Rosiczka

Rosiczka

Rosiczka – grupa roślin z rodziny rosiczkowatych, rząd goździkowce. Występuje na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, suchych obszarów Afryki, Azji Środkowej i Ameryk. Do tej pory odkryto około 250 gatunków z czego 165 występuje w Australii, a tylko trzy na terenie Polski. Rosiczki należą do roślin mięsożernych. Uprawia się je jako ciekawostki botaniczne lub do celów leczniczych. Niektóre odmiany stosuje się leczniczo, przede wszystkim w przypadku chorób dróg oddechowych. Bulwy niektórych rosiczek bulwiastych są też wykorzystywane jako pokarm przez rdzennych mieszkańców Australii.

Rosiczka - najpopularniejsze rośliny

Zobacz inne kategorie roślin

Rosiczka - opis, występowanie, wymagania uprawy

Jej mięsożerność odkryto dopiero w XIX wieku. Dokonał tego nie kto inny jak ojciec współczesnej nauki o ewolucji – Karol Darwin. Wcześniej służyła jako roślina lecznicza w tradycyjnej medycynie ludowej. Rosiczką coraz częściej też interesują się pasjonaci domowej uprawy roślin. Doniczka z rosiczką to prawdziwe trofeum w kolekcji każdego botanika-amatora.

Rosiczka – najsłynniejsza roślina mięsożerna

Mianem rosiczki (łac. drosera) określa się około 250 gatunków roślin z rodziny rosiczkowatych. Jej popularność wynika przede wszystkim z faktu, że roślina ta nie poprzestaje na fotosyntezie i pobieraniu substancji odżywczych z gleby. Pożera owady, które dostarczają jej dodatkowych składników przede wszystkim azotu, potasu i fosforu. Można więc powiedzieć, że rosiczki, tak jak ich kuzynki muchołówki i aldrowandy, same łapią sobie nawóz.

W Polsce występują trzy gatunki – okrągłolistna, długolistna i pośrednia. Można też spotkać naturalnego mieszańca – rosiczkę owalną, ale występuje bardzo rzadko. W naszym kraju rosiczki upodobały sobie torfowiska i bory bagienne. Lubią glebę wysoko zakwaszoną, ubogą, ale dość przepuszczalną i wilgotną. Dlatego są zwykle sąsiadami torfowców.

W Australii, gdzie znajdziemy najwięcej gatunków z tej rodziny, rosiczki rosną głównie na wybrzeżach porośniętych lasami – w południowo-zachodniej części kontynentu i wzdłuż wschodniej. Poza tym znajdziemy je w Nowej Zelandii i niemal całej Azji południowo-wschodniej, a także w Brazylii i na Wyżynie Gujańskiej, we wschodniej części Ameryki Południowej. 8 gatunków naliczono w Ameryce Północnej.

Jest to niewątpliwie roślina o dużych zdolnościach adaptacyjnych. Może o tym świadczyć również duża ilość gatunków endemicznych – występujących wyłącznie w określonych miejscach. Na przykład na Madagaskarze aż 7 odmian rosiczki jest endemitami.

Piękna czy przerażająca – jak wygląda rosiczka?

Chociaż istnieją różne rodzaje rosiczek, to wszystkie mają nietypowy wygląd. Przynajmniej w porównaniu z innymi roślinami, które uprawia się w domu. Nie ma co liczyć na piękny kwiat i urocze listki. Bardziej przypominają kosmitów. Zresztą wiele „kosmicznych” roślin w literaturze i filmach science-fiction jest wzorowanych na różnych gatunkach rosiczek.

Główną cechą charakterystyczną są liście o nietypowych kształtach – najczęściej wrzecionowatych, nerkowatych lub półksiężycowatych. Liście porośnięte są czerwonymi gruczołkami, z których wypływa lepka substancja. Jej zadaniem jest przyciąganie i unieruchamianie owadów.

Rosiczki mają też kwiaty, są one drobne, najczęściej liczne. Kwitną przez jeden dzień zaczynając od dołu rośliny. Po zawiązaniu owoców zauważymy małe, suche torebki z licznymi nasionami w środku.

Rosiczka mogłaby być przerażająca gdyby nie fakt, że większość gatunków rosiczkowatych jest niewielkich. Mimo swojego nietypowego wyglądu i mięsożernych zapędów, wygląda dość delikatnie. Dużo zależy od tego który rodzaj zdecydujemy się uprawiać. Może być to roślina ozdobna, która doda nieco oryginalnego charakteru naszemu domowemu ogródkowi.

Uprawa rosiczki w domu

Rosiczki bez problemu można uprawiać w doniczce. Trzeba zadbać o to, żeby miały odpowiednio ciepłe i wilgotne miejsce. Najlepiej jeżeli doniczka z rośliną będzie stała w dobrze nasłonecznionej, południowej części domu. Do wytworzenia lepkiej substancji rosiczka będzie potrzebowała wysokiej wilgotności – co najmniej 50%. Pamiętajmy, że większość gatunków rosiczkowatych wybiera lasy strefy umiarkowanej. Nie można ich przegrzewać (temperatura do 25 stopni Celsjusza w zupełności wystarczy, byle nie spadła poniżej 15 stopni), ani przesuszać. Dlatego odpada stawianie doniczki tuż nad grzejnikiem czy w jego pobliżu.

Jak wspomnieliśmy rosiczka lubi torfowiska i ziemię o dużym zakwaszeniu. Dlatego nie można jej po prostu wsadzić do uniwersalnej ziemi kwiatowej. Podstawowym składnikiem podłoża powinien być torf, który można zmieszać z włóknem kokosowym, piaskiem, lawą wulkaniczną. W sklepach można też kupić gotowe podłoże przeznaczone specjalnie do uprawy rosiczek.

Pielęgnacja rosiczek nie jest trudna, jeżeli wiemy jak to robić. Najważniejsza, po dobraniu odpowiedniego stanowiska i podłoża jest wiedza jak podlewać rośliny. Niektórzy popełniają błąd, chcąc zachować wysoką wilgotność spryskują je wodą. Rosiczki są zwykle podatne na pleśń, więc wilgotność lepiej zapewnić im, zamykając w terrarium lub mini szklarence i doprowadzając wodę od dołu (na przykład lejąc ją bezpośrednio na podstawkę). Dzięki temu unikniemy przelania rosiczek w doniczce. Trzeba jednak pilnować, żeby podłoże nie przeschło.

Istotne jest dobranie odpowiedniej wody. Kranówka jest zwykle zbyt twarda i zasadowa, dlatego lepiej wykorzystać deszczówkę lub wodę destylowaną.

Najlepszym aspektem pielęgnacji rosiczki jest to, że nie potrzebuje nawożenia. Jako roślina mięsożerna sama zdobędzie sobie niezbędne substancje odżywcze. Trzeba tylko zapewnić pewną ilość owadów w pomieszczeniu. Nie można jednak dostarczać martwych owadów, bo rozwinie się pleśń. Rosiczki nie są padlinożerne.

Cena i odmiany – co wybrać?

O tym czy nasza uprawa będzie udana zdecyduje nasz pierwszy krok. Którą odmianę wybrać? Najlepiej taką, która jest dostosowana do polskiego klimatu. Zapewnienie odpowiednich warunków Rosiczce długolistnej czy pośredniej będzie łatwiejsze niż próba utrzymania Drosera regia – endemicznej rosiczki z południowej Afryki. Ta ostatnia ma specjalne wymagania glebowe i potrzebuje odpowiednio dużo miejsca na zapuszczenie korzeni.

Jeżeli decydujemy się na egzotyczne odmiany, to musimy sprawdzić wymagania specyficzne dla danego gatunku. Czasami liczy się nawet wiedza czy roślina macierzysta występowała na terenach wyżynnych czy nizinnych. Im bardziej endemiczny gatunek, tym trudniej go uprawiać w domu. Odpowiednia wyższa jest też jego cena. Dlatego warto się zastanowić zanim zapłacimy dużo pieniędzy za roślinę, której nie będziemy w stanie utrzymać. Ceny za roślinę w doniczce wahają się do kilkunastu do 40-50 zł. Nasiona rosiczki można kupić dużo taniej, ale uprawa „od zera” jest trudniejsza.

Większość rosiczek to rośliny wieloletnie. Jeżeli zapewnimy im odpowiednie warunki pozostaną z nami na całe lata. Te z polskich torfowisk powinny nawet poradzić sobie z zimowaniem na balkonie. Chociaż lepiej nie ryzykować zostawienia ich samym sobie.

Popularne egzotyczne odmiany dostępne w sklepach to:

  • Drosera Aliciae – czyli Rosiczka Alicji pochodzi z południowej Afryki. Jest dobrze dostosowana do gleb ubogich w azot. W przeciwieństwie do rodzimych rosiczek długolistnych, osiąga dość dużą wysokość, nawet do 40 cm. Uprawia się ją według ogólnych zasad przedstawionych powyżej. Znosi trochę niższe temperatury – do 5-10 stopni, ale najlepiej utrzymać ją w temperaturze między 18 i 25 stopni.
  • Drosera Capensis – Rosiczka przylądkowa należy do najłatwiejszych w uprawie. Trzeba jej tylko zapewnić odpowiednio wysoką temperaturę i unikać wystawiania na bezpośrednie działanie słońca. Ma charakterystyczne długie listki ujęte w rozetę. Dostępne są odmiany biała i czerwona.
  • Drosera Binata – Rosiczka dwudzielna ma rozdwojone liście, najczęściej w kształcie litery „Y”. Różne odmiany pochodzą z Australii i Nowej Zelandii. Należy do roślin średnio trudnych w uprawie. Oprócz podstawowych zasad pielęgnacji trzeba jej zapewnić dużo światła. W okresie zimowym mogą być potrzebne naświetlania lampą. Niektóre odmiany wymagają bardzo dużej wilgotności, nawet do 100%.
  • Drosera Regia – wspomniana wcześniej Rosiczka królewska należy do gatunków nieco trudniejszych w uprawie. Przede wszystkim ze względu na swój endemiczny charakter. Jeżeli zapewni jej się wysoką doniczkę i odpowiednio przepuszczalne podłoże nie powinno być większych problemów. Ma bardzo długie liście zebrane w rozetę, substancja o dużej lepkości zapewnia świetną naturalną pułapkę na muchy.
  • Drosera Spatulata – Rosiczka łyżeczkowata jest dość rozpowszechnionym gatunkiem na półkuli południowej. Lubi dużo ciepła i światła. Łatwo dostosowuje się do różnych warunków i nie potrzebuje zimowania. Natomiast nie jest tak okazała jak jej kuzynki. Dorasta do 6 cm wysokości. Dobry gatunek dla początkujących.

W sklepach można też znaleźć inne odmiany i gatunki rosiczkowatych. Niektóre sklepy ogrodnicze oferują je w zestawach z innymi roślinami owadożernymi – najczęściej z muchołówkami i dzbanecznikami. Jeżeli wybieramy konkretną roślinę lub zestaw roślin, to trzeba się zapoznać z wymaganiami tej konkretnej odmiany.

Rosiczka jest ciągle mało poznaną rośliną. Jej mięsożerność działała na wyobraźnię wielu autorów sci-fi i horrorów. Jednak jest to też cała grupa roślin, które odkrywają przed nami swoje właściwości prozdrowotne i adaptacyjne. Egzotyczne właściwości i zdolność łapania owadów sprawiają, że jest coraz chętniej dodawana do kolekcji roślin domowych.

Załóż kontoużytkownika
  • Komentuj pod własnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Załóż konto