Tuje

Tuje

Tuje, 偶ywotniki (Thuja) to zawsze zielone drzewa i krzewy iglaste. Najwi臋ksz膮 popularno艣ci膮 ciesz膮 si臋 偶ywotnik zachodni, 偶ywotnik wschodni oraz 偶ywotnik olbrzymi. Poszczeg贸lne gatunki i ich odmiany r贸偶ni膮 si臋 wielko艣ci膮, kszta艂tem i barw膮. Uprawa 偶ywotnik贸w nie jest trudna. Tuje dobrze znosz膮 zacienienie, ci臋cie, nadaj膮 si臋 do tworzenia zielonych 艣cian, formowanych 偶ywop艂ot贸w i efektownych grup ro艣linnych. Tuje tworz膮 niewielkie i ma艂o dekoracyjne szyszki. Wyj膮tkiem s膮 niebieskawe okaza艂e szyszki 偶ywotnika wschodniego, stanowi膮ce efektown膮 ozdob臋 ro艣liny.

Tuje - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Tuje - odmiany, charakterystyka, zdj臋cia, uprawa, ci臋cie

呕ywotnik, tuja  (Thuja) jest ro艣lin膮 iglast膮, z rodziny cyprysowatych. Tworzy wyprostowane wierzcho艂ki, co odr贸偶nia j膮 od cyprysik贸w, o wierzcho艂kach przewieszaj膮cych si臋. Zimozielone drzewa i krzewy tworz膮 sto偶kowe lub kuliste kszta艂ty. W zale偶no艣ci od wielko艣ci, stanowi膮 efektown膮 dekoracj臋 ma艂ych i du偶ych ogrod贸w. Tuje dobrze znosz膮 lekkie zacienienie, nadaj膮 si臋 na 偶ywop艂oty, zielone 艣ciany dzia艂owe oraz do komponowania dekoracyjnych grup ro艣lin. Przeczytaj, jakie gatunki i odmiany 偶ywotnik贸w warto wybra膰 do ogrodu.

Tuje w ogrodzie 鈥 popularne odmiany 偶ywotnika zachodniego

呕ywotnik zachodni (Thuja occidentalis) 鈥 jest okaza艂ym d艂ugowiecznym drzewem, dorastaj膮cym do 20 m wysoko艣ci. Wyr贸偶nia si臋 w膮sk膮 sto偶kowat膮 koron膮. Co dwa lata wydaje liczne szyszki, kt贸re, br膮zowiej膮c, psuj膮 nieco efektowny wygl膮d iglak贸w. Tuje mog膮 by膰 sadzone w miastach i w o艣rodkach przemys艂owych, bowiem dobrze znosz膮 zanieczyszczenia powietrza i susze. Nadaj膮 si臋 na formowane i nieformowane 偶ywop艂oty, sprawdz膮 si臋 jako ro艣liny os艂onowe i szpalerowe. Pi臋knie prezentuj膮 si臋 w grupach, w kt贸rych znajduj膮 si臋 inne gatunki, st膮d bywaj膮 wykorzystywane w parkach, na skwerach i w du偶ych ogrodach. Cz臋sto mo偶na spotka膰 ro偶ne rodzaje iglak贸w  na cmentarzach.

Popularne iglaki dobrze rosn膮 na wilgotniejszych stanowiskach. Tworz膮 p艂ytki system korzeniowy, wi臋c starsze krzewy i drzewa nara偶one s膮 wywracanie razem z korzeniami przez silne podmuchy wiatru. Uprawa tui nie przedstawia wi臋kszych trudno艣ci. 呕ywotnik zachodni dobrze znosi zimowe spadki temperatur, jedynie niekt贸re odmiany, zanim osi膮gn膮 dojrza艂o艣膰, mog膮 ulega膰 szkodom mrozowym. Sadzenie ro艣lin nie powinno mie膰 miejsca na stanowiskach odkrytych, suchych i nara偶onych na mocne dzia艂anie wiatru.

Do najciekawszych odmian 偶ywotnika zachodniego nale偶膮:

  • 偶ywotnik zachodni 鈥楽maragd鈥 鈥 nale偶y do kolumnowych iglak贸w, o szmaragdowozielonym wybarwieniu i regularnym wzro艣cie. Dojrza艂a ro艣lina, po oko艂o 10 latach, osi膮ga 2 m wysoko艣ci. Krzewy zachowuj膮 sw贸j pi臋kny kolor przez ca艂y rok. Nadaj膮 si臋 zar贸wno do ogrodu niewielkiego, jak i do nasadzenia na wi臋kszych przestrzeniach, jako tzw. wykrzykniki, na rabatach mieszanych,
  • 偶ywotnik zachodni 鈥楨llwangeriana鈥 鈥 to niewielkie drzewo lub krzew 鈥 sadzenie iglak贸w mo偶na przeprowadzi膰 nawet w ogrodzie przydomowym. Sto偶kowata korona odmiany jest bardzo g臋sto uga艂臋ziona drobnymi ga艂膮zkami, ju偶 przy samej ziemi. Ro艣lina tworzy 艂uskowate ig艂y, natomiast u form m艂odocianych tworzone s膮 ig艂y szpilkowe. Tuja nie zawi膮zuje nasion. Szczeg贸lnie polecana jest na strzy偶one 偶ywop艂oty,
  • 偶ywotnik zachodni 鈥楨llwangeriana Aurea鈥 鈥 z艂ocista odmiana tworzy okaza艂y krzew, dorastaj膮cy do 2,5 m wysoko艣ci. G臋sta korona przybiera kszta艂t kopulasty lub sto偶kowaty. Na s艂onecznych stanowiskach ro艣lina prezentuje efektowne zabarwienie 艂uskowatych igie艂, porastaj膮cych drobne ga艂膮zki,
  • 偶ywotnik zachodni 鈥楨ricoides鈥 -  polecany jest do r贸偶nych typ贸w ogrod贸w. Okaza艂e krzewy, osi膮gaj膮ce 3m 鈥 5 m wysoko艣ci, wyr贸偶niaj膮 si臋 cylindrycznymi koronami. Mi臋kkie szpilkowate ig艂y maj膮 oko艂o 1 cm d艂ugo艣ci. Wybarwione s膮 na zielono, a na spodzie na szarozielono. Szpilki na zim臋 staj膮 si臋 br膮zowe. Ro艣lina nie zawi膮zuje szyszek. Rozmna偶anie odmiany odbywa si臋 z sadzonek. Jak dba膰 o 偶ywotnik? Po zasadzeniu ro艣liny na sta艂e miejsce, nale偶y systematycznie j膮 przycina膰, co pomo偶e w utrzymaniu 艣wie偶ego i atrakcyjnego wygl膮du. W czasie ostrych zim odmiana mo偶e by膰 nara偶ona na uszkodzenia przez mr贸z.

呕ywotnik wschodni i 偶ywotnik olbrzymi 鈥 charakterystyka oryginalnych  gatunk贸w

Tuja orientalis, czyli 偶ywotnik wschodni, jest gatunkiem ro艣lin iglastych, wywodz膮cych si臋 z Chin, Korei oraz Japonii. W naszym kraju drzewa przybieraj膮 posta膰 krzew贸w, o wysoko艣ci oko艂o 15 m - 18 m. Ro艣liny rozkrzewiaj膮 si臋 ju偶 przy ziemi, tworz膮c sto偶kowate formy, cz臋sto o kilku pniach. Jasnozielone w膮skie  ga艂膮zki tui ustawiaj膮 si臋 pionowo. W miesi膮cach zimowych ro艣lina brunatnieje i mo偶e by膰 nara偶ona na uszkodzenia przez mr贸z. Ozdob膮 gatunku s膮 2-cm szyszki, o niebieskawym zabarwieniu. Nasiona pozbawione s膮 skrzyde艂ek. Sadzenie ro艣lin przeprowadza si臋 na glebach wapiennych, na zacisznych i s艂onecznych stanowiskach. Bardzo istotnym zabiegiem piel臋gnacyjnym jest odpowiednie podlewanie iglak贸w.

Najpi臋kniejsze odmiany orientalnych 偶ywotnik贸w:

  • odmiana 鈥楢urea鈥 鈥 tuja dorasta do 5 m wysoko艣ci. Ozdob膮 ro艣liny s膮 pi臋knie wybarwione z艂ociste ga艂膮zki oraz zwarty jajowato-kulisto-wynios艂y pokr贸j. Dekoracyjne niewielkie szyszki, o niebieskawo zielonej barwie, pojawiaj膮 si臋 co 2 lata. Kar艂ow膮 odmian膮 jest 鈥楢urea Nana鈥, dorastaj膮ca do 1,5 m wysoko艣ci. Bardzo niskim wzrostem wyr贸偶nia si臋 odmiana 鈥楳inima鈥 鈥 osi膮gaj膮ca przez 30 lat jedynie 1 m wysoko艣ci. Jej ozdob膮 s膮 siwoszare ig艂y, brunatniej膮ce na zim臋.
  • 鈥楥upressoides鈥 鈥 to okaza艂a tuja, osi膮gaj膮ca oko艂o 10 m wysoko艣ci. Odmiana wyr贸偶nia si臋 sto偶kowym pokrojem i drobnymi soczy艣cie zielonymi ga艂膮zkami, skierowanymi ku g贸rze. Ro艣lina jest wytrzyma艂a na zimowe spadki temperatury.
  • 鈥楽ieboldii鈥 鈥 to odmiana kar艂owa, o kulistym pokroju. G臋ste, przylegaj膮ce do siebie ga艂膮zki, skierowane s膮 do g贸ry. Z艂ociste p臋dy z wiekiem zaczynaj膮 zielenie膰, zachwycaj膮c lekko niebieskawoszarym odcieniem. Na zim臋 tuja br膮zowieje. Krzew odporny jest na mr贸z. Odmiana zaliczana jest do bardzo pi臋knych i warto艣ciowych.

呕ywotnik olbrzymi (Thuja plicata) 鈥 jest d艂ugowiecznym drzewem, kt贸re mo偶e osi膮ga膰 od 60 m do 80 m wysoko艣ci. Gatunek wywodzi si臋 z zachodnich cz臋艣ci Ameryki P贸艂nocnej, gdzie wyst臋puje na wilgotnych stanowiskach oraz nad brzegami rzek. Dolne ga艂臋zie drzew zwisaj膮 do ziemi i szybko si臋 ukorzeniaj膮. D艂ugie ga艂臋zie pokrywaj膮 ciemnozielone b艂yszcz膮ce i 艂uskowate ig艂y. Drzewo pozostaje zielone przez ca艂y rok. Uprawa 偶ywotnika udaje si臋 na wilgotnych stanowiskach, r贸wnie偶 zacienionych, w du偶ych ogrodach oraz w parkach. Ciekaw膮, ni偶sz膮 ro艣lin膮 jest odmiana 鈥榋ebrina鈥, dorastaj膮ca do 15 m wysoko艣ci. Charakterystyczna sto偶kowa korona wybarwiona jest na 偶贸艂tozielono 鈥 zielone ga艂膮zki zdobi膮 偶贸艂tawe paski. Iglak wra偶liwy jest na mr贸z.

Uprawa 偶ywotnik贸w 鈥 jak sadzi膰 i jak dba膰 o iglaki w ogrodzie?

Wyb贸r ro艣lin iglastych powinni艣my uzale偶ni膰 od wielko艣ci ogrodu. Du偶e okazy nie b臋d膮 dobrze prezentowa膰 si臋 w niewielkich ogrodach. Zbyt du偶a liczba ro艣lin oraz rozmaite rodzaje iglak贸w o odmiennych wymaganiach uprawowych, nasadzonych obok siebie, uniemo偶liwi膮 prawid艂ow膮 piel臋gnacj臋 i nie dodadz膮 ogrodowi uroku. Pami臋tajmy, 偶e ro艣liny wymagaj膮 odpowiedniej rozstawy, uwzgl臋dniaj膮cej ich wielko艣膰. Istotn膮 spraw膮, zanim zasadzimy wybrane gatunki 偶ywotnik贸w, jest w艂a艣ciwe przygotowanie stanowiska. Ziemi臋 w ogrodzie nale偶y przekopa膰 i dok艂adnie odchwa艣ci膰.

Jak sadzi膰 tuje? 

Zanim ro艣liny trafi膮 na sta艂e miejsce, konieczne jest wzbogacenie stanowiska w sk艂adniki od偶ywcze. Na rynku ogrodniczym dost臋pne s膮 gotowe specjalne nawozy do iglak贸w. Dostarczaj膮 drzewom i krzewom iglastym niezb臋dnych substancji od偶ywczych, zwi臋kszon膮 ilo艣膰 magnezu oraz zapobiegaj膮 wyst臋puj膮cemu okresowo brunatnieniu igie艂. Nasze tuje  b臋d膮 bujnie rosn膮膰 i zachwyca膰 pi臋knymi soczystozielonymi kolorami. Ro艣liny ze szk贸艂ek sadzimy pod koniec lata. Do艂ek, do kt贸rego zasadzimy m艂ode tuje, powinien by膰 p贸艂tora razy wi臋kszy od bry艂y korzeniowej, co gwarantuje szybkie ukorzenienie si臋 na nowym miejscu. Sadzenie przeprowadzamy na podobn膮 g艂臋boko艣膰, na jakiej ros艂y iglaki w szk贸艂ce. Korzenie r贸wnomiernie obsypujemy ziemi膮, kt贸r膮 nast臋pnie lekko ugniatamy. Ro艣liny podlewamy.

Podlewanie 偶ywotnik贸w

Odpowiednie podlewanie iglak贸w jest jedn膮 z najwa偶niejszych czynno艣ci. Tuje, podobnie jak inne iglaki, wra偶liwe s膮 na d艂ugotrwa艂e okresy suszy 鈥 niedob贸r wody skutkuje s艂abym wzrostem, a nawet deformacj膮 ro艣lin. 呕ywotniki podlewamy bardzo obficie, ale niezbyt cz臋sto. Dawka oko艂o 10 l wody, dostarczonej pod jedn膮 ro艣lin臋, gwarantuje, 偶e dotrze ona do korzeni. W czasie d艂ugich okres贸w suszy m艂ode ro艣liny podlewa si臋 r贸wnie偶 w miesi膮cach zimowych. Odmiany wra偶liwe na mr贸z zabezpieczamy, okrywaj膮c je np. suchymi li艣膰mi. Wi臋ksze ro艣liny mo偶na otuli膰 s艂omianymi chocho艂ami lub falistym papierem.

Dzi臋ki swoistemu 聽bogactwu form, barw i pokroju, tuje nale偶膮 do powszechnie cenionych ro艣lin ozdobnych. Mamy do wyboru wiele ich form: niskie, kar艂owe, o pokroju w膮skim, s艂upkowym, piramidalnym, kulistym, a jednocze艣nie r贸偶nych odcieni barwy zielonej, 偶贸艂tej i szmaragdowej. S膮 w艂a艣ciwie niewymagaj膮ce, odporne na czynniki atmosferyczne oraz choroby i daj膮 si臋 艂atwo piel臋gnowa膰, i rozmna偶a膰. A jak uprawia膰 tuje, by przynios艂y satysfakcj臋 z dobrze wykonanego dzie艂a? Trzeba im zapewni膰 偶yzn膮 i 艣wie偶膮 gleb臋 w ogrodzie oraz wilgotne powietrze, a tak偶e odpowiednie nawo偶enie.聽

Gatunek thuja, (tuja, 偶ywotnik) - drzewa i krzewy

Tuje, nazywane inaczej 偶ywotnikami, nale偶膮 do ro艣lin okrytonasiennych. Ich rozw贸j datuje si臋 od czas贸w kredy, a na obecne rozmieszczenie gatunku thuja wp艂yn臋艂o dryfowanie niegdy艣 kontynent贸w oraz zmiany klimatyczne, kt贸re dokonywa艂y si臋 pod koniec okresu trzeciorz臋du i na pocz膮tku czwartorz臋du. Dzi臋ki tym czynnikom, a tak偶e wywo艂anym przez nie migracjom ro艣lin, drzewa te 聽wyst臋puj膮 dzi艣 w stanie naturalnym na kontynencie ameryka艅skim i w Azji Wschodniej. W kanadyjskich lasach iglastych ro艣nie thuja occidentalis.

Odciski ro艣liny z gatunku thuja orientalis znaleziono te偶 w Polsce, w Kro艣cienku nad Dunajcem.聽 Flora okresu kredy by艂a niegdy艣 bogata i obfitowa艂a w drzewa聽 i krzewy, kt贸re dzisiaj spotyka si臋 jedynie 聽w Ameryce i w Azji Wschodniej. 呕ywotniki wschodnie (thuja orientalis) to krzewy lub niewielkie drzewa iglaste, rosn膮ce od pi臋tnastu do osiemnastu metr贸w wysoko艣ci. Wyst臋puj膮 one w parkach i pochodz膮 z g贸r p贸艂nocnych Chin. Ich korona jest jajowata, a p臋dy g臋ste i p艂askie, drobno rozga艂臋zione. Szyszkithuja orientalis sk艂adaj膮 si臋 z sze艣ciu grubych 艂usek z odgi臋tymi na zewn膮trz wierzcho艂kami. 呕ywotniki wschodnie (thuja orientalis) rosn膮 wolniej ni偶 pozosta艂e gatunki. Lubi膮 gleby wapienne, a ich uprawa wymaga s艂onecznych miejsc.

Sprowadzone z Ameryki gatunki thuja rozpowszechni艂y si臋 szybko jako drzewa i krzewy ozdobne, i wyda艂y wiele form ogrodowych, r贸偶ni膮cych si臋 kszta艂tem i odcieniem zieleni. W handlu pojawi艂y si臋 te偶 odmiany z艂otawe i 偶贸艂tawe. Tuja, a w szczeg贸lno艣ci tuja szmaragdowa i tuja brabant to dzi艣 jedne z najpopularniejszych drzew i krzew贸w iglastych tak偶e w polskich ogrodach. Znakomicie nadaj膮 si臋 te偶 na balkon i na taras. Cena tui szmaragd i tui brabant nie jest tak wyg贸rowana, by艣my musieli zrezygnowa膰 z ich sadzenia w otoczeniu naszych dom贸w.

Gatunek thuja to grupa zimozielonych ro艣lin ozdobnych, kt贸re pojawi艂y si臋 w naszym kraju kilka wiek贸w temu. W ubieg艂ym wieku by艂o ju偶 w Polsce wiele odmian z gatunku thuja, w tym forma kar艂owa - odmiana o wdzi臋cznej nazwie Hoseri, wyhodowana przez s艂ynnego dendrologa, Piotra Hosera. Te kuliste krzewy ozdobne wyrastaj膮 do pi臋膰dziesi臋ciu centymetr贸w. W wieku XX wprowadzono te偶 odmian臋 o nazwie tuja szmaragd.

Ze szmaragdem i Brabancj膮 w nazwie, czyli thuja szmaragd, thuja brabant i inne odmiany

Klasyczne odmiany 偶ywotnik贸w maj膮 form臋 w膮skiego, lekko zaostrzonego sto偶ka. Nale偶膮 do nich silnie rosn膮ce tuje 聽szpalerowe malonyana, spiralis, fastigiata, columna, holmstrup, frieslandia oraz tuje brabant i inne, a tak偶e wolniej rosn膮ca tuja szmaragd. Odmiany te s膮 wytrzyma艂e na mr贸z i stanowi膮 prawdopodobnie jeden z ta艅szych materia艂贸w na 偶ywop艂ot, zw艂aszcza te kupowane z odkrytym korzeniem. Cena tui szmaragd waha si臋 zazwyczaj w granicach od pi臋ciu do trzydziestu z艂otych. Do oryginalnych odmian 偶ywotnika zalicza si臋 whipcord o d艂ugich i zwisaj膮cych p臋dach. Charakterystyczne s膮 te偶 kolumnowe formy silnie rosn膮cej aureospicata o z艂oto偶贸艂tych ko艅cach p臋d贸w oraz z艂otej aurescens, a tak偶e wolniej rosn膮cych: sunkist, europe goldi, golden smaragd (tuja szmaragdowa) oraz 聽bia艂opstrej stolwijk.

Do odmian o pokroju jajowatym zalicza si臋 偶贸艂tolistn膮 rheingold oraz pstr膮 Litomy艣l. Ciekaw膮 form膮, dorastaj膮c膮 do dw贸ch metr贸w wysoko艣ci jest thuja occidentalis Hoveya, o jajowatym pokroju i 偶ywozielonej barwie.聽 Do 偶ywotnik贸w o pokroju szerokosto偶kowym nale偶y silnie rosn膮ca odmiana wareana. Jej starsze okazy maj膮 zaokr膮glone wierzcho艂ki. Od bardzo popularnej w膮skosto偶kowatej odmiany tuja szmaragd wywodz膮 si臋 nowe odmiany, tuja szmaragdlight, o 艂uskach 偶贸艂to nakrapianych i tuja szmaragdwitbont, o jasnokremowych m艂odych przyrostach. Zanim zaplanujemy nasadzenia, 聽warto zapozna膰 si臋 z ofertami cenowymi ro艣lin. Cena tui szmaragd jest na og贸艂 do艣膰 przyst臋pna.

Z okr膮g艂ych odmian na uwag臋 zas艂uguje regularny pokr贸j kulistej tui, wyhodowanej przez Wies艂awa Wnuka. Ten 偶贸艂toseledynowy okaz nadaje si臋 do wi臋kszych ogrod贸w i park贸w, a tak偶e na 偶ywop艂ot. Jedn膮 z najbardziej znanych polskich odmian 偶ywotnika zachodniego jest tuja szmaragdowa 聽janed gold, zwana inaczej golden smaragd. Jest to zwarty krzew o regularnym sto偶kowym pokroju. Charakteryzuje go z艂ocista barwa ga艂膮zek. Ro艣lina ta po dziesi臋ciu latach osi膮ga wysoko艣膰 trzech metr贸w.聽 Wyhodowa艂 j膮 w 1999 roku Edward Kubik. W 2008 roku tuja szmaragdowa janed gold zosta艂a uhonorowana聽 br膮zowym medalem na wystawie 鈥瀂iele艅 to 呕ycie鈥. Cena tui szmaragd odmiany janed gold wynosi od kilkunastu do kilkudziesi臋ciu z艂otych.

W naszych ogrodach specjalne miejsce znajduj膮 te偶 tuje kar艂owe, kt贸re mo偶na posadzi膰 tak偶e na balkon i na taras. Odmiany te wyd艂u偶aj膮 swoje p臋dy maksymalnie o pi臋tna艣cie centymetr贸w rocznie. Te najwi臋ksze to dorastaj膮ce do dw贸ch metr贸w okr膮g艂e: globosa, Wagneri i Hoseri oraz danica (ro艣nie tylko pocz膮tkowo kuli艣cie), compacta, little champion i little Dorit. Odmiany te nadaj膮 si臋 na balkon oraz na taras, a tak偶e na 偶ywop艂ot. Do miniaturek nale偶膮 te偶 偶贸艂tolistne Amber Glow, golden globe, Selena i Mirjam. Do bardziej oryginalnych miniaturek zalicza si臋 tuje o cienkich, niteczkowatych p臋dach Mr Bowling Ball, przypominaj膮ce nieco bia艂y 艣wierk conica, a tak偶e聽 odmian臋 Teddy albo p艂askokulist膮, 偶贸艂topomara艅czow膮, przypominaj膮c膮 cyprysik groszkowy, golden tuffet. Wolno ro艣nie te偶 odmiana kar艂owa Selena o jasno偶贸艂tych 艂uskach, a tak偶e golden globe i nowa polska odmiana kulista krasnal. Kar艂owe odmiany praktycznie przez wiele lat nie wymagaj膮 przycinania, dlatego ich piel臋gnacja nie nale偶y do trudnych zada艅 ogrodnika.

呕ywotnik zachodni - tuja szmaragdowa, tuja brabant, inne znane i mniej znane

Najbardziej znanym w Polsce gatunkiem thuja s膮 偶ywotniki zachodnie, czyli thuja occidentalis - zw艂aszcza tuja brabant i tuja szmaragdowa. Cena tui szmaragd jest zazwyczaj na tyle przyst臋pna, 偶e pozwala na realizacj臋 wielu naszych pomys艂贸w. R贸wnie偶 tuja brabant nale偶y do ta艅szych ro艣lin. W naturze thuja occidentlis to iglaste drzewa ozdobne, dorastaj膮ce nawet do dwudziestu metr贸w. Gdy jest m艂ode, jego korona ma kszta艂t w膮skiej piramidy, natomiast u starszych okaz贸w jest jajowata. Ga艂膮zki 偶ywotnika zachodniego s膮 sp艂aszczone, a ig艂y 艂uskowato jajowate. Szyszki tui zachodniej s膮 ma艂e i owalne. Thuja occidentalis 偶yje do stu lat. Ro艣nie pospolicie w parkach i ogrodach wschodniej cz臋艣ci Ameryki P贸艂nocnej. Jej drewno jest lekkie, trwa艂e i mi臋kkie i nie ulega gniciu, dlatego znalaz艂o zastosowanie w stolarstwie.

Wszystkie tuje s膮 zimozielone, a tuja szmaragd nie przebarwia si臋 w og贸le. Szybko rosn膮 w ogrodzie, maj膮 niewyg贸rowane wymagania (zw艂aszcza tuje brabant) i wi臋kszo艣膰 z nich uprawiana jest na glebach przeci臋tnych, a ich piel臋gnacja nie wymaga szczeg贸lnych umiej臋tno艣ci. Warto tylko doda膰, 偶e tuje brabant nie lubi膮 gleb zasolonych, dlatego nie powinno si臋 ich sadzi膰 w pobli偶u dr贸g. Uwa偶ny obserwator zauwa偶y w艣r贸d 偶ywotnik贸w tak偶e odmiany 偶贸艂te, miedziane, zielone, seledynowe, pastelowe, bia艂opstre, z艂ociste. U niekt贸rych odmian thuja occidentalis mo偶na zaobserwowa膰 okresow膮 zmian臋 barwy z zielonej na rudaw膮. Z kolei inne wybarwiaj膮 si臋 intensywnie dopiero zim膮. Na przyk艂ad miedziano偶贸艂te, niemal pomara艅czowe rheingold, golden tuffet i Amber Glow. Charakterystyczne jest te偶 pozimowe br膮zowienie igie艂 u odmiany tuja brabant, kt贸re kojarzy si臋 zazwyczaj z chorobami grzybowymi, cho膰 w rzeczywisto艣膰 jest to naturalna fizjologiczna w艂a艣ciwo艣膰 tego krzewu.

Gdy zdecydujemy si臋 sadzi膰 tuje, na przyk艂ad tuje brabant, w formie monotematycznej rabaty, pami臋tajmy, 偶e w zielonych ogrodach iglastych najwa偶niejsz膮 rol臋 odgrywa pokr贸j ro艣liny, jej faktura oraz subtelny odcie艅. Tych cech nie mo偶na popularnym 偶ywotnikom odm贸wi膰. Zielony ogr贸d w jednym odcieniu wygl膮da dostojnie, ale sprawia wra偶enie zbyt spokojnego, a nawet ch艂odnego. Architekci krajobrazu polecaj膮 roz艣wietlenie go ro艣linami o li艣ciach lub ig艂ach bia艂opstrych albo 偶贸艂tozielonych.

Gdy intryguje nas po艂膮czenie w ogrodzie zieleni z innymi barwami, powinni艣my wiedzie膰, 偶e dope艂niaj膮cym kolorem dla zielonego jest czerwony. Kompozycja, na kt贸r膮 z艂o偶y si臋 nieharmonijna w pokroju tuja brabant, a obok rozkrzewi si臋 pn膮ca czerwona r贸偶a, potrafi oczarowa膰 nie tylko estet臋. 艁adnie komponuje si臋 te偶 delikatna ziele艅 kulistego thuja occidentalis z ostrym fioletem wysmuk艂ych ostr贸偶ek.

Naj艂atwiejsz膮 zasad膮 艂膮czenia kolor贸w na rabacie jest zestawienie barw ciep艂ych z zimnymi. Ciep艂e kolory to czerwony, pomara艅czowy i 偶贸艂ty. Stwarzaj膮 one wra偶enie g艂臋bi, dlatego sadzimy je w przedniej cz臋艣ci ogrodu. Kolory zimne kojarzy si臋 z kolei z wod膮. Nale偶膮 do nich odcienie zieleni, niebieskiego i fioletu. Barwy te zwi膮zane s膮 ze spokojem i harmoni膮. Kolory ch艂odne, a wi臋c w zestawieniu ogrodowym na przyk艂ad tuje szmaragdowe, daj膮 wra偶enie oddalenia. Stanowi膮 tym samym t艂o dla bardziej wyrafinowanych barw. Ro艣liny te sadzi si臋 w dalszej cz臋艣ci rabaty. Niewysoka cena tui szmaragd pozwala na tak膮 aran偶acj臋. Ciep艂e barwy 偶ywotnik贸w, a wi臋c 偶贸艂te, rude i z艂ocistorude, sprawiaj膮 wra偶enie blisko艣ci. Ich uprawa wymaga zatem sadzenia jak najbli偶ej w zasi臋gu wzroku.

Thuja occidentalis - uprawa i piel臋gnacja

Uprawa i piel臋gnacja tuj nie jest czasoch艂onna. Ma艂o pracy wymaga cho膰by tuja brabant, nieco wi臋cej natomiast tuja szmaragdowa. Wa偶ne jest, by kupowa膰 silne i zdrowe ro艣liny, poniewa偶 s艂abe cz臋艣ciej choruj膮. Warto te偶 wiedzie膰, 偶e cena tui szmaragd oraz innych gatunk贸w zale偶y tak偶e od jako艣ci ro艣liny. Podlewaj膮c, zraszajmy ziemi臋, a nie ig艂y, gdy偶 zalewanie ga艂膮zek sprzyja rozwojowi szarej ple艣ni, kt贸ra atakuje wszystkie drzewa i krzewy iglaste. Objawia si臋 ona szarym, puszystym nalotem, kt贸ry szybko przenosi si臋 na inne ro艣liny. Z kolei ciep艂o i susza sprzyjaj膮 rozwojowi prz臋dziork贸w. Thuja occidentalis to gatunek atakowany tak偶e przez niekt贸re inne szkodniki drzew iglastych, na przyk艂ad miseczniki. Zwalczamy je najcz臋艣ciej w formie oprysk贸w. Zdarza si臋, 偶euprawa 偶ywotnik贸w napotyka te偶 inne trudno艣ci.

Ze wzgl臋du na g臋sty i p艂ytki system korzeniowy, te z regu艂y odporne drzewa i krzewy, nara偶one s膮 cz臋sto na przesuszenie korzeni. Na d艂ugotrwa艂y niedob贸r wody reaguj膮 wytwarzaniem szyszek w du偶ych ilo艣ciach (na聽 przyk艂ad tuje brabant), a tak偶e 偶贸艂kni臋ciem i br膮zowieniem igie艂. Odpowiedniej piel臋gnacji potrzebuje te偶 tuja szmaragdowa, kt贸ra jest bardziej wymagaj膮ca ni偶 inne odmiany.聽 呕ywotniki s膮 te偶 bardzo wra偶liwe na mocz ps贸w i kot贸w. Drzewa i krzewy w贸wczas br膮zowiej膮 i zasychaj膮.

Jak ju偶 powiedziano, piel臋gnacja 偶ywotnik贸w nie jest trudna. R贸wnie偶 ich rozmna偶anie nie powinno sprawi膰 trudno艣ci w warunkach domowych. Gdy cena tui szmaragd albo innej odmiany nie pozwala na zaplanowane nasadzenia, warto rozmno偶y膰 ro艣liny samodzielnie. Naj艂atwiejszy spos贸b rozmna偶ania polega na ukorzenieniu niezdrewnia艂ych fragment贸w p臋du. Tuje rozmna偶amy z sadzonek zielnych, a wi臋c latem. Odrywamy po prostu zesz艂oroczne fragmenty p臋du (tzw. 鈥瀦 pi臋tk膮鈥) w sierpniu, post臋puj膮c dalej tak, jak w przypadku innych ro艣lin. Metoda ta nazywana jest rozmna偶aniem wegetatywnym i polega na od艂膮czeniu od ro艣liny matecznej tych organ贸w i cz臋艣ci, kt贸re po posadzeniu zachowuj膮 zdolno艣膰 do odtworzenia samodzielnego organizmu. Mo偶emy w ten spos贸b uzyska膰 swoje ulubione tuje brabant i podzieli膰 si臋 odn贸偶kami ze znajomymi.

Tuja brabant i tuja szmaragd oraz inne - porz膮dkowanie 偶ywop艂otu

Tuja, zw艂aszcza 偶ywotnik zachodni, dobrze znosi przycinanie, nadaje si臋 wi臋c na 偶ywop艂ot. 呕ywop艂oty to specyficzne elementy zieleni, kt贸rych zadaniem jest ogrodzenie lub obramowanie terenu albo tylko wydzielonej jego cz臋艣ci. Pe艂ni膮 one role obronne, os艂onowe i ozdobne. 呕ywop艂oty mog膮 te偶 pe艂ni膰 funkcj臋 wy艂膮cznie dekoracyjn膮. Tuje znajduj膮 zastosowanie g艂贸wnie w formach os艂onowych i ozdobnych 偶ywop艂ot贸w. Maj膮 wi臋c za zadanie os艂oni臋cie szpec膮cych obiekt贸w, b膮d藕 te偶 wydzielenie terenu lub jego cz臋艣ci. Znakomit膮 ochron臋 takich miejsc mog膮 stanowi膰 艂atwe w uprawie tuje brabant. Natomiast tuja szmaragdowa, z uwagi na sw贸j wzniosy pokr贸j, dobrze sprawdzi si臋 w roli 偶ywop艂otu ozdobnego. Cena tui szmaragd w sezonie jest nieco wy偶sza. Warto wi臋c mo偶e wstrzyma膰 si臋 z zakupem ro艣lin o kilka tygodni.

Osobn膮 grup臋 stanowi膮 niskie 偶ywop艂ociki, stosowane w grodzie jako obw贸dki trawnik贸w i rabat, i pe艂ni膮ce g艂贸wnie dekoracyjn膮 rol臋. Przyst臋pna cena tui szmaragd i innych okaz贸w nie powinna nas odwie艣膰 od realizacji marze艅 o 艂adnym ma艂ym szpalerze. Formuje si臋 go w dowolnych wysoko艣ciach i kszta艂tach. Na 偶ywop艂ot tego typu nadaj膮 si臋 niskie formy 偶ywotnik贸w. Krzewy te rosn膮 wolno, w wyniku czego tak偶e w starszym wieku s膮 ma艂ych rozmiar贸w. Nale偶y unika膰 ci臋cia ma艂ych tuj, poniewa偶 mo偶na zdeformowa膰 charakterystyczny ich pokr贸j. W艣r贸d form kar艂owych spotykamy 偶ywotniki sto偶kowe i kuliste. Jedn膮 z najni偶szych w tej grupie jestthuja occidentalis Hoseri. Nieco wy偶sza jest natomiast odmiana kulista thuja occidentalis globosa o szarozielonej barwie i lu藕niejszym pokroju.

Poniewa偶 tuje rosn膮 intensywnie od po艂owy lata, przycina si臋 je wiosn膮 oraz w sierpniu. G艂贸wne ci臋cie wykonuje si臋 gdy ruszy wegetacja, skracaj膮c zesz艂oroczne przyrosty o po艂ow臋. Wiosenne ci臋cie sprzyja bowiem szybkiemu gojeniu si臋 ran. Tniemy tylko jednoroczne i dwuletnie przyrosty. Ci臋cie letnie najlepiej jest przeprowadzi膰 do po艂owy sierpnia. Nie nale偶y op贸藕nia膰 strzy偶enia tuj, poniewa偶聽 m艂ode przyrosty musz膮 zdrewnie膰 jeszcze przed zim膮. Najpierw przycina si臋 wierzcho艂ki, a dopiero potem p艂aszczyzny boczne. Prac臋 u艂atwi nam wyznaczanie linii za pomoc膮 d艂ugich listew lub sznurk贸w.

Nale偶y pami臋ta膰, 偶e tuja szmaragdowa oraz tuja brabant maj膮 specyficzne wymagania co do ci臋cia. Z uwagi na silne przyrosty p臋d贸w tuje brabant powinny by膰 przycinane dwa razy w roku, wiosn膮 i latem. Ci臋cie latem to ci臋cie formuj膮ce, kt贸re nale偶y wykona膰 na prze艂omie lipca i sierpnia, gdy tuja brabant zako艅czy wegetacj臋. S艂abiej rosn膮ce tuja szmaragd oraz tuja holmstrup mog膮 pozosta膰 w pierwszych latach wzrostu nieprzycinane albo przycinane delikatnie jedynie z bok贸w.

W zale偶no艣ci od odmiany, nale偶y sadzi膰 tuje w rz臋dzie, w odleg艂o艣ci od pi臋膰dziesi膮t do stu centymetr贸w. Na 偶ywop艂ot i obw贸dki nadaj膮 si臋 te偶 kuliste odmiany 偶ywotnika, na przyk艂ad thuja occidentalis danica, o trawiastozielonych 艂uskach.聽 Zestawienie ro艣lin o kulistym kszta艂cie w pojedynczym rz臋dzie ma zazwyczaj na celu zaakcentowanie 艣cie偶ki albo podkre艣lenie atrakcyjnych widok贸w. Kuliste formy sprawdzaj膮 si臋 w klasycznych i nowoczesnych aran偶acjach, a ich uprawa i piel臋gnacja ogranicza si臋 do nieskomplikowanych czynno艣ci.

A jak uprawia膰 tuje, by nie zdominowa艂y kompozycji? Przede wszystkim nale偶y ostro偶nie dobiera膰 ich wielko艣膰 do rozmiar贸w ogrodowej przestrzeni. W wi臋kszych ogrodach mo偶emy sobie pozwoli膰 na silnie rosn膮ce naturalne formy, na przyk艂ad tuje brabant. Mniejsze wymagaj膮 ju偶 zdecydowanie wi臋cej dyscypliny. Dobrze zaprezentuj膮 si臋 w nich odmiany wolniej rosn膮ce, kar艂owe, o wyrazistych kszta艂tach - na przyk艂ad kolumnowe (tuja szmaragd), ale tak偶e聽 rosn膮ce szybko tuje brabant, w mniejszej ilo艣ci egzemplarzy. Regularne formy pasuj膮 do ogrod贸w formalnych, geometrycznych. Je艣li chcemy podkre艣li膰 strzelisty kszta艂t tui kolumnowej, warto nada膰 nasadzeniu 艂agodny rytm w postaci szpaleru. Tuje 艂adnie prezentuj膮 si臋 te偶 jako solitery. Tuja brabant ma form臋 kolumny lub sto偶ka o do艣膰 lu藕nym pokroju, z kolei tuja szmaragd wznosi dumnie sw贸j r贸wny pokr贸j, a obie znakomicie wygl膮daj膮 pojedynczo, jako g艂贸wny element rabaty.

Tuje ogrodowe to potoczna nazwa 偶ywotnik贸w, czyli ro艣lin iglastych z rodziny cyprysowatych o pokroju krzew贸w lub niewielkich drzew. Do rodzaju nale偶y pi臋膰 gatunk贸w, kt贸re naturalnie wyst臋puj膮 na dw贸ch kontynentach, czyli w Azji i w Ameryce P贸艂nocnej. Te ro艣liny ozdobne spotka膰 mo偶na w ogrodzie przy niemal ka偶dym polskim domu. Swoj膮 popularno艣膰 zawdzi臋czaj膮 ciekawemu pokrojowi. Mo偶na z nich bowiem tworzy膰 ca艂e zielone p艂oty, a do nabycia w szk贸艂kach s膮 tak偶e tuje 偶ywop艂otowe. Krzewy mo偶na sadzi膰 tak g臋sto, jak si臋 chce, tworz膮c w艂a艣nie 偶ywop艂oty.

呕ywotniki, czyli popularne tuje ogrodowe w Polsce wyst臋puj膮 g艂贸wnie w trzech gatunkach. S膮 to: 偶ywotnik zachodni, 偶ywotnik wschodni i 偶ywotnik olbrzymi. Pierwszy z nich dorasta do wysoko艣ci od 5 do nawet 20 m, osi膮gaj膮c szeroko艣膰 maksymalnie 5 m. 呕ywotnik wschodni jest nieco mniejszy, a jego wysoko艣膰 to maksymalnie 15 m przy szeroko艣ci nie wi臋kszej ni偶 4 m. Jak sama nazwa wskazuje, najwi臋kszy jest 偶ywotnik olbrzymi. Jego gabaryty to od 15 do 30 m wysoko艣ci, a niekt贸re okazy osi膮gaj膮 nawet znacznie wi臋ksze rozmiary.

Jako tuje ogrodowe ozdobne, tak偶e tuje 偶ywop艂otowe, najlepiej sprawdzaj膮 si臋 takie odmiany 偶ywotnika olbrzymiego, jak mi臋dzy innymi Danica, Hoseri, Globosa, Wagner czy Yellow Ribbon. W艣r贸d 偶ywotnik贸w zachodnich na uwag臋 zas艂uguje przede wszystkim Szmaragd, kt贸ry zdecydowanie wiedzie prym w ogrodach, ale tak偶e Brabant, Europe Gold czy Sunkist. Wszystkie te odmiany mo偶na sadzi膰 w formie g臋stych szpaler贸w, wi臋c sprawdzaj膮 si臋 jako tuje 偶ywop艂otowe.

Tuje ogrodowe 鈥 piel臋gnacja i ceny

Zanim odpowiemy na pytanie, ile kosztuje tuja, warto przyjrze膰 si臋 zagadnieniu, jak w艂a艣ciwie nale偶y dba膰 o te ro艣liny ozdobne. Tuje ogrodowe, w tym tuje 偶ywop艂otowe, nie maj膮 zbyt du偶ych wymaga艅 stanowiskowych. Najlepiej rosn膮 w ogrodzie w miejscu do艣膰 s艂onecznym lub w p贸艂cieniu. Mo偶na je posadzi膰 na stanowisku cienistym, ale nie nale偶y w贸wczas spodziewa膰 si臋 nazbyt szybkiego wzrostu ro艣liny. Odmiany 偶ywotnika zachodniego preferuj膮 gleby piaszczysto-gliniaste i wapienne, natomiast 偶ywotniki wschodnie i olbrzymie najlepiej rosn膮 na lekko kwa艣nej glebie. Je艣li chodzi o dok艂adniejsze wymagania co do pod艂o偶a, najlepiej, by gleba by艂a niezbyt wilgotna, przepuszczalna i oczywi艣cie 偶yzna. W takich warunkach tuja nie b臋dzie rdzewia艂a i zachowa sw贸j pi臋kny, zielony wygl膮d.

Piel臋gnacja tuj w ogrodzie po posadzeniu (mo偶na to zrobi膰 w ca艂ym sezonie od wiosny do jesieni w przypadku ro艣lin w pojemnikach) sprowadza si臋 do podlewania. Nale偶y przy tym unika膰 oblewania ca艂ej ro艣liny i jej p臋d贸w. W czasie suchej pory wystarczy obfite podlewanie raz w tygodniu.

Piel臋gnacja to tak偶e nawo偶enie 鈥 na pocz膮tku maja i ponownie na pocz膮tku lipca. W tym celu najlepiej zastosowa膰 naw贸z wielosk艂adnikowy uniwersalny lub do ro艣lin iglastych. Aby zapobiec nadmiernemu parowaniu wody i wzrostowi chwast贸w, tuje ogrodowe warto tak偶e 艣ci贸艂kowa膰 przy zastosowaniu kory sosnowej. To tak偶e dobre zabezpieczenie przed zim膮. Wa偶nym zabiegiem jest tak偶e przycinanie tui.

Ile kosztuje tuja? Je艣li chodzi o ceny, trudno o jednoznaczn膮 odpowied藕. S膮 one zale偶ne od konkretnych szk贸艂ek i region贸w kraju. Ceny najpopularniejszej i zdecydowanie najch臋tniej kupowanej odmiany Szmaragd zaczynaj膮 si臋 od nawet 3 z艂 za 30-centymetrow膮 ro艣link臋. Drzewko o wysoko艣ci 160 cm to ju偶 wydatek rz臋du oko艂o 25 z艂. Metrowa tuja Szmaragd w doniczce kosztuje z kolei 15 z艂. Wszystko zale偶y od tego, na jak szybkim przyro艣cie tuj w ogrodzie nam zale偶y.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto