Znajd藕 fachowc贸w na fixly.pl

Lobelia

Lobelia

Lobelia (stroiczka) 鈥 rodzaj ro艣lin nale偶膮cych do rodziny dzwonkowatych. Wi臋kszo艣膰 spo艣r贸d ponad 400 gatunk贸w ro艣nie w klimacie subtropikalnym i ciep艂ym umiarkowanym. Te, kt贸re preferuj膮 ch艂odniejszy klimat wyst臋puj膮 g艂贸wnie we wschodniej cz臋艣ci Ameryki P贸艂nocnej. W Polsce rodzimym gatunkiem, wyst臋puj膮cym na Pomorzu jest tylko lobelia jeziorna. Porasta brzegi tzw. jezior lobeliowych. R贸偶ne gatunki lobelii zwykle sadzi si臋 w ogrodach i na balkonach jako ro艣liny ozdobne. Lobelia rozd臋ta jest te偶 stosowana w zio艂olecznictwie m.in. przeciw astmie.

Lobelia - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Lobelia - charakterystyka, wymagania, uprawa, zimowanie

Chocia偶 w naturze w Polsce prawie nie wyst臋puje, jest to jedna z popularniejszych ro艣li ozdobnych w naszym kraju. Pewne gatunki dobrze sprawdzaj膮 si臋 na balkonach, inne najlepiej ozdabiaj膮 ogrodowe rabaty lub oczka wodne. W zale偶no艣ci od gatunku zastosowanie i piel臋gnacja jest troch臋 inna.

Lobelia 鈥 charakterystyka

Lobelia to rodzaj obejmuj膮cy do艣膰 du偶膮 liczb臋 gatunk贸w. Rosn膮 one dziko w r贸偶nych klimatach i na r贸偶nych kontynentach. Wi臋kszo艣膰 preferuje 艣rodowiska wilgotne i cieniste, chocia偶 popularna Lobelia przyl膮dkowa jest typow膮 ro艣lin膮 na s艂oneczny balkon.

Dla wszystkich przedstawicieli tego rodzaju charakterystyczne s膮 skr臋toleg艂e li艣cie i dwuwargowy, pi臋ciokrotny kwiat. Owoce w formie torebek, p臋kaj膮cych na szczycie. Lobelie mog膮 by膰 niedu偶ymi, p艂o偶膮cymi kwiatami lub wysokimi krzewami. Najwy偶sze dorastaj膮 nawet do 4 metr贸w. Dlatego uprawa i piel臋gnacja zale偶y od tego jaki gatunek lobelii wybierzemy i co chcemy z ni膮 zrobi膰.

Odmiany i gatunki

M贸wi膮c o lobelii najcz臋艣ciej mamy na my艣li jednoroczne odmiany afryka艅skie, kt贸re latem zdobi膮 polskie balkony i tarasy. Przede wszystkim jest to Lobelia przyl膮dkowa. Jednak do ozdoby ogrodu i balkonu nadaj膮 si臋 te偶 inne gatunki. Oto przyk艂adowe popularne gatunki i odmiany tej ro艣liny:

  • Lobelia wielka 鈥 jest bylin膮, czyli ro艣lin膮 wieloletni膮. Dziko wyst臋puje na bagnach i podmok艂ych terenach Ameryki P贸艂nocnej. Jest przystosowana do mroz贸w. Ro艣nie wzwy偶, kwiaty porastaj膮 sztywny p臋d w formie k艂osowatego grona. Li艣cie jasnozielone, jajowato-pod艂ugowate. Kwitnie od lipca do pa藕dziernika. Najlepsza do ogrodu. Dorasta do 1m wysoko艣ci.
  • Lobelia l艣ni膮ca 鈥 wieloletnia ro艣lina o pi臋knych, czerwono-fioletowych kwiatach. Mrozoodporna, ale w zimniejszych rejonach mo偶e wymaga膰 okrycia. Lubi stanowiska s艂oneczne i p贸艂cieniste. Ro艣nie ch臋tnie na glebach stale wilgotnych, lekko kwa艣nych lub neutralnych, wymaga dobrego drena偶u, zw艂aszcza zim膮. W okresie kwitnienia ma pokr贸j strzelisty, o 80-100 cm wysoko艣ci. Kwitnie od lipca do pa藕dziernika.
  • Lobelia szkar艂atna 鈥 przypomina Lobeli臋 l艣ni膮c膮, charakterystyczne s膮 brunatne li艣cie. Dorasta do 90-100 cm. Mrozoodporna, ale zaleca si臋 okrywanie li艣ci na zim臋.
  • Lobelia przyl膮dkowa, kt贸rej odmiany najcz臋艣ciej s膮 przeznaczane na balkon, jest gatunkiem jednorocznym. Zamiast rosn膮膰 ku g贸rze, wiotkie 艂odygi rozrastaj膮 si臋 na boki. Tworz膮 w ten spos贸b pi臋kne kolorowe kule, kt贸re szczeg贸lnie atrakcyjnie prezentuj膮 si臋 w doniczkach wisz膮cych. Kwitnienie trwa od czerwca do pa藕dziernika, a wi臋c przez ca艂y ciep艂y sezon. Kwiaty s膮 najcz臋艣ciej niebieskie, istniej膮 te偶 odmiany fioletowe, bia艂e i r贸偶owe.

Uprawa lobelii w ogrodzie

Ze wzgl臋du na kszta艂t lobelie dzieli si臋 na wzniesione, zwisaj膮ce i kar艂owate. Pierwsze dobrze sprawdz膮 si臋 na rabatach, drugie w donicach i pojemnikach. Lobelie kar艂owate dorastaj膮 do 30 cm i s膮 wykorzystywane w kompozycjach. Kwiaty maj膮 podobne kszta艂tem do odmian zwisaj膮cych. 

Lobelie zwykle wysiewa si臋 z zakupionych nasion. Siew mi臋dzy lutym a marcem. Niekt贸re odmiany wieloletnie mo偶na wysiewa膰 jeszcze w kwietniu. Ale lepiej robi膰 to wcze艣niej, 偶eby w maju m贸c przesadzi膰 je do pojemnik贸w lub na grz膮dk臋. W kwietniu i maju mo偶na wysiewa膰 bezpo艣rednio do gruntu, ale wtedy kwitnienie nast膮pi odpowiednio p贸藕niej.

Wi臋kszo艣膰 lobelii preferuje stanowisko s艂oneczne, ale lekko ocienione i os艂oni臋te od intensywnego wiatru i ulewnych deszcz贸w. Zadaszony balkon to idealne miejsce dla tych ro艣lin. W ogrodzie najlepiej zapewni膰 ro艣linkom zadaszenie na czas deszczu. Poniewa偶 poza tym lubi膮 s艂o艅ce i ciep艂o, dobrze 偶eby zadaszenie by艂o transparentne. Mo偶na te偶 po prostu rozk艂ada膰 ochronny daszek w czasie ulewnych deszcz贸w, ale to b臋dzie wymaga艂o od nas dodatkowej pracy i uwagi.

Podlewanie powinno zapewni膰 ro艣linom sta艂膮 wilgotno艣膰, ale nie mog膮 sta膰 w wodzie. Dlatego zar贸wno w donicach jak i na grz膮dce dobrze podsypa膰 偶wir lub keramzyt jako drena偶. Sama gleba powinna by膰 do艣膰 偶yzna, lekko kwa艣na lub oboj臋tna (najlepiej sprawdzi膰 przed zasadzeniem preferencje konkretnej odmiany). Dla poprawy kwitnienia warto podcina膰 przekwitaj膮ce p臋dy i podawa膰 ro艣linom p艂ynny naw贸z. Przycinanie najcz臋艣ciej przeprowadza si臋 w lipcu, czyli po pierwszym kwitnieniu. Dzi臋ki temu ro艣liny b臋d膮 pi臋knie i obficie kwitn膮膰 przez reszt臋 sezonu.

Piel臋gnacja lobelii wieloletnich

Je偶eli zdecydowali艣my si臋 na lobeli臋 wieloletni膮, to trzeba zadba膰 o ni膮 w kolejnych porach roku. Od wysiania wczesn膮 wiosn膮 i przycinania na pocz膮tku lata, po zimowanie. Lobelie takie jak szkar艂atna czy l艣ni膮ca powinny sobie poradzi膰 z mrozami. Nie zaszkodzi jednak okrycie ich np. 艣ci贸艂k膮. Innym sposobem na uchronienie lobelii przed zmarzni臋ciem jest przeniesienie jej do ch艂odnego pomieszczenia. Mo偶e to by膰 ogr贸d zimowy, szklarnia lub dobrze przeszklona, s艂oneczna weranda.

Ro艣liny jednoroczne s膮 po prostu wyrzucane po sezonie. Mo偶na nimi zasili膰 kompost. Trzeba tylko zwr贸ci膰 uwag臋 偶eby nie by艂y niczym zara偶one.

Kompozycje z lobelii w ogrodzie i na balkonie

Lobelia to przede wszystkim ro艣lina ozdobna. Je偶eli decydujemy si臋 na jej wysianie i piel臋gnacj臋, to dla efekt贸w estetycznych. Du偶a ilo艣膰 odmian pozwala 艂膮czy膰 kilka kolor贸w, a nawet gatunk贸w w jednym ogrodzie. Dobrze 艂膮czy si臋 w kompozycje z petuniami, pelargoniami czy werben膮. Mo偶na te偶 poszuka膰 innych ro艣lin o podobnych wymaganiach odno艣nie gleby i nas艂onecznienia.

Kwiaty o podobnych cechach i wymaganiach mo偶na sadzi膰 bezpo艣rednio w gruncie lub w donicach. Trzeba tylko pami臋ta膰, 偶e sama lobelia potrzebuje przynajmniej 10 cm odleg艂o艣ci od innych ro艣linek. 艁atwiejsze i bardziej pewne s膮 kompozycje z wielokolorowych sadzonek lobelii, przesadzonych do jednej donicy. Innym sposobem na mieszanie kolorowych kwiat贸w jest w艂o偶enie ich obok siebie do skrzyni wielodonicowej.

Chyba najbardziej popularne jest po艂膮czenie petunii z lobeli膮. Do pojemnik贸w wybiera si臋 odmiany kar艂owate, 偶eby nie przerasta艂y jedne drugich i stanowi艂y zwart膮 kompozycj臋. Donica powinna by膰 wysoka, pozwalaj膮ca na zapewnienie odpowiedniego drena偶u. Dla niebieskiej lobelii dobrym kontrastem b臋d膮 偶贸艂te lub bia艂e petunie. Mog膮 by膰 te偶 r贸偶owe petunie i fioletowe lobelie.

Je偶eli kwiaty b臋d膮 sta艂y w ogrodzie, to mo偶na je ustawi膰 na tle du偶o ciemniejszych krzew贸w iglastych lub krzew贸w o srebrzystych li艣ciach. Dobrze zaprezentuj膮 si臋 jako zwie艅czenie trawnik贸w. Mo偶na je te偶 wykorzysta膰 do o偶ywienia kolorystyki betonowych rze藕b, fontann czy schod贸w.

Kompozycje z lobeli膮 mo偶na sadzi膰 w wisz膮cych koszach przeznaczonych na werand臋, taras lub balkon.

Zaczynaj膮c nasz膮 przygod臋 kompozycjami kwiatowymi koniecznie pami臋tajmy o zgodno艣ci wymaga艅 i mniej wi臋cej podobnym czasie kwitnienia.

Inne zastosowania i ciekawostki

Lobelia rozd臋ta jest stosowana w celach leczniczych. Jednak 艂atwo j膮 przedawkowa膰, a jej dzia艂anie jest kr贸tkotrwa艂e. Dlatego lobelie nie s膮 typowymi ro艣linami z ogr贸dka zielarza. Maj膮 natomiast inne zalety.

Wa偶na jest ich przyjazno艣膰 dla zapylaczy. Nadaje si臋 na ro艣lin臋 miododajn膮 i z pewno艣ci膮 jej zasadzenie b臋dzie korzystne dla lokalnych pszcz贸艂.

Istnieje te偶 psychodeliczna odmiana lobelii. Ro艣lina znana w Chile jako 鈥瀟abaco del diablo鈥 (diabelski tyto艅) jest kuzynk膮 sympatycznych kwiat贸w doniczkowych. Jej profesjonalna nazwa to Lobelia tupa. Jest bylin膮, dorasta nawet do 4 metr贸w, a jej dzwonkowe kwiaty przypominaj膮 czerwone j臋zyczki. Rdzenni mieszka艅cy Patagonii uwa偶aj膮 j膮 tradycyjnie za 艣wi臋t膮 ro艣lin臋.

Jej zupe艂nym przeciwie艅stwem jest jedyna polska przedstawicielka rodzaju 鈥 Lobelia jeziorna. Jest ona ro艣lin膮 wodn膮. Porasta brzegi jezior na g艂臋boko艣ci wody 10-30 cm. Ma status ro艣liny chronionej. W naszym kraju jest pozosta艂o艣ci膮 z okresu borealnego i atlantyckiego (mi臋dzy 9500 a 3700 p.n.e.).

Jak wida膰 zr贸偶nicowanie ro艣lin, wyst臋puj膮cych pod wsp贸ln膮 nazw膮 lobelia jest do艣膰 znaczne. Patrz膮c na popularne kwiatki balkonowe warto przypomnie膰 sobie od czasu do czasu o ich niezwyk艂ych kuzynkach z ca艂ego 艣wiata.

Istniej膮 kwiaty rosn膮ce na balkonie, kt贸re sprawdz膮 si臋 te偶 w ogrodzie. S膮 to niewielkie, lecz urocze lobelie. Wyst臋puj膮 w kilku ciekawych odmianach i s膮 bardzo uniwersalne. Wynika to z ich niewielkiego pokroju. Dzi臋ki niemu mog膮 by膰 uprawiane zar贸wno w gruncie jak i doniczce. Warto, wi臋c dowiedzie膰 si臋, jakie s膮 jej zalety i jak wygl膮da uprawa lobelii.

Kwiaty lobelia 鈥 opis i uprawa

Lobelia to barwna ro艣lina nale偶膮ca do rodziny dzwonkowatych. Do tej licznej grupy zalicza si臋 ponad 300 gatunk贸w ro艣lin jednorocznych, bylin i krzew贸w. Pochodzi z obszar贸w znajduj膮cych si臋 w strefie klimatu umiarkowanego i subtropikalnego. Naturalnym 艣rodowiskiem lobelii jest Ameryka P贸艂nocna i Po艂udniowa oraz Afryka. Charakteryzuje si臋 niewielkim pokrojem oraz zazwyczaj intensywnie niebieskim kolorem. W Polsce jest uprawiana zar贸wno w ogrodzie jak i na balkonie. Najcz臋艣ciej spotykan膮 odmian膮 jest lobelia przyl膮dkowa(z 艂aciny lobelia erinus).

R贸偶ne odmiany lobelii maj膮 bardzo podobne wymagania uprawowe. Lobelia rabatowa powinna rozwija膰 si臋 na stanowiskach nas艂onecznionych lub lekko zacienionych. Zazwyczaj lepszym rozwi膮zaniem jest druga opcja. Trzeba jednak wiedzie膰, 偶e ca艂kowite zacienienie nie sprzyja ro艣linom. Kwiaty nie zakwitn膮 bez dost臋pu do s艂o艅ca. Tymczasem pe艂ne i intensywne nas艂onecznienie mo偶e sprawia膰, 偶e kwiaty nie wybarwi膮 si臋 tak jak powinny.

Zar贸wno lobelia rabatowa jak i lobelia doniczkowa potrzebuj膮 ziemi 偶yznej, pr贸chnicznej i przepuszczalnej. Najlepiej, gdy jest piaszczysto-gliniasta i stale lekko wilgotna. Nie mo偶na jednak przesadzi膰 z ilo艣ci膮 wody. Podmok艂e pod艂o偶e sprawia, 偶e na p臋dach pojawia si臋 ogniska ple艣ni. Lobelia doniczkowa musi rosn膮膰 w pojemnikach wyposa偶onych w drena偶. Obie wymienione odmiany powinny by膰 regularnie podlewane, zw艂aszcza podczas upalnego lata.

Uprawa lobelii na balkonie i w ogrodzie rozpoczyna si臋 od wysiewu nasion. T臋 czynno艣膰 wykonuje si臋 w lutym lub marcu. Nasiona trzeba p艂ytko umie艣ci膰 w pojemniku z drena偶em. Pod艂o偶e, w kt贸rym si臋 znajd膮 powinno by膰 wilgotne. Nast臋pnie pojemnik nale偶y szczelnie przykry膰 foli膮. Po oko艂o dw贸ch tygodniach ro艣lina zacznie kie艂kowa膰. Wa偶ne by pojemnik wietrzy膰 od czasu do czasu, wtedy nie zal臋gnie si臋 ple艣艅. Kiedy lobelia doniczkowa ju偶 wykie艂kuje mo偶na j膮 przesadzi膰 do doniczki. Teraz pozostaj膮 dwie drogi do wyboru. Pierwsza to pozostawienie kwiatu w doniczce. Druga to wysadzenie do gruntu w czerwcu lub lipcu.

Uprawa lobelii nie sprawia wi臋kszych trudno艣ci. Podobnie jest z piel臋gnacj膮. Kwiaty na balkon jak i lobelia rabatowa musz膮 by膰 latem regularnie podlewane. Dwa razy dziennie, rano i wieczorem. Je艣li za艣 chodzi o nawo偶enie, to pierwszy raz wykonuje si臋 je ju偶 w kwietniu. Zabieg mo偶na potem powt贸rzy dwa razy. Najlepsze do tego zadania s膮 p艂ynne nawozy do ro艣lin kwitn膮cych. Kwiaty lobelia nie mog膮 dosta膰 zbyt du偶ej dawki sk艂adnik贸w od偶ywczych. W przeciwnym wypadku na li艣ciach pojawi膮 si臋 nieestetyczne, br膮zowe plamy. Ostatnim zabiegiem piel臋gnacyjnym jest przycinanie. Wykonuje si臋 je w sierpniu pod warunkiem, 偶e chcemy by ro艣lina ponownie zakwit艂a.

Lobelia doniczkowa i rabatowa 鈥 najpopularniejsze odmiany

Jak ju偶 wiadomo, lobelia rabatowa mo偶e rozwija膰 si臋 i w gruncie i jako kwiaty na balkon. Wiemy te偶 ju偶, 偶e wyst臋puje w kilku odmianach. Najpopularniejsza z nich jest lobelia przyl膮dkowa wyst臋puj膮ca te偶 pod nazw膮 lobelia erinus. Dorasta do 25 cm wysoko艣ci i mo偶e by膰 wzniesiona lub przewieszaj膮ca si臋. Kwitnie od czerwca do pierwszych przymrozk贸w. Lobelia przyl膮dkowa ma drobne kwiaty, kt贸re zazwyczaj s膮 niebieskie. Czasem pojawiaj膮 si臋 te偶 barwy r贸偶owe i purpurowe. Coraz cz臋艣ciej spotykana jest te偶 lobelia bia艂a.

Odmiana szkar艂atna jest du偶o wi臋ksza ni偶 lobelia erinus. Ta ro艣lina dorasta do 70 cm wysoko艣ci. Ma wzniesione p臋dy i kwiaty u艂o偶one w graniaste kwiatostany. P艂atki s膮 szkar艂atnoczerwone st膮d jej nazwa. Uprawa lobelii szkar艂atnej mo偶e by膰 prowadzona w ogrodzie. Najlepiej si臋 udaje w pobli偶u oczek wodnych. Jednak偶e z uwagi na wra偶liwo艣膰 na mr贸z zim膮 powinna znale藕膰 si臋 na balkonie. Opisywane kwiaty lobelia kwitn膮 od lipca do pierwszych przymrozk贸w.

Kolejn膮 ciekaw膮 odmian膮 s膮 lobelie wielkie. Te kwiaty na balkon lub do ogrodu dorastaj膮 do 80 cm wysoko艣ci. Wytwarzaj膮 wzniesione p臋dy oraz groniaste kwiatostany. Przybieraj膮 kolor fioletowy lub te偶 niebieski. Bardzo rzadko trafia si臋 lobelia bia艂a. Wszystkie okazy zakwitaj膮 p贸藕nym latem i s膮 bardzo odporne na przymrozki. Nie musz膮, wi臋c zimowa膰 na balkonie, ale oczywi艣cie mog膮. Ta odmiana, podobnie jak lobelia przyl膮dkowa, nie nadaje si臋 na kwiaty ci臋te. Najlepiej wygl膮da w gruncie lub doniczce.

Najwi臋ksze rozmiary osi膮ga lobelia l艣ni膮ca. Ta k臋piasta bylina dorasta do 90 cm wysoko艣ci. Najlepiej, zatem hodowa膰 j膮 w ogrodzie. Optymalne stanowisko znajduje si臋 nad brzegiem sadzawki lub oczka wodnego. Ta lobelia odznacza si臋 wzniesionym pokrojem oraz intensywnie czerwonymi kwiatami. W okres kwitnienia wchodzi w sierpniu i utrzymuje ten stan do p贸藕nej jesieni. Niemal tak samo jak lobelia szkar艂atna, na zim臋 wymaga okrycia lub przeniesienia do pomieszczenia. Wa偶ne by pod dachem nie panowa艂a zbyt wysoka temperatura.

Uniwersalne kwiaty lobelia

Z powy偶szego tekstu wynikaj膮 dwie bardzo wa偶ne sprawy. Po pierwsze lobelia erinus i inne gatunki s膮 bardzo przyjazne w uprawie. Wystarczy zapewni膰 im dobre stanowisko i 偶yzn膮, wilgotn膮 ziemi臋. One za艣 odwdzi臋cz膮 si臋 pi臋knym kwitnieniem. Po drugie lobelia bia艂a czy w zasadzie ka偶da inna reprezentuje kwiaty na balkon, taras i do ogrodu. Wyrosn膮 w donicy, skrzynce, misie czy te偶 w gruncie. S膮 to, wi臋c ro艣liny uniwersalne, co jest ogromn膮 zalet膮.

Wa偶n膮 zach臋t膮 do uprawiania tych kwiat贸w jest ilo艣膰 odmian. Mo偶e by膰 to lobelia bia艂a, szkar艂atna, l艣ni膮ca czy te偶 przyl膮dkowa. Ka偶dy znajdzie okaz najbardziej dopasowany do oczekiwa艅. W艣r贸d nich s膮 ro艣liny jednoroczne i byliny. Maj膮 pokr贸j wzniesiony lub przewieszaj膮cy si臋. Mimo kliku r贸偶nic pojawia si臋 te偶 cecha wsp贸lna. To w zasadzie takie same wymagania, niezale偶nie od gatunku. Zatem zdecydowanie warto hodowa膰 t臋 ro艣lin臋 i cieszy膰 si臋 jej wygl膮dem.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto