Topola

Topola

Topola jest pospolitym gatunkiem drzewa, wyst臋puj膮cym na p贸艂kuli p贸艂nocnej w umiarkowanej strefie klimatycznej. Jest to du偶e, szybko rosn膮ce i kr贸tko 偶yj膮ce drzewo. W Polsce wyst臋puj膮 takie gatunki rodzime jak: topola bia艂a, czarna, szara i osika. Drzewo ma pokr贸j klasyczny lub strzelisty. Jego charakterystyczn膮 cech膮 s膮 owoce pokryte puchem, kt贸ry unosi si臋 z wiatrem i wiosn膮 pokrywa ulice i trawniki, dlatego te偶 wielu uwa偶a, 偶e topola za艣mieca ulice. Jest to drzewo bardzo warto艣ciowe ekologiczne - oczyszcza powietrze, produkuje tlen, chroni przed wiatrem i osusza podmok艂e tereny.

Topola - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Topola - gatunki, wyst臋powanie, charakterystyka, sadzenie

Wiosn膮 ulice i parki pokrywaj膮 si臋 bia艂ym puchem, kt贸ry wciska si臋 wsz臋dzie. Niekt贸rzy narzekaj膮 na za艣miecanie, inni boj膮 si臋 alergii. S膮 to owoce topoli, kt贸re unosz膮 si臋 z wiatrem. Topola jest drzewem pospolitym w Polsce. Opisujemy te pi臋kne i warto艣ciowe drzewa. Przedstawiamy ich rodzaje i gatunki. Wyja艣niamy, czy drzewo to wywo艂uje alergie. Warto na nowo odkry膰 urok tych pi臋knych drzew o ciekawym, jasnym pniu i li艣ciach pi臋knie przebarwiaj膮cych si臋 na 偶贸艂to na jesieni.

Topola - popularne drzewo wyst臋puj膮ce w Polsce

Czy topola wywo艂uje alergi臋?

Topola kojarzy si臋 przede wszystkim z bia艂ym puchem pokrywaj膮cym ulice w czasie owocowania drzewa. Na prze艂omie maja i czerwca w miejscu, gdzie rosn膮 topole a nawet o wiele dalej, niemal wszystko pokryte jest bia艂ym puchem. S膮 to owoce topoli, kt贸rym puch u艂atwia unoszenie si臋 na wietrze. Dlatego te偶 topole nie s膮 lubiane przez w艂a艣cicieli posesji, kt贸rzy zmuszeni s膮 sprz膮ta膰 nasiona tego drzewa.

Drzewa tego nie lubi膮 tak偶e alergicy, kt贸rzy boj膮 si臋, 偶e py艂ek tego drzewa jest uczulaj膮cy. Ale czy s艂usznie? Ot贸偶 okres pylenia topoli zbiega si臋 w czasie z pyleniem traw. Dlatego te偶 alergicy cz臋sto nies艂usznie obwiniaj膮 topole, gdy偶 kojarz膮 nieprzyjemne objawy z okresem owocowania topoli. O ile py艂ek traw jest silnie alergizuj膮cy, to py艂ek topoli bardzo rzadko uczula.

Topola jest drzewem dwupiennym. Oznacza to, wyst臋puj膮 odr臋bne rodzaje drzew: m臋skie i 偶e艅skie. Drzewa m臋skie wydaj膮 py艂ek, za艣 drzewa 偶e艅skie. W przypadku uczulenia mo偶na sadzi膰 w pobli偶u 偶e艅skie drzewa topoli. Te jednak wydaj膮 puchate owoce, kt贸re s膮 zmor膮 os贸b sprz膮taj膮cych posesje.

Znaczenie i zastosowanie topoli

Topola jest drzewem o ma艂ych wymaganiach 艣rodowiskowych, dlatego te偶 cz臋sto wysiewa si臋 samoistnie. Znajdujemy j膮 na terenach miejskich i wiejskich. Cz臋sto sadzi si臋 j膮 w zieleni miejskiej z powodu ma艂ych wymaga艅 uprawowych i du偶ej wytrzyma艂o艣ci na trudne warunki miejskie. S膮 przy tym wydajne, szybko rosn膮 i szybko zwi臋kszaj膮 ilo艣膰 zieleni miejskiej.

Topola ma du偶e znaczenie gospodarcze i ekologiczne jako drzewo oczyszczaj膮ce 艣rodowisko. Sadzi si臋 je tak偶e jako drzewa glebochronne, za艣 w mie艣cie ich celem jest oczyszczanie powietrza, produkcja tlenu i os艂ona budynk贸w i innych drzew przed wiatrem. Osuszaj膮 one podmok艂e tereny. W parkach i zieleni miejskiej zastosowanie znajduj膮 drzewa ozdobne, szczeg贸lnie topola w艂oska i topola chi艅ska.

Topole maj膮 te偶 swoje wady. Za艣miecaj膮 ulice wiosn膮 w czasie owocowania. Maj膮 te偶 ekspansywne, p艂ytko osadzone korzenie, kt贸re mog膮 uszkodzi膰 infrastruktur臋 miejsk膮, je艣li drzewo ro艣nie zbyt blisko budynk贸w. Sadzenie topoli blisko budynk贸w jest niewskazane tak偶e z uwagi na krucho艣膰 drewna, gdy偶 zdarza si臋 艂amanie pni i konar贸w drzewa przez silne wiatry.

Zastosowanie ma r贸wnie偶 drewno topoli, kt贸re jest atrakcyjne, 艂atwe w obr贸bce i lekkie. Topola nie nadaje si臋 na drewno opa艂owe ani budowlane. Jest mi臋kkie i nietrwa艂e, dlatego te偶 nie wyrabia si臋 z niego mebli. Z drewna topoli robi si臋 ma艂e przedmioty, jak zabawki, o艂贸wki, kredki, skrzynki, beczki, przedmioty gospodarstwa domowego, a tak偶e instrumenty muzyczne.

Niestety topole padaj膮 tak偶e ofiar膮 mody. W po艂owie XX wieku panowa艂a moda na obsadzanie topolami teren贸w zielonych. Sadzono je prawie wsz臋dzie. Natomiast obecnie uwa偶a si臋 j膮 za drzewo pospolite, niemal chwast. Niestety wycina si臋 zdrowe i dorodne drzewa, szczeg贸lnie wzd艂u偶 dr贸g, gdy偶 wydaj膮 si臋 niemodne i nieatrakcyjne. Ale czy s艂usznie?

Wyst臋powanie i gatunki topoli

Topola jest drzewem z rodziny wierzbowatych. Na 艣wiecie wyst臋puje oko艂o 40 gatunk贸w topoli. Mo偶e by膰 ich wi臋cej, gdy偶 drzewa te cz臋sto si臋 samoistnie krzy偶uj膮. Wyst臋powanie topoli jest bardzo szerokie, cho膰 ogranicza si臋 do p贸艂kuli p贸艂nocnej. Topole rosn膮 g艂贸wnie na terenach nadrzecznych, na wilgotnych glebach. Nie znosz膮 jednak stania w wodzie.

Charakterystyka topoli:

  • wyst臋powanie: p贸艂kula p贸艂nocna, strefa umiarkowana i ciep艂a,
  • wysoko艣膰: do 50 metr贸w,
  • drzewa szybko rosn膮ce,
  • kr贸tko 偶yj膮ce, 偶yj膮 od 80 do 300 lat,
  • mrozoodporne,
  • gubi膮 li艣cie na zim臋,
  • p艂ytki i rozleg艂y system korzeniowy.

Gatunki rodzime wyst臋puj膮ce w Polsce:

  • topola bia艂a (Populus alba),
  • topola osika (Populus tremula),
  • topola czarna (Populus nigra),
  • topola szara (P. canescens).

Popularnym drzewem jest tak偶e topola w艂oska, kt贸ra jednak nie stanowi odr臋bnego gatunku, lecz jest sztucznie wyhodowan膮 odmian膮 topoli czarnej. Coraz cz臋艣ciej sadzi si臋 r贸wnie偶 takie gatunki jak: topola kanadyjska, topola holenderska, topola bujna czy te偶 topola p贸藕na. W Polsce wprowadza si臋 r贸wnie偶 gatunki topoli balsamicznej, kt贸re charakteryzuj膮 si臋 szybkim wzrostem oraz pi臋knym zapachem na wiosn臋.

Jak wygl膮da topola - li艣cie, kora, owoce

Topola jest okaza艂ym drzewem li艣ciastym. Rzadko wyst臋puje jako krzew lub ma艂e drzewka. Topola jest wysokim drzewem osi膮gaj膮cym wysoko艣膰 do 50 metr贸w. Najwy偶sze drzewa odnotowane w Polsce maj膮 wysoko艣膰 oko艂o 40 metr贸w. Topola czarna, kanadyjska, bia艂a i osika maj膮 pokr贸j klasyczny. Natomiast topola w艂oska ma bardzo charakterystyczny strzelisty pokr贸j z ga艂臋ziami rosn膮cymi do g贸ry. Kora topoli jest g艂adka lub sp臋kana. Gatunki topoli r贸偶ni膮 si臋 sp臋kaniem i kolorem kory. Kora topoli bia艂ej jest g艂adka i niemal bia艂a, jak u brzozy. Podobna kora, lecz w kolorze szarym, wyst臋puje u topoli balsamicznych i topoli szarej.

Li艣cie topoli s膮 pojedyncze i osadzone na d艂ugim ogonku. Gatunki topoli r贸偶ni膮 si臋 kszta艂tem li艣ci. Z wierzchu li艣cie s膮 ciemnozielone i b艂yszcz膮ce. Od spodu s膮 zwykle ja艣niejsze i jakby woskowane. U topoli balsamicznej li艣cie s膮 do spodu bia艂e i jakby omsza艂e. Topola zrzuca li艣cie na zim臋. Kwiaty topoli s膮 rozdzielnop艂ciowe i wyst臋puj膮 w postaci d艂ugich, zwisaj膮cych kotk贸w. Na wiosn臋 pojawiaj膮 si臋 nasiona topoli, kt贸re s膮 bardzo drobne, zaopatrzone w d艂ugie, cienkie w艂oski w postaci puchu. Nasiona s膮 wiatrosiewne i kie艂kuj膮 w wilgotnej ziemi. Maj膮 zdolno艣膰 kie艂kowania tylko 2 - 3 dni.

Uprawa topoli - sadzenie, zimowanie

Topola jest drzewem niewymagaj膮cym, znosz膮cym trudne warunki, dlatego te偶 jest drzewem ch臋tnie sadzonym przez cz艂owieka. Lubi膮 gleby 艣wie偶e i wilgotne. W naturze topole rosn膮 najcz臋艣ciej nad brzegami rzek i jezior. Lubi膮 wilgotne gleby, ale nie podmok艂e. Maj膮 du偶e wymagania co do 艣wiat艂a i ciep艂a.

Topola sprawdzi si臋 艣wietnie jako ozdobne drzewo do ogrodu. Poch艂ania ona ogromne ilo艣ci CO2, co jest jej wielk膮 zalet膮. Jest to prawdziwe drzewo tlenowe. Topole sch艂adzaj膮 i nawil偶aj膮 powietrze w czasie letnich upa艂贸w. Warto jednak pami臋ta膰, 偶e korzenie topoli s膮 ekspansywne i b臋d膮 zag艂usza膰 inne ro艣liny oraz mog膮 uszkadza膰 architektur臋 ogrodow膮. Topole sadzone w ogrodzie powinny by膰 piel臋gnowane i przycinane, co drzewo to bardzo dobrze znosi.

Do ogrodu najlepiej nadaje si臋 topola balsamiczna, chi艅ska i czarna. Sadzenie topoli wykonujemy jesieni膮. Wymagania uprawowe m艂odych drzew:

  • regularne podlewanie, je艣li topola nie ro艣nie blisko zbiornika wodnego,
  • nie wymaga nawo偶enia,
  • dobrze znosi przycinanie,
  • wymaga dobrego nas艂onecznienia,
  • odczyn gleby pH 5,5 do 7,5.

W ostatnich czasach coraz bardziej popularna staje si臋 uprawa drzew i ro艣lin energetycznych celem produkcji biomasy. Uprawa topoli energetycznej jest op艂acalna i po偶yteczna, szczeg贸lnie 偶e drzewo mo偶e rosn膮膰 3 metry w ci膮gu roku. Na upraw臋 na w艂asne potrzeby, na przyk艂ad opa艂owe, mo偶na wykorzysta膰 niewielki teren, kt贸rego nie mo偶na wykorzysta膰 na cele rolnicze. Topola energetyczna ma niewielkie wymagania co do gleby i wilgotno艣ci. Plony uzyskuje si臋 co 4 - 5 lat, za艣 艣cinane drzewo odrasta przez oko艂o 20 lat. Wad膮 uprawy topoli energetycznej jest konieczno艣膰 mechanicznego odchwaszczania. Sama uprawa jest prawie bezobs艂ugowa, szczeg贸lnie 偶e opad艂e li艣cie s艂u偶膮 drzewom jako naw贸z.

Topola jest pospolitym drzewem wyst臋puj膮cym w Polsce. Znajduje zastosowanie jako drzewo oczyszczaj膮ce powietrze w zieleni miejskiej i w ogrodach oraz jako ro艣lina energetyczna do produkcji biomasy. Jest to drzewo nie wymagaj膮ce i szybko rosn膮ce.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto