Pelargonie

Pelargonie

Pelargonie to rodzaj ro艣lin z rodziny bodziszkowatych, obejmuj膮cy oko艂o 240 gatunk贸w. Ojczyzn膮 pelargonii s膮 obszary Afryki Po艂udniowej. W uprawie najwi臋ksze znaczenie maj膮 miesza艅ce, uzyskane w trakcie d艂ugoletnich prac hodowlanych. Najbardziej znane i lubiane s膮 pelargonie pasiaste (rabatowe) i bluszczolistne, sadzone na rabatkach, w skrzynkach balkonowych oraz na kwietnikach. W mieszkaniu spotykana jest pelargonia wielkokwiatowa. Du偶e zainteresowanie budz膮 pelargonie o pachn膮cych li艣ciach, wyst臋puj膮ce pod zwyczajow膮 nazw膮 geranium lub anginka.

Pelargonie - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Pelargonie - opis, uprawa, ci臋cie, rozmna偶anie, ciekawostki

Pelargonie (Pelargonium) trafi艂y do Europy w XVIII wieku, z Afryki Po艂udniowej. Dzi臋ki d艂ugoletnim zabiegom hodowlanym, otrzymano pi臋kne formy uprawne, kt贸re zosta艂y uj臋te w cztery grupy ro艣lin: pelargonie pasiaste (rabatowe), bluszczolistne, wielkokwiatowe oraz pelargonie o pachn膮cych li艣ciach. Ro艣liny ch臋tnie uprawiane s膮 w ogrodzie, na balkonie i  w mieszkaniu. Cenione za pi臋kne kwiaty i dekoracyjne soczy艣cie zielone li艣cie, przez d艂ugi czas dekoruj膮 otoczenie. Przeczytaj, jak dba膰 o efektowne pelargonie.

Pelargonium -  efektowne kwiaty w ogrodzie i na balkonie

Grupa pelargonii pasiastych (Pelargonium x hortorum) -  okre艣lana jest tak偶e mianem pelargonie rabatowe oraz pelargonie stoj膮ce. Byliny wyr贸偶niaj膮 si臋 krzaczastym pokrojem i wzniesionymi p臋dami, na kt贸rych tworzone s膮 d艂ugoogonkowe mi臋kko omszone li艣cie, o falistych brzegach, z pasiastym naznaczeniem na blaszce li艣ciowej. Li艣cie i p臋dy wydzielaj膮 swoisty zapach. R贸偶nobarwne kwiaty, pojedyncze lub pe艂ne, uj臋te s膮 w baldachy. Ro艣lina dorasta do oko艂o 80 cm wysoko艣ci. Pelargonie rabatowe w ogrodzie s膮 efektownymi ro艣linami okrywowymi. Cz臋sto sadzone s膮 w przestrzeni publicznej. Preferuj膮 s艂oneczne stanowisko, ale r贸wnie dobrze rosn膮 w miejscach lekko zacienionych. Odporne s膮 na podmuchy wiatru i znosz膮 kr贸tkotrwa艂e okresy suszy. Pelargonie pasiaste to tak偶e powszechnie stosowane ro艣liny balkonowe, sadzone samodzielnie lub tworz膮ce ciekawe kompozycje z ro艣linami jednorocznymi.

Cenne odmiany  Pelargonium x hortorum tworz膮 r贸偶nobarwne kwiaty:

  • pelargonie czerwone 鈥 鈥業rene鈥, Dietzmanns Diamont鈥, 鈥楧rezdner Rubin鈥,
  • pelargonie r贸偶owe 鈥 鈥楶ico鈥, 鈥榋orbig鈥, Rosa Karl Dietzmann鈥,
  • pelargonie 艂ososiowe 鈥 鈥楨rfolog鈥, 鈥楽almon Irene鈥, 鈥楲achs鈥,
  • pelargonie bia艂e 鈥 鈥楳oreton White鈥, 鈥楤lutenschnee鈥, 鈥榃eiss鈥,
  • pelargonie pomara艅czowoczerwone 鈥 polskie odmiany: pe艂nokwiatowa 鈥楯ubileuszowa鈥 oraz odmiana o kwiatach pojedynczych 鈥楳aryla鈥,
  • pelargonie czerwonor贸偶owe 鈥 polska odmiana o kwiatach pojedynczych 鈥楢nia鈥.

Pelargonie bluszczolistne, zwisaj膮ce (Pelargonium peltatum hybrids) obejmuj膮 grup臋 bylin o p艂o偶膮cych si臋 p臋dach i mi臋sistych b艂yszcz膮cych li艣ciach, swoim kszta艂tem przypominaj膮cych li艣cie bluszczu. Brzegi blaszki li艣ciowej mog膮 by膰 wybarwiona na bia艂o, niekt贸re odmiany wyr贸偶niaj膮 si臋 ja艣niejszym  wybarwieniem unerwienia. Pojedyncze lub pe艂ne kwiaty zebrane s膮 w baldachy, zawieraj膮ce 5 鈥 10 sztuk kwiat贸w, o p艂atkach bia艂ych, r贸偶owych, purpurowych, fioletowych oraz liliowych. Pelargonie kwitn膮 od maja do pierwszych przymrozk贸w.

W艣r贸d pelargonii znajduj膮 si臋 okazy p贸艂wisz膮ce i wisz膮ce. Dzi臋ki wysi艂kom hodowc贸w,  stare wisz膮ce  odmiany, o bardzo d艂ugich i 艂amliwych p臋dach, zosta艂y zast膮pione odmianami o 艂odygach kr贸tszych, odporniejszych na silne podmuchy wiatru. Zwisaj膮ce p臋dy pokrywaj膮 latem liczne pojedyncze kwiaty. Pelargonie o kwiatach pe艂nych i p贸艂pe艂nych bardziej si臋 rozkrzewiaj膮 i tworz膮 kr贸tsze p臋dy. Do efektownych odmian Pelargonium peltatum hybrids nale偶膮:

  • pelargonia liliowor贸偶owa 鈥楢methyst鈥,
  • pelargonia 艂ososiowa 鈥榁ille de Paris鈥,
  • karminowoczerwona 鈥楨l Gaucho鈥, 鈥楽ukces Smolic鈥,
  • r贸偶owa 鈥楬olstein鈥.

Pelargonie bluszczolistne znajduj膮 zastosowanie jako ro艣liny balkonowe, pi臋knie prezentuj膮ce si臋 w podwieszanych pojemnikach i w skrzynkach.

Pelargonia wielkokwiatowa  oraz geranium 鈥 kwiaty uprawiane w doniczkach 

Pelargonium x grandiflorum, czyli pelargonia wielkokwiatowa, znana r贸wnie偶 jako pelargonia angielska, to bylina doniczkowa, tworz膮ca od maja do pa藕dziernika efektowne du偶e kwiaty. Ro艣liny wyr贸偶niaj膮 wzniesione p臋dy, o krzaczastym pokroju. Pelargonia dorasta do oko艂o 1 m wysoko艣ci. Du偶e 5-klapowe omszone li艣cie, na brzegach z膮bkowane, osi膮gaj膮 do 8 cm d艂ugo艣ci. Prawdziw膮 ozdob膮 ro艣liny s膮 barwne okaza艂e kwiaty, o 艣rednicy do 7 cm, uj臋te w baldachy. Ich p艂atki maj膮 g艂adkie, faliste lub k臋dzierzawe obrze偶enia. Cz臋sto zdobi膮 je kontrastowo wybarwione smugi i plamy.

Pelargonia wielkokwiatowa od bardzo dawna uprawiana jest w doniczkach, dekoruj膮c mieszkania. Latem mo偶emy ustawi膰 pelargonie na zewn臋trz pomieszczenia. Pami臋tajmy, 偶e ro艣lina jest wra偶liwa na niekorzystne warunki atmosferyczne, wi臋c warto zadba膰, by doniczki ustawia膰 w miejscach zacisznych i os艂oni臋tych przed deszczem i wiatrem 鈥 w loggi lub na lekko zadaszonych tarasach. Efektowne odmiany pelargonii wielkokwiatowej to:

  • odmiana r贸偶owa 鈥楥ountry Girl鈥,
  • pelargonia bia艂a 鈥楧estiny鈥,
  • pelargonia liliowor贸偶owa 鈥楲avendel Grand Slam鈥.

Pelargonia pachn膮ca (Pelargonium graveolens) 鈥  to zimozielony gatunek,znany tak偶e jako geranium oraz anginka. Zielone li艣cie s膮 ow艂osione i z膮bkowane. W zale偶no艣ci od gatunku i odmiany, wydzielaj膮 przyjemny zapach:

  • r贸偶anomi臋towy 鈥 charakterystyczny dlaPelargonium graveolens,  odmiany 鈥榁ariegatum鈥,
  • zapach kadzid艂a 鈥 w przypadku gatunku Pelargonium guercifolium,
  • aromat r贸偶anocytrynowy 鈥 wydzielany przez gatunek Pelargonium radens,
  • zapach pomara艅czowy 鈥 cechuj膮cy gatunek Pelargonium Crispum 鈥楶rince of Orange鈥,
  • aromat sosnowomuszkato艂owy 鈥 wydzielany przez gatunek Pelargonium x fragrans,
  • zapach jab艂kowy 鈥 w przypadku gatunku Pelargonium odoratissimum.

Od lata do jesieni pelargonia o pachn膮cych li艣ciach tworzy niepozorne pachn膮ce kwiaty, wybarwione na bia艂o lub na r贸偶owo. Omszona 艂odyga od do艂u drewnieje. Wieloletnia ro艣lina osi膮ga wysoko艣膰 oko艂o 1 m wysoko艣ci. Przed kwitnieniem geranium obrywa si臋 pachn膮ce li艣cie, kt贸re, w postaci suszu, mo偶na bezpiecznie przechowywa膰. Suszone li艣cie bardzo dobrze zachowuj膮 sw贸j aromat. Suszone aromatyczne li艣cie geranium mo偶na dodawa膰 do potpourri oraz do pachn膮cych poduszek. Kwiaty i 艣wie偶e li艣cie mo偶emy wykorzysta膰 w kuchni, jako dodatek do sa艂atek, galaretek, krem贸w i napar贸w. Li艣cie pachn膮cej pelargonii stosowane s膮 w aromaterapii.

Jak dba膰 o pelargonie? 鈥 uprawa i piel臋gnacja ozdobnych ro艣lin

Uprawa ro艣lin nie jest trudna. Pelargonie preferuj膮 s艂oneczne lub lekko zacienione stanowisko, o oboj臋tnym i lekko kwa艣nym odczynie pH gleby (6 -7). Ro艣liny balkonowe, posadzone na wiosn臋 do 艣wie偶ej, zasobnej ziemi, b臋d膮 obficie kwitn膮膰. Najlepiej zastosowa膰 specjaln膮 ziemi臋 do pelargonii, kt贸ra produkowana jest z ziemi humusowej, przyspieszaj膮cej wzrost kwiat贸w. W ci膮gu pierwszych tygodni rozwoju pelargonie zasilamy nawozem o przed艂u偶onym dzia艂aniu, kt贸ry mieszamy z ziemi膮. Rynek ogrodniczy oferuje specjalny p艂ynny naw贸z do pelargonii, do stosowania 1 -2 razy w tygodniu, w ci膮gu ca艂ego okresu wegetacji.

Piel臋gnacja ro艣lin polega na usuwaniu przekwit艂ych kwiat贸w i li艣ci oraz na w艂a艣ciwym dostarczaniu wody. Podlewanie pelargonii powinno odbywa膰 si臋 regularnie, nawet dwa razy w ci膮gu dnia, rano i wieczorem. Kwiaty dobrze rosn膮 w stale wilgotnym pod艂o偶u. Po wyst膮pieniu pierwszych przymrozk贸w, pelargonie przenosimy do jasnego pomieszczenia, o temperaturze oko艂o 10 stopni Celsjusza. W czasie zimowania podlewanie ro艣lin nale偶y ograniczy膰 do minimum. W marcu przycinamy p臋dy i umieszczamy ro艣liny w doniczkach. Ustawiamy je w nas艂onecznionym miejscu, przy oknie, gdzie wytworz膮 nowe p臋dy. W po艂owie maja, gdy minie zagro偶enie wiosennymi przymrozkami, wysadzamy kwiaty do skrzynek balkonowych, z warstw膮 drena偶ow膮 na dnie pojemnik贸w.

 Uwaga! Przelanie ro艣lin oraz zmoczenie li艣ci s膮 przyczyn膮 chor贸b grzybowych 鈥 szarej ple艣ni oraz rdzy pelargonii.

Rozmna偶anie pelargonii z sadzonek mo偶na przeprowadzi膰 samodzielnie w sierpniu, poprzez ci臋cie g贸rnej cz臋艣膰 p臋d贸w, o d艂ugo艣ci oko艂o 10 cm. Mo偶liwe jest r贸wnie偶 wykorzystanie 艣rodkowych fragment贸w 艂odygi, po usuni臋ciu najni偶szych li艣ci i kwiat贸w. Sadzonki dobrze ukorzeniaj膮 si臋 w mieszance  torfu i piasku (1:1), w ci膮gu 2 鈥 3 tygodni. Zwr贸膰my uwag臋, by pobra膰 je ze zdrowych ro艣lin. Pelargonia pasiasta mo偶e by膰 rozmna偶ana z nasion, wysiewanych pojedynczo w styczniu, do pojemnik贸w wype艂nionych piaszczystym pod艂o偶em. Ro艣liny kie艂kuj膮 w temperaturze oko艂o 18 stopni Celsjusza.

Ciekawostka

Pelargonie wielkokwiatowe  nale偶膮 do ro艣lin tzw. termoindukcyjnych, kt贸re do obfitego kwitnienia wymagaj膮 traktowania ni偶sz膮 temperatur膮. Przez dwa tygodnie, po sko艅czonym kwitnieniu,  utrzymujemy temperatur臋 oko艂o 10 鈥 15 stopni Celsjusza, co zapewni ro艣linie ponowne tworzenie kwiat贸w, po trzech miesi膮cach.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto