Leszczyna

Leszczyna

Leszczyna - rodzaj drzew i krzew贸w klasyfikowany do rodziny brzozowatych. Liczy kilkana艣cie gatunk贸w. W 艣rodowisku naturalnym spotkana na obszarze klimatu umiarkowanego (Europa, Azja, Ameryka P贸艂nocna), szczeg贸lnie w lasach li艣ciastych czy przy brzegach w贸d. W Polsce powszechnie wyst臋puje leszczyna pospolita i jej odmiany. Dorasta od 2-8 metr贸w wysoko艣ci- zale偶nie od gatunku. Leszczyny kwitn膮 bardzo wcze艣nie, bo w lutym, nim rozwin膮 si臋 li艣cie. Charakterystyczne kwiaty nazywane kotkami maj膮 kolor 偶贸艂ty i s膮 zapylane przez wiatr. Leszczyna to typowy gatunek u偶ytkowy, ze wzgl臋du na jego jadalne owoce, czyli orzechy leszczyny. Powsta艂y jednak odmiany ozdobne, ni偶sze z jadalnymi owocami, kt贸re odznaczaj膮 si臋 barwnymi li艣膰mi, poskr臋canymi p臋dami lub pomarszczonymi li艣cikami. Leszczyna preferuje stanowisko s艂oneczne i niemal ka偶dy rodzaj gleby, poza zbyt gliniastym oraz wilgotnym.

Leszczyna - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Leszczyna - charakterystyka, wymagania, uprawa, zastosowanie

Popularny krzew wyst臋puj膮cy na terenie ca艂ego kraju o przeznaczeniu u偶ytkowym, o jadalnych owocach, czyli orzechach laskowych. Ro艣nie w jasnych lasach, nad wodami oraz w otoczeniu polan le艣nych. Spotykany tak偶e w parkach i ogrodach, gdzie mo偶na spotka膰 jego dekoracyjne odmiany o barwnych li艣ciach i efektownych p臋dach. Poznajmy bli偶ej t臋 ro艣lin臋 i jej wymagania.

Leszczyna (艂ac. Corylus) 鈥 opis ro艣liny

To krzew li艣ciasty z rodziny brzozowatych o do艣膰 szerokiej koronie i dorastaj膮cym do 5 metr贸w wysoko艣ci. Charakterystyczne s膮 dla niego owoc贸w, kt贸re wytwarza, czyli znane ka偶demu orzechy laskowe. Powszechnie ro艣nie w lasach li艣ciastych na obszarze Europy i Azji. Poza tym spotyka si臋 ja na jasnych terenach le艣nych miedzy polanami,  nad brzegami w贸d. Liczy oko艂o kilkana艣cie gatunk贸w. W Polsce powszechna jest leszczyna pospolita. Na tej te偶 si臋 skupimy w tym wpisie. W uprawie zdarzaj膮 si臋 jeszcze dwie tj. leszczyna turecka i leszczyna po艂udniowa. S膮 jednak rzadkie.

Li艣cie leszczyny s膮 zielone, pojedyncze i lekko sercowate z zaznaczon膮 ko艅c贸wk膮. Mierz膮 do oko艂o 10cm. S膮 delikatne - mi臋kko omszone.  Pojawiaj膮 si臋 w ko艅cu kwietnia. Jesieni膮 zmieniaj膮 kolor na 偶贸艂ty.

Nie jest to szczeg贸lnie ozdobny krzew zatem jego uprawa w ogrodzie nie jest cz臋sta. Leszczyna pospolita jest najwcze艣niej kwitn膮c膮 ro艣lin膮 drzewiast膮 w naszym kraju. Robi to jeszcze nim wyrosn膮 li艣cie. Dzieje si臋 to ju偶 w miesi膮cu lutym. Jej kwiaty nazywane s膮 kotkami, kt贸re maj膮 偶贸艂ty kolor. Mierz膮 a偶 10 cm. Zwisaj膮 po 2 lub 3 z szypu艂ki w d贸艂 z p臋d贸w. Te 偶贸艂te kotki to tak naprawd臋 m臋skie kwiatostany leszczyny.  呕e艅skie s膮 malutkie, r贸偶owe i nie rzucaj膮 si臋 w oczy jak te pierwsze.

Leszczyna pospolita jest sadzona dla uzyskania orzech贸w laskowych. Istniej膮 jednak odmiany specjalnie wyhodowane dla ozdoby. Maj膮 np. ciekawie ubarwione li艣cie lub niezwyk艂y kszta艂t p臋d贸w.  Orzechy na sprzeda偶 uprawiane s膮 g艂贸wnie na obszarze basenu Morza 艢r贸dziemnego oraz USA. Pozyskuje si臋 je z odmian daj膮cych du偶e plony. W naszym kraju orzechy laskowe nie s膮 produkowane na eksport. Z owoc贸w leszczyny produkuje si臋 te偶 olej. Jest on wykorzystywany w przemy艣le na r贸偶ne sposoby.

Orzechy laskowe s膮 okr膮g艂e i mierz膮 2-3 cm 艣rednicy. W miejscu 艂膮czenia z p臋dem maj膮 tzw. tarczk臋. S膮 jednonasienne i maj膮 zdrewnia艂膮 skorupk臋. Najpierw jest kremowo i mi臋kka, a potem po dojrzeniu jasnobr膮zowa i zdrewnia艂a, ma pod艂ugowaty lub okr膮g艂awy kszta艂t, jej d艂ugo艣膰 wynosi 2-4cm. Okres dojrzewania orzech贸w leszczyny to sierpie艅- pa藕dziernik.

Drewno leszczyny pospolitej jest wyj膮tkowo gi臋tkie. Ze wzgl臋du ma艂e wymiary wykorzystywane jest na drobne cele u偶ytkowe np. do wyrobu przedmiot贸w ozdobnych, lasek, r膮czek, plecionek. Kiedy艣 popularne na obr臋cze do beczek.

Uprawa leszczyny

Leszczyna ma ma艂e wymagania wzgl臋dem uprawy. Jest to typowa ro艣lina u偶ytkowa. Preferuje raczej jasne stanowisko i niezbyt wilgotn膮 gleb臋. Gleba oboj臋tnie jaka, lecz nie ja艂owa. Jest to krzew bardzo ekspansywny zatem b臋dzie wymaga艂 przyci臋cia w ogrodzie, by nie zag艂uszy膰 innych ro艣lin. Krzew jest odporny na mrozy.

Chc膮c posadzi膰 leszczyn臋 w ogrodzie to najlepiej robi膰 to w miesi膮cu  pa藕dzierniku. Wiosn膮 nie uda si臋 to poniewa偶 krzew zaczyna wcze艣nie swoj膮 wegetacj臋 鈥 luty. Leszczyny pospolite rosn膮 powszechnie w starych ogrodach, parkach miejskich itp. Do ogrodu raczej wybiera si臋 odmiany ozdobne.

Nim wybierzemy gatunek do ogrodu powinni艣my si臋 zastanowi膰 ile miejsca chcemy przeznaczy膰 na krzew. Je艣li chcemy mie膰 dekoracyjn膮 ro艣lin臋 o jadalnych owocach mamy do wyboru kilka odmian:

  • 鈥濧urea鈥 o 偶贸艂tym kolorze li艣ci,
  • 鈥濩ontorta鈥 o poskr臋canych finezyjnie p臋dach,
  • 鈥濬usco-rubra鈥 o czerwonym kolorze li艣ci,
  • 鈥濰eterophylla鈥 o widocznie postrz臋pionych, zielonych li艣ciach,
  • 鈥濺ed Majestic鈥 o czerwono-br膮zowym kolorze li艣ci oraz finezyjnych p臋dach
  • 鈥濸endula鈥 o zwisaj膮cej w d贸艂 p臋dach 鈥 pokr贸j pl膮cz膮cy.

Choroby leszczyny

Leszczyna, jak wiele krzew贸w jest nara偶ona na choroby i szkodniki. Tym co dotyka t膮 ro艣lin臋 jest najcz臋艣ciejmonilioza, m膮czniak prawdziwy lub plamisto艣膰 li艣ci. Czym objawiaj膮 si臋 te choroby?

Monilioza leszczyny atakuje owoce, zatem powoduje utrat臋 plon贸w z orzech贸w. To choroba grzybowa, kt贸rej nazwa pochodzi od grzyba Monilinia coryli. Atakuje on zielone okrywy orzech贸w i pojawiaj膮 si臋 br膮zowe plamy. Z czasem orzechy zaczynaj膮 wygl膮da膰 jak 鈥瀖umie鈥, poniewa偶 na ich powierzchni pojawia si臋 bia艂o-kremowa otoczka. Aby przeciwdzia艂a膰 chorobie mo偶na stosowa膰 opryski. Robi si臋  to w maju i powtarza trzy razy co dwa tygodnie.

Nast臋pnie leszczyna mo偶e mie膰 do czynienia z m膮czniakiem prawdziwym. Grzyb ten atakuje li艣cie pod koniec lata. Mo偶na go pozna膰 po bia艂ych, m膮czystych plamach na spodzie li艣ci. Efektem jest to, 偶e li艣cie wcze艣niej opadaj膮. Z nadej艣ciem jesieni plamy maj膮 czarn膮 otoczk臋 z workami, w kt贸rej mieszcz膮 si臋 zarodniki grzyb贸w. To jego spos贸b na przetrwanie zimy. Aby unika膰 tego schorzenia leszczyny nale偶y na bie偶膮co grabi膰 kwiaty i li艣cie spod drzewa. Mo偶na te偶 ograniczy膰 podlewanie krzewu tylko do ziemi, tak aby nie zamoczy膰 dolnych li艣ci.

Plamisto艣膰 li艣ci leszczyny objawia si臋 z kolei okr膮g艂ymi, br膮zowymi plamami z  偶贸艂t膮 obw贸dk膮. plamy te z czasem oczywi艣cie si臋 powi臋kszaj膮, za艣 na wierzchniej stronie li艣ci pojawiaj膮 si臋 czarne miejsca z zarodnikami grzyba. Aby ustrzec leszczyn臋 przed ni膮 tak偶e nale偶y usuwa膰 spod krzewu to co z niego opadnie i podlewa膰 tylko do gruntu. Taka piel臋gnacja powinna wystarczy膰.

Ciekawe odmiany leszczyny do ogrodu

Leszczyna pospolita 'Aurea' (艂ac. Corylus avellana 'Aurea') charakteryzuje si臋 偶贸艂tym kolorem li艣ci i pomara艅czowymi p臋dami na wiosn臋. Z kolei p贸藕nym latem zmieniaj膮 go na jasnozielony. Odmiana powsta艂a w Niemczech. Dorasta do 2-4 metr贸w. mo偶na uformowa膰 z niego drzewko.

Leszczyna pospolita 鈥楥ontorta鈥 charakteryzuje si臋 powyginanymi spiralnie p臋dami, kt贸re rosn膮 w  r贸偶nych kierunkach. Niekt贸re zwisaj膮. Krzew dorasta do oko艂o 3 metr贸w wysoko艣ci. Li艣cie tej odmiany tak偶e s膮 poskr臋cane lub inaczej pomarszczone. Ta odmiana najbardziej dekoracyjna jest kiedy s膮 na nim same kwiaty, czyli w okresie od lutego do marca. 呕贸艂te kotki na pogi臋tych p臋dach to naprawd臋 efektowane po艂膮czenie.

Leszczyna pospolita 'Fuscorubra' (艂ac. Corylus avellana 'Fuscorubra') to wy偶sza odmiana pod dorasta do 5-7 metr贸w wysoko艣ci. W przeciwie艅stwie do innych odmian odznacza si臋 r贸偶owoczerwonymi kotki, czyli kwiatami. Z kolei po zako艅czeniu kwitnienia na p臋dach pojawiaj膮 si臋 r贸偶owopurpurowe li艣cie. Latem li艣cie jednak staj膮 si臋 zielone. Purpura zostaje tylko na brzegach. Odmiana pochodzi z Holandii. Polecana do sporych rozmiar贸w ogrod贸w lub zieleni miejskiej.

Leszczyna pospolita Pendula (艂ac Corylus avellana 'Pendula') krzew osi膮ga wi臋ksz膮 szeroko艣ci ni偶eli wysoko艣膰. Charakteryzuje si臋  wisz膮cymi w d贸艂 p臋dami, kt贸re si臋gaj膮 ziemi. Najcz臋艣ciej spotykany, jako parasolowate, niewysokie drzewko. Li艣cie s膮 sercowate i zielone, za艣 jesieni膮 zmieniaj膮 kolor na 偶贸艂ty.

Leszczyna pospolita 鈥楻ed Majestic鈥 to krzew uzyskany w Niemczech. Jego t臋po wzrostu jest powolne i osi膮ga docelowo do 2 metr贸w. Nada si臋 艣wietnie do ma艂ych przestrzeni. Tym co charakteryzuje t膮 odmian臋 s膮  pogi臋te i powyginane p臋dy. Li艣cie r贸wnie偶 s膮 jakby pogniecione, a do tego purpurowo czerwone wiosn膮. Z ko艅cem latem purpurowozielone. Krzew najpi臋kniej wygl膮da wiosn膮 kiedy s膮 na nim tylko kotki. Ma艂o owocuje.

Leszczyna  pospolita 'Heterophylla' (艂ac Corylus avellana 'Heterophylla') odmiana ta dorasta do 4-5 metr贸w. Tym co j膮 wyr贸偶nia na tle innych leszczyn s膮 strz臋piaste, zielone li艣cie. P臋dy oraz listki w ca艂o艣ci pokrywaj膮 w艂oski. Na jesie艅 li艣cie 偶贸艂kn膮.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto