Powojnik

Powojnik

Powojnik (艂ac. clematis) 鈥 rodzaj ro艣lin z rodziny jaskrowatych. Liczne gatunki rosn膮 na wszystkich kontynentach z wyj膮tkiem Ameryki Po艂udniowej. Najwi臋cej wyst臋puje w Azji Wschodniej, w tym wiele endemit贸w. W Polsce dziko rosn膮 trzy gatunki (w tym jeden zadomowiony 鈥 powojnik pn膮cy). Jest to te偶 popularna ro艣lina ozdobna. Pn膮cza, o 艂odygach drewniej膮cych lub zielnych. Nieliczne gatunki maj膮 posta膰 krzew贸w lub ro艣lin zielnych o wznosz膮cych p臋dach. Li艣cie naprzeciwleg艂e 鈥 o r贸偶nym kszta艂cie, zale偶nie od gatunku. Kwiaty sze艣ciokrotne, gwia藕dzi艣cie rozpostarte lub dzwonkowate. Pojedyncze lub wiechowate. W Polsce kwitn膮 od maja do pa藕dziernika. Puszyste owoce zostaj膮 na ro艣linach do zimy.

Powojnik - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Powojnik - odmiany, wymagania, uprawa, rozmna偶anie, zimowanie

Ro艣lina atrakcyjna wizualnie od wiosny do zimy. Jako pn膮cze mo偶e zdobi膰 zielone 艣ciany, altany i pergole. Niekt贸re gatunki sprawdz膮 si臋 te偶 jako ro艣lina okrywowa. Zim膮 delikatne owoce w puszystych czapeczkach dobrze komponuj膮 si臋 ze 艣niegiem i szronem. Oto wszystko co warto wiedzie膰 o powojniku.

Powojnik charakterystyka rodzaju

Powojniki (zwane te偶 z 艂aci艅ska clemantis), to du偶a grupa ro艣lin, nale偶膮ca do rodziny jaskrowatych. Wygl膮daj膮 bardzo r贸偶nie, ale w ogrodach najcz臋艣ciej spotyka si臋 pn膮cza. W zale偶no艣ci od gatunku mog膮 by膰 drewniej膮ce lub zielne. Niekt贸re powojniki maj膮 te偶 posta膰 krzew贸w lub ro艣lin zielnych o wzniesionych p臋dach.

Li艣cie s膮 bardzo r贸偶ne, od pojedynczych (powojnik ca艂olistny), podw贸jnych (powojnik alpejski), po wielokrotne i nieparzystopierzaste (powojnik pn膮cy). Niekt贸re ro艣liny maj膮 li艣cie sezonowe, zimozielone lub p贸艂zimozielone.

Charakterystyczne dla tych ro艣lin s膮 owoce 鈥 nie艂upki, z pierzasto ow艂osion膮 szyjk膮 s艂upka. Puszyste owoce, przypominaj膮ce dmuchawce, zostaj膮 na ro艣linie do zimy.

Kwitnienie przypada od maja do pa藕dziernika. Kwiaty 鈥 zale偶nie od gatunku 鈥 s膮 pojedyncze, z gwia藕dzi艣cie u艂o偶onymi p艂atkami lub zebrane w kwiatostany. Czasami potrafi膮 by膰 bardzo du偶e (do 30 cm).

U niekt贸rych gatunk贸w kwiat, li艣cie i owoce mog膮 by膰 lekko truj膮ce, a ich sok dra偶ni sk贸r臋.

Odmiany i ich w艂a艣ciwo艣ci

Powojnik ogrodowy obejmuje kilka gatunk贸w i ich liczne odmiany. W zale偶no艣ci od tego jaki chcemy uzyska膰 efekt, warto wybra膰 jedn膮 z nich. Poniewa偶 istnieje ponad 4000 odmian, to najcz臋艣ciej dzieli si臋 je na grupy, powsta艂e przez skrzy偶owanie dzikiego gatunku z innymi gatunkami. Ro艣liny o pewnych cechach wsp贸lnych z gatunkiem bazowym. Oto wybrane grupy i ich charakterystyka:

1. Viticella 鈥 pochodz膮 od powojnika w艂oskiego (Clematis viticella) i nale偶膮 do 艂atwiejszych w uprawie. Kwitn膮 obficie, od czerwca do wrze艣nia. Kwiaty osi膮gaj膮 ok. 7 cm 艣rednicy. U powojnika w艂oskiego s膮 ciemnofioletowe, inne kolory i wielko艣ci zale偶膮 od odmiany. Ma posta膰 pn膮cza. Ze wzgl臋du na umiarkowan膮 mrozoodporno艣膰 ch臋tnie tworzy si臋 z niego polskie odmiany np.:

  • Genera艂 Sikorski 鈥 dorasta do 3-4 m.; kwiat ma kolor niebieski, wchodz膮cy w purpur臋, mo偶e osi膮ga膰 nawet 10 cm 艣rednicy. Dobrze czuje si臋 w miejscu o艣wietlonym, na 偶yznej glebie.
  • Maria Sk艂odowska Curie 鈥 du偶e, pe艂ne kwiaty w kolorze bia艂ym. Kwitnie od czerwca do lipca. Dorasta do 2 m. Lubi stanowiska s艂oneczne, ale bez piek膮cego s艂o艅ca, os艂oni臋te od wiatru. Odporny na mr贸z.
  • Krakowiak 鈥 ciekawa odmiana o pojedynczych, r贸偶owych kwiatach z ciemniejszym pasem r贸偶u po艣rodku p艂atka. Kwitnie od czerwca do wrze艣nia. Radzi sobie na ka偶dym stanowisku. Dobra do uprawiania w parku, w ogrodzie i na balkonie.

2. Wielkokwiatowe 鈥 odmiany hybrydowe o kwiatach du偶ych, 艣rednica 13-20 cm. Kwitnie zwykle przez ca艂y sezon, powtarzaj膮c kwitnienie pod koniec lata lub jesieni膮. Tutaj te偶 znajdziemy ciekawe odmiany polskie, ale nie tylko:

  • Ashva 鈥 jedna z ni偶szych odmian. Ro艣nie powoli i dorasta do 1,5-2 m. Kwitnie od czerwca do wrze艣nia. Kwiaty purpurowe z czerwon膮 pr臋g膮, pojedyncze, karbowane. Nadaje si臋 do uprawy w pojemnikach.
  • Grunwald 鈥 kwiaty do 12 cm 艣rednicy, lekko karbowane, purpurowofioletowe. P艂atki lekko karbowane, zaostrzone na ko艅cach. Kwitnie od czerwca do wrze艣nia. Ro艣lina dorasta do 3-3,5 m.
  • Prince Charles 鈥 jasnoniebieskie kwiaty, osi膮gaj膮 ok. 10 cm 艣rednicy, p艂atki karbowane, wyginaj膮 si臋 na zewn膮trz. Kwitnie od czerwca do wrze艣nia. Dorasta do 2 m.

W tej samej grupie wyr贸偶nia si臋 powojniki wcze艣nie kwitn膮ce. Nale偶膮 tu m.in. odmiany:

  • Maria Kaczy艅ska 鈥 艣rednie (10-12 cm), bia艂e kwiaty. Kwitnienie od maja do czerwca. Dorasta do 1,4-1,7 m.
  • Warszawska Nike 鈥 purpurowo-fioletowe kwiaty obsypuj膮 ro艣lin臋 obficie w czerwcu i lipcu oraz we wrze艣niu na p臋dach tegorocznych.
  • Guernsey Cream 鈥 kwitnie na jasno偶贸艂to, od maja do wrze艣nia. Kwiaty du偶e 鈥 do 15 cm, z lekko fa艂dowanym obrze偶em. Dorasta do 2 m.

3. Flammula/Flammula-recta 鈥 gatunek bazowy ma kwiaty drobne (do 3cm), pachn膮ce i bardzo si臋 rozrasta. Dorasta do 5 m. Kwitnie latem i jesieni膮. Wywodz膮ce si臋 od niego odmiany, to powojniki o silnym zapachu i drobnych, obficie obrastaj膮cych ro艣lin臋 kwiatach. Tutaj na uwag臋 zas艂uguje np.:

  • Early Snow 鈥 dorasta do 3-4 m. Od wrze艣nia do listopada poro艣ni臋ty przez ma艂e, bia艂e kwiaty o w膮skich, owalnych p艂atkach. 艢rednio mroozodporny (strefy 6-9).
  • Powojnik wonny 鈥 艣redniej wielko艣ci pn膮cze (do 2m), porasta ma艂ymi, fioletowymi kwiatami od lipca do pa藕dziernika. Kwiaty silnie pachn膮ce. Ro艣lina mrozoodporna. P臋dy wzniesione, nie czepiaj膮 si臋 podp贸rek. Nadaje si臋 do uprawy w pojemnikach.

4. Montana 鈥 powojnik g贸rski to szybko rosn膮ce pn膮cze. Dorasta do 8 m. Kwitnie w maju i czerwcu, bardzo obficie. Ma 艣redni膮 odporno艣膰 na mr贸z. Jego odmiany maj膮 podobne, czterop艂atkowe, pojedyncze kwiaty (najcz臋艣ciej w odcieniach r贸偶u) i pierzaste li艣cie. Z odmian warto zwr贸ci膰 uwag臋 na:

  • Freda 鈥 kwiaty wi艣niowor贸偶owe, dorasta do 3-5 m. Kwitnie w maju.
  • Elizabeth 鈥 Kwiaty jasnor贸偶owe, dorasta do 4-8 m. Kwitnie w maju i czerwcu.

5. Integrifolia 鈥 czyli powojnik ca艂olistny. Nale偶y do ni偶szych gatunk贸w (do 60 cm wysoko艣ci), ale odmiany mog膮 si臋 rozrasta膰 nawet do 200 cm. S膮 mrozoodporne. Nie wytwarzaj膮 w艂asnych narz膮d贸w czepnych, ale mog膮 si臋 rozrasta膰 na podp贸rkach. Nadaj膮 si臋 te偶 na kwitn膮ce kobierce.

Ilo艣膰 gatunk贸w i odmian jest bardzo r贸偶norodna. Wp艂ywa to r贸wnie偶 cz臋艣ciowo na warunki uprawy.

Wymagania powojnika  

Wi臋kszo艣膰 powojnik贸w lubi stanowiska s艂oneczne, ciep艂e, ale nie gor膮ce. Najlepiej rosn膮 w ziemi 偶yznej, o lekko kwa艣nym lub oboj臋tnym odczynie. Wymagania zale偶膮 od gatunku i odmiany. Wszystkie uprawiane w Polsce s膮 odporne na mr贸z, ale nie wszystkie w takim samym stopniu. Dlatego odmian臋 powinno si臋 dobiera膰 zgodnie z warunkami jakie mo偶emy zapewni膰 ro艣linom.

Dla wi臋kszo艣ci powojnik贸w ziemia powinna by膰 dobrze zdrenowana. Niekt贸re odmiany s膮 szczeg贸lnie przewra偶liwione na przelanie. Powojnik pn膮cy, wykorzystuj膮cy ogonki li艣ciowe do wspinania, mo偶na bez problemu pu艣ci膰 po 艣cianie i pergoli. Powojniki bez narz膮d贸w czepnych b臋d膮 potrzebowa艂y podp贸rek. Mniejsze odmiany mo偶na te偶 pu艣ci膰 po ziemi, 偶eby stworzy艂y dywan.

Sadzenie i uprawa

Sadzonki z pojemnik贸w mo偶na sadzi膰 przez ca艂y sezon (do jesieni).

Zwykle powojniki sadzi si臋 w dole szerokim i g艂臋bokim na ok. 60 cm. Ziemia powinna by膰 u偶y藕niona lub z gotowej mieszanki. Na dno wysypa膰 10 cm drena偶u (偶wir, keramzyt) i przykry膰 siatk膮 cieniuj膮c膮. Nie jest to konieczne przy piaszczystej, przepuszczalnej glebie. Na warstw臋 keramzytu sypiemy warstw臋 obornika lub 偶yznej ziemi i dopiero wy偶ej sadzimy ro艣lin臋.

Po zakopaniu i uklepaniu ziemi uformowa膰 lejek, kt贸ry b臋dzie zapobiega艂 uciekaniu wody. Dobrym pomys艂em jest 艣ci贸艂kowanie kor膮.

Rozmna偶anie przeprowadza si臋 przez odk艂ady (przyginamy do ziemi i zasypujemy p臋d przeznaczony do ukorzenienia).

Piel臋gnacja wiosn膮 obejmuje r贸wnie偶 przycinanie. To na jak膮 wysoko艣膰 przytniemy ro艣lin臋 zale偶y od odmiany, dlatego najlepiej zapozna膰 si臋 instrukcj膮 dostarczon膮 przez sprzedawc臋. Po rozpocz臋ciu wegetacji (kwiecie艅) dostarczamy ro艣linie nawozu o przed艂u偶onym dzia艂aniu. Poza tym trzeba pami臋ta膰 o regularnym podlewaniu latem.

Uprawa i piel臋gnacja mo偶e by膰 trudniejsza lub 艂atwiejsza, w zale偶no艣ci od odmiany. Wszystkim, kt贸rzy nie mieli do czynienia z t膮 ro艣lin膮 zalecamy zacz臋cie od tych mniej wymagaj膮cych.

Zimowanie

Zimowanie dotyczy przede wszystkim ro艣lin uprawianych w pojemnikach. Nie maj膮 one dostatecznej ochrony przed mrozem. Dobrym pomys艂em jest zakopanie (tzw. do艂owanie) w ziemi w ogrodzie. Inny spos贸b na zimowanie, to przeniesienie ro艣lin do pomieszczenia gdzie temperatura utrzymuje si臋 na poziomie 0-5 stopni.

W przypadku ro艣lin ogrodowych dobrze jest usun膮膰 gnij膮ce li艣cie i wy艣ci贸艂kowa膰 kor膮. Do 艣ci贸艂kowania nadaj膮 si臋 te偶 trociny, kt贸re tworz膮 grzej膮c膮 warstw臋, a 艂atwo przepuszczaj膮 powietrze i wod臋. Szczeg贸lnie wa偶ne jest 艣ci贸艂kowanie w czasie bez艣nie偶nej zimy.

Powojnik to ro艣lina o wielu obliczach. Wiele odmian pi臋knie prezentuje si臋 przez ca艂y rok. Sprawd藕 jakie s膮 najciekawsze odmiany i jak o nie dba膰.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto