Platan

Platan

Platanowate obejmuj膮 9 gatunk贸w rosn膮cych w Ameryce P贸艂nocnej i 艢rodkowej oraz w Azji. S膮 to wysokie roz艂o偶yste drzewa li艣ciaste, gubi膮ce li艣cie na zim臋. Wykorzystywane s膮 g艂贸wnie jako drzewa ozdobne sadzone w parkach i ogrodach. Ich charakterystyczn膮 cech膮 jest jasna, 艂uszcz膮ca si臋 kora, du偶e klapowane li艣cie, niepozorne kwiaty i owoce w postaci okr膮g艂ych szyszek zwisaj膮cych na d艂ugiej szypu艂ce. W Polsce sadzi si臋 mrozoodporne platany klonolistne, kt贸re s膮 艂atwe w uprawie i ma艂o wymagaj膮ce, za艣 ich li艣cie pi臋knie przebarwiaj膮 si臋 na jesieni. W zieleni miejskiej wykorzystuje si臋 tak偶e platan wschodni. Platany lubi膮 stanowiska ciep艂e, s艂oneczne i lekk膮, przepuszczaln膮 gleb臋.

Platan - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Platan - charakterystyka, wymagania, sadzenie, ci臋cie, zimowanie

Eleganckie, okaza艂e i wysokie drzewa o charakterystycznej jasnej korze, kt贸ra 艂uszczy si臋 du偶ymi p艂atami tworz膮c ciekawe mozaiki w odcieniach szaro艣ci, to platany zdobi膮ce parki i ziele艅 miejsk膮. Zachwyca nieco egzotycznym kolorem kory i li艣ci i tworzy w ogrodzie i w parku 艣r贸dziemnomorski nastr贸j. Dowiedz si臋 czy warto posadzi膰 platan w ogrodzie i jak go piel臋gnowa膰. Przedstawiamy wymagania platan贸w, jakie nale偶y spe艂ni膰 sadz膮c to pi臋kne drzewo w naszym klimacie.

Platan - okaza艂e, ozdobne drzewo li艣ciaste

Jak wygl膮da platan

Platan to wysokie drzewo li艣ciaste, kt贸re nale偶y do rodziny platanowatych. Rodzina ta obejmuje 9 gatunk贸w drzew, z kt贸rych 7 ro艣nie w Ameryce P贸艂nocnej i w Meksyku, za艣 2 pozosta艂e w Azji. Platany uprawiane s膮 g艂贸wnie jako drzewa ozdobne do dekoracji park贸w i ogrod贸w. Od wiek贸w w kulturze Islamu uprawiany by艂 platan wschodni, kt贸ry wykorzystywano do ozdoby park贸w.

Obecnie bardzo popularn膮 odmian膮 jest platan klonolistny b臋d膮cy krzy偶贸wk膮 platana wschodniego i zachodniego. W艂a艣nie ta odmiana jest g艂贸wnie wykorzystywana w Polsce do dekoracji park贸w z uwagi na mrozodoporno艣膰. Nie wiadomo, czy odmiana ta zosta艂a wyhodowana, czy te偶 powsta艂a samoistnie.

Platan jest wysokim, roz艂o偶ystym drzewem, kt贸re dorasta do wysoko艣ci oko艂o 50 m. Jego charakterystyczn膮 cech膮 jest g艂adka, jasna kora, kt贸ra 艂uszczy si臋 du偶ymi p艂atami. Nie wiadomo dlaczego platan zrzuca kor臋. Jednak przypuszcza si臋, 偶e jest to odpowied藕 drzewa na zanieczyszczenie 艣rodowiska.

Li艣cie platan贸w opadaj膮 na zim臋. S膮 du偶e, klapowane i b艂yszcz膮ce. Kwiaty s膮 niepozorne i nie pachn膮. Platan kwitnie na prze艂omie kwietnia i maja. Natomiast owoce platana wygl膮daj膮 ciekawie, gdy偶 zwisaj膮 na d艂ugich szypu艂kach jako kuliste owocostany.

Platan ma skomplikowany system korzeniowy. G艂贸wny korze艅 si臋ga g艂臋boko w pod艂o偶u. Za艣 odga艂臋zienia korzeni, kt贸re od niego odchodz膮, rozci膮gaj膮 si臋 p艂ytko pod powierzchni膮 gruntu. Platany mo偶na przesadza膰, a drzewo dobrze to znosi. Nale偶y jednak przesadza膰 drzewa w stanie bezlistnym i stara膰 si臋 nie uszkodzi膰 korzeni.

Platan - odmiany i zastosowanie

Jako drzewo okaza艂e, platan sprawdzi si臋 raczej w du偶ym ogrodzie. Najcz臋艣ciej wykorzystuje si臋 go do obsadzania park贸w i ulic, gdy偶 jest to drzewo dobrze znosz膮ce zanieczyszczenie powietrza. Sadzi si臋 go g艂贸wnie w szpalerach, na ulicach i w parkach. Natomiast do ogrod贸w warto wybiera膰 odmiany kar艂owate. Decyduj膮c si臋 na platany w ogrodzie, warto wiedzie膰, 偶e ich py艂ek jest silnie alergizuj膮cy.

Warto r贸wnie偶 pami臋ta膰, 偶e platan posadzony w ogrodzie mo偶e zag艂uszy膰 inne drzewa, z powodu wielko艣ci jego korony i roz艂o偶ystego systemu korzeniowego.

W regionie 艣r贸dziemnomorskim najcz臋艣ciej ro艣nie platan wschodni. Sadzi si臋 go tak偶e w Polsce, g艂贸wnie jako drzewo ozdobne w parkach i alejach. Jest mrozoodporny i dobrze znosi trudne warunki miejskie. Drewno platana wschodniego wykorzystuje si臋 w meblarstwie, budownictwie, a tak偶e do wyrobu instrument贸w muzycznych i papieru.

W Polsce najcz臋艣ciej sadzi si臋 nieco mniejszy platan klonolistny, kt贸ry uwa偶any jest za miesza艅ca platana wschodniego i zachodniego. Jesieni膮 jego li艣cie przebarwiaj膮 si臋 na 偶贸艂to i pomara艅czowo. Platan klonolistny znajduje zastosowanie g艂贸wnie jako ro艣lina ozdobna. Gatunek ten bardzo dobrze znosi d艂ugie zimy Europy 艢rodkowowschodniej, dlatego te偶 jest ch臋tnie sadzony w Polsce, g艂贸wnie w parkach, jako solitery lub drzewa szpalerowe.

Pe艂n膮 mrozodoporno艣膰 osi膮ga platan w starszym wieku, dlatego te偶 do Polski sprowadza si臋 z po艂udnia drzewka 12-15 letnie. Je艣li chcemy posadzi膰 m艂ode drzewko, nale偶y pami臋ta膰 o starannym okryciu go na zim臋. Drzewo okrywamy s艂omianymi matami lub grub膮 w艂贸knin膮. Platany mo偶na rozmna偶a膰 z nasion czy te偶 sadzonek zdrewnia艂ych. Mo偶na r贸wnie偶 zakupi膰 platan szczepiony na pniu. S膮 to dobre rozwi膮zania tylko wtedy, je艣li dysponujemy zacisznym miejscem, gdzie m艂ode drzewka nie przemarznie podczas zimy. Pe艂n膮 mrozoodporno艣膰 platan osi膮ga po oko艂o 10 latach.

Odmiana ta dobrze znosi zanieczyszczenie powietrza. Lubi piaszczysto-gliniaste gleby i dobrze znosi przesadzanie. Dorasta do wysoko艣ci 35 metr贸w. Jego pie艅 mo偶e osi膮gn膮膰 艣rednice nawet do 3 metr贸w, za艣 korona do 30 metr贸w. Dlatego te偶 nie nadaje si臋 do sadzenia w ogrodzie. Dost臋pne s膮 jednak odmiany kar艂owate tego gatunku, kt贸re 艣wietnie sprawdzaj膮 si臋 jako ozdoba ogrodu. Co ciekawe, platany mo偶na sadzi膰 r贸wnie偶 w donicach. Najmocniejsz膮 odmian膮 jest 'Alphen鈥檚 Globe', kt贸ry dorasta do 10 metr贸w wysoko艣ci. Platany dobrze znosz膮 przycinanie, dzi臋ki temu mo偶na je odpowiednio prowadzi膰, tak aby zmie艣ci艂y si臋 w ogrodzie.

Platan klonolistny 'Alphen's Globe' nadaje si臋 do uprawy w donicy w ogrodzie lub na balkonie. Osi膮ga on 艣rednic臋 korony oko艂o 6 metr贸w. Przyjmuje ciekawy, kulisty kszta艂t. Nieco wy偶sz膮, cho膰 nadal niedu偶膮 odmian膮 jest Tremonia o pokroju sto偶kowatym. Pi臋kna odmiana Suttneri osi膮ga wysoko艣膰 do 20 metr贸w. Jest to bardzo ciekawa, ozdobna odmiana, gdy偶 posiada li艣cie nakrapiane bia艂ymi plamkami.

Platan - sadzenie i piel臋gnacja w ogrodzie i w parku

Platan - wymagania uprawowe

Platan jest drzewem 艂atwym w uprawie, niewymagaj膮cym i mrozodopronym. Jednak m艂ode drzewka mog膮 zim膮 przemarza膰. Platany mo偶na sadzi膰 przez ca艂y okres wegetacyjny. Lubi膮 ciep艂o, dlatego te偶 lepiej wybra膰 dla nich miejsce os艂oni臋te od wiatru.

Jest to d艂ugowieczne, szybko rosn膮ce drzewo. Jego korona mo偶e doj艣膰 do 30 metr贸w. Dlatego te偶 drzewka nale偶y sadzi膰 w odpowiednich odst臋pach, co najmniej 5 metr贸w.

G艂贸wne wymagania uprawowe platan贸w:

  • lekka, przepuszczalna gleba, najlepiej piaszczysto-gliniasta,
  • stanowisko s艂oneczne,
  • miejsce zaciszne i os艂oni臋te od wiatru,
  • umiarkowane podlewanie.

Platan lubi gleb臋 wilgotn膮, szczeg贸lnie w pierwszych latach wzrostu. Nie znosi suszy i gleby ubogiej w sk艂adniki od偶ywcze. Dobrze ro艣nie w pobli偶u staw贸w i oczek wodnych.

Platan dobrze znosi ci臋cia formuj膮ce. Zazwyczaj przycina si臋 drzewo, aby uzyska膰 d艂ugi i prosty pie艅. Wtedy przycina si臋 boczne ga艂臋zie w pierwszych latach wzrostu. Ci臋cie platan贸w wykonujemy wczesn膮 wiosn膮. Usuwamy tak偶e ga艂膮zki chore i uschni臋te.

Platany s膮 jednak w Polsce jeszcze ma艂o popularne. Dzieje si臋 tak na skutek rozmiar贸w drzewa, kt贸re nie nadaje si臋 do sadzenia w ogrodzie. Ponadto wymaga zakupu kilkunastoletniego drzewka do posadzenie. Platany sadzone w Polsce nara偶one s膮 tak偶e na antraknoz臋 platana, gro藕n膮 chorob臋 grzybicz膮 kt贸ra mo偶e doprowadzi膰 do obumierania drzewa.

Platany to ozdobne drzewa li艣ciaste, gubi膮ce li艣cie na zim臋, kt贸re wykorzystywane s膮 jako eleganckie drzewa do park贸w i ogrod贸w. Do sadzenia w naszym klimacie sprowadza si臋 kilkunastoletnie platany klonolistne, kt贸re s膮 mrozoodporne.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto