aniu na koty (chocia偶 nie wszystkie odmiany wytwarzaj膮 pobudzaj膮cy dla kot贸w zapach). W pewnych kr臋gach m贸wi si臋 o jej 艂agodnie psychodelicznych w艂a艣ciwo艣ciach. Zielarze rozpoznaj膮 jej dzia艂anie prozdrowotne, a pszczelarze zaliczaj膮 do ro艣lin miododajnych. Warto jeszcze doda膰, 偶e ten sam zapach, kt贸ry przyci膮ga koty odstrasza niekt贸re owady i gryzonie. Z takich czy innych powod贸w warto zasia膰 j膮 w ogrodzie lub w donicy na tarasie.

Zastosowanie lecznicze

W艂a艣ciwo艣ci lecznicze i og贸lnie dobroczynne dla naszego organizmu mo偶na zauwa偶y膰 nawet siadaj膮c obok doniczki czy grz膮dki z kocimi臋tk膮. Jej zapach dzia艂a uspokajaj膮co i koj膮co. Jeszcze bardziej jest to widoczne je偶eli wpu艣cimy koty do ogrodu. Jak dzia艂a na koty? Jak feromon 鈥 zaczynaj膮 odczuwa膰 podniecenie. Kotka zachowuje si臋 podobnie jak przy rujce. Miauczy, mruczy, tarza si臋. Trzeba uwa偶a膰, bo mo偶e pr贸bowa膰 tarza膰 si臋 w ro艣linie. S膮 jednak koty, kt贸re nie reaguj膮 na ro艣lin臋, jest to bowiem uwarunkowane genetycznie.

Kocimi臋tka ma te偶 prozdrowotne zastosowanie wewn臋trzne. Mo偶na j膮 pi膰 w postaci naparu. Dzia艂a wtedy uspokajaj膮co, przeciwzapalnie, lekko napotnie i moczop臋dnie. Jest zalecana przy nerwicach, stanach podra偶nienia czy b贸lach g艂owy.

Odmiany do uprawy w ogrodzie i na balkonie

W Polsce najcz臋艣ciej uprawia si臋 odmiany kocimi臋tki wielkokwiatowej, Mussina, w艂a艣ciwej i nagiej, a tak偶e miesza艅ca 鈥 kocimi臋tki Faassena. Opr贸cz podzia艂贸w na gatunki mo偶na zastosowa膰 podzia艂 ze wzgl臋du na w艂a艣ciwo艣ci poszczeg贸lnych odmian np. niskie i wysokie. Oto odmiany dost臋pne w polskich sklepach ogrodniczych:

Kocimi臋tka wielkokwiatowa

  • Dawn to Dusk 鈥 kwitnie na blador贸偶owo, obficie, od po艂owy czerwca do ko艅ca sierpnia/wrze艣nia. Dorasta do 1 m wysoko艣ci. Zebrana w k臋py o 艣rednicy 45-60 cm. Pokr贸j mocno rozga艂臋ziony, wzniesione 艂odygi.
  • Wild Cat 鈥 bardzo d艂ugo kwitn膮ca, okaza艂a. Dorasta do 130 cm. Kwitnienie zaczyna si臋 w czerwcu i trwa do wrze艣nia. Kolor kwiat贸w okre艣lany jest jako jasno fioletowy lub lawendowoniebieski.

Kocimi臋tka w艂a艣ciwa

路        Cytrynowa 鈥 li艣cie od spodu szare. Kwiaty bia艂e lub r贸偶owe. Wydziela charakterystyczny, cytrynowy zapach. Dorasta do 50-80 cm.

Kocimi臋tka Faassena

  • Blue wonder 鈥 odmiana niska, do 30-45 cm wysoko艣ci. Dobrze nadaje si臋 do donicy lub skrzyni, a tak偶e jako ro艣lina okrywowa. Bardzo d艂ugi okres kwitnienia (od maja do wrze艣nia). Li艣cie szaro-zielone. Odporna na du偶e mrozy i susze.
  • Alba 鈥 odmiana niska, do 30 cm. Dobra do doniczek, skrzynek i jako ro艣lina okrywowa. Kwitnie na bia艂o, od czerwca do wrze艣nia. Li艣cie szarozielone.
  • Walker鈥檚 low 鈥 li艣cie szarozielone. Kwitnie na fioletowo-niebiesko, od czerwca do wrze艣nia. Dorasta do 70 cm.

Kocimi臋tka 偶y艂kowana

  • Blue moon 鈥 niska odmiana (40 cm) o obfitych kwiatach w kolorze niebieskim. Kwiatostan zwarty, w formie g臋stego k艂osa. Kwitnie od czerwca do wrze艣nia. Pokr贸j wzniesiony, p臋dy do艣膰 sztywne.
  • Pink Cat 鈥 nieco wy偶sza (do 50 cm), o podobnym pokroju. Kwiaty maj膮 kolor r贸偶owy. Ro艣lina o intensywnym zapachu. 

Kocimi臋tka syberyjska 鈥 mniej znany gatunek kocimi臋tki. Doskonale nadaje si臋 do nasadze艅 w wi臋kszych grupach. Kwitnie na fioletowo, w lipcu i sierpniu. Ze wzgl臋du na specyficzny kszta艂t kwiat贸w jest te偶 zwana 鈥瀞mocz膮 g艂贸wk膮鈥 (艂ac. Dracocephalum sibircum). Dorasta do 90-100 cm. Tworzy g臋ste, szerokie k臋py. Nie trzeba chyba dodawa膰, 偶e jest to gatunek o wysokiej mrozoodporno艣ci.

Uprawa i piel臋gnacja

Niezale偶nie od r贸偶nic mi臋dzy odmianami, kocimi臋tki preferuj膮 stanowiska s艂oneczne i gleb臋 mineraln膮, skalist膮, ale 偶yzn膮, przepuszczaln膮. Dobra b臋dzie ziemia piaszczysta, kt贸r膮 mo偶na u偶y藕ni膰 obornikiem.

Warto natomiast wzi膮膰 pod uwag臋, 偶e s膮 to ro艣liny wieloletnie i uprawa powinna by膰 przemy艣lana. Wymagania nie s膮 du偶e, ale 藕le wybrane miejsce czy dob贸r niew艂a艣ciwej odmiany mo偶e niepotrzebnie zniszczy膰 dobr膮 kompozycj臋. 呕eby wykorzysta膰 walory byliny o wielu niezwyk艂ych w艂a艣ciwo艣ciach, dobrze jest zwr贸ci膰 uwag臋 na cechy konkretnych odmian.

Niskie odmiany nadaj膮 si臋 do donic, skrzynek, na klomby, a tak偶e na rabaty. Sprawdz膮 si臋 w ogr贸dkach skalnych, jako ro艣lina okrywowa. Wysokie rodzaje kocimi臋tki mo偶na sadzi膰 w drugim lub trzecim rz臋dzie jako t艂o dla ni偶szych ro艣lin. Dobrze sprawdz膮 si臋 w towarzystwie traw ozdobnych i 艣wietnie komponuj膮 si臋 z bardziej wyrazistymi r贸偶ami. Mo偶na je te偶 sadzi膰 w ogrodzie wiejskim.

Sadzenie zwykle zaczyna si臋 od kupienia sadzonek. Mo偶emy wyhodowa膰 je z ziarna, ale jest to troch臋 trudniejsze, bo potrzebuj膮 przemro偶enia i namaczania.

Kocimi臋tk臋 mo偶na sadzi膰 na wiosn臋 i jesieni膮. Umieszczamy sadzonki w rozstawie ok. 50 cm. Nast臋pnie wystarczy je podlewa膰 co kilka dni, a偶 osi膮gn膮 doros艂o艣膰. Potem mo偶na si臋 ograniczy膰 do podlewania w upalne dni. Nawo偶enie nie jest konieczne. Po pierwszym kwitnieniu przeprowadzamy ci臋cie, 偶eby ro艣lina mog艂a ponownie zakwitn膮膰. Jesieni膮 skracamy p臋dy, umo偶liwiaj膮c ro艣linie odpoczynek bez nara偶enia na choroby grzybowe.

Piel臋gnacja kocimi臋tki jest wi臋c do艣膰 prosta i nie zabiera du偶o czasu. Pami臋tajmy tylko o usuwaniu martwych kwiatostan贸w i unikajmy przelania ro艣lin.

Rozmna偶anie czy ograniczanie?

Kocimi臋tka jest siln膮, 艂adn膮 i po偶yteczn膮 ro艣lin膮. Je偶eli jednak chcemy j膮 mie膰 w pod kontrol膮, to mo偶na zasadzi膰 krzaczki w podziurawionych doniczkach lub w koszyczkach.

Je偶eli chcemy rozmno偶y膰 nasz膮 kocimi臋tk臋 i np. cz臋艣膰 posadzi膰 gdzie艣 indziej lub przenie艣膰 na balkon, to najlepiej podzieli膰 bry艂臋 korzeniow膮. W tym celu trzeba wykopa膰 ro艣lin臋, namoczy膰 i odci膮膰 kawa艂ek bry艂y z korzeniem i zielonymi p臋dami. Podzielon膮 ro艣lin臋 mo偶na porozsadza膰 do miejsc docelowych. Zabieg ten przeprowadzamy jesieni膮. Nie tylko s艂u偶y on rozmna偶aniu, ale odm艂adzaniu ro艣liny.

Rozmna偶anie z nasion przeprowadzamy p贸藕nym latem lub wczesn膮 jesieni膮. Po przemro偶eniu w lod贸wce i nawil偶eniu przez 24 godziny nasiona zakopujemy w donicy lub pojemniku. Kie艂kuj膮 w ok. 18 stopniach. Trzeba im zapewni膰 s艂o艅ce i r贸wnomierne podlewanie.

Zimowanie

Jako ro艣lina wieloletnia, rosn膮ca w klimacie umiarkowanym kocimi臋tka jest mrozoodporna. Niekt贸re odmiany wytrzymuj膮 mrozy nawet do -40 stopni. Wa偶ne jest natomiast, 偶eby skr贸ci膰 p臋dy o ok. 1/3. Dzi臋ki temu b臋d膮 ros艂y bujnie w nast臋pnym sezonie.

Kocimi臋tki zazwyczaj si臋 nie okrywa, chyba 偶e latem, 偶eby chroni膰 gleb臋 przez wysychaniem. Os艂ony przed mrozem mog膮 wymaga膰 m艂ode ro艣linki. Mo偶emy do tego celu zastosowa膰 agrow艂贸knin臋.

Specjalnych zabieg贸w przed zim膮 nie wymagaj膮 te偶 kocimi臋tki na balkonie czy tarasie. Tak jak w przypadku tych uprawianych w ogrodzie, mo偶na je okry膰 agrow艂贸knin膮 lub jut膮 kiedy s膮 jeszcze bardzo m艂ode.

Kocimi臋tka to pachn膮ce zio艂o, kt贸re zdobi ogr贸d i ma wiele po偶ytecznych w艂a艣ciwo艣ci. Dowiedz si臋 dlaczego warto zasadzi膰 j膮 w ogrodzie.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto