Werbena

Werbena

Werbena (Verbena) jest rośliną zielną o bladoliliowych grzbiecistych kwiatach ujętych w kłosy. Wywodzi się z Ameryki Południowej. W Polsce, w stanie naturalnym, spotykana jest werbena lekarska (Verbena officinalis), znajdująca zastosowanie w medycynie, w kosmetyce oraz w kuchni. Werbena ogrodowa (Verbena x hibrida), popularna roślina ozdobna, chętnie uprawiana jest na kwietnikach i rabatach. W pojemnikach i skrzynkach balkonowych szczególnie efektownie prezentuje się barwna werbena zwisająca, o długich, obficie ukwieconych pędach.

Werbena - najpopularniejsze rośliny

Zobacz inne kategorie roślin

Werbena - charakterystyka, wymagania, uprawa, zastosowanie

Verbena officinalis, czyli werbena pospolita, znana jest także jako werbena lekarska lub witułka. Jest jedynym gatunkiem z rodziny roślin werbenowatych, występującym w stanie naturalnym na terenie Polski. Lecznicze działanie aromatycznych ziół znane było już w starożytności. Współczesna medycyna również wykorzystuje antybiotyczne właściwości ziela werbeny, a bujnie rosnące zioła stanowią oryginalną ozdobę ogrodów. Na rabatach, tarasach i balkonach króluje werbena ogrodowa (Verbena x hibrida), urzekająca barwnymi kwiatami do późnej jesieni. Przeczytaj, jakie właściwości i wymagania uprawowe ma werbena lekarska oraz werbena ogrodowa.

Werbena pospolita – charakterystyka gatunku, uprawa i przechowywanie ziół

Witułka jest mrozoodporną wieloletnią byliną, występującą w stanie dzikim w wielu rejonach kraju. Spotykana jest na nieużytkach, na suchych stanowiskach ruderalnych, przydrożach i na brzegach rzek. Jej drobne rurkowate kwiaty wybarwione są na bladoróżowoliliowo. Pojawiają się w czerwcu, na wierzchołkach pędów i kwitną do końca września. Ciemnozielona, błyszcząca, lekko owłosiona łodyżka rozgałęzia się blisko wierzchołka rośliny. Wąskie liście, podobnie jak łodyga, są delikatnie omszone. Swoim kształtem przypominają liście dębu. Cała roślina osiąga około 90 cm wysokości.

Werbena pospolita znajduje zastosowanie jako ozdobna bylina w ogrodach ziołowych, do obsadzania ogrodowych rabatek oraz na kwiat cięty. Preferuje słoneczne i lekko zacienione stanowiska. Najlepiej rośnie na glebach przepuszczalnych, urodzajnych, z dodatkiem gliny. Nasiona werbeny sieje się na wiosnę, kiedy minie niebezpieczeństwo przymrozków. Rośliny kiełkują po 3 – 4 tygodniach. Należy zachować rozstawę około 30 cm, stosując przerywanie lub przesadzanie siewek. Uprawa witułek udaje się również w pomieszczeniach.

W miarę potrzeby pozyskuje się liście werbeny, młode pędy oraz całą roślinę, którą ścina się podczas kwitnienia. Liście i pozostałe części zioła nadają się do suszenia, polegającego na szybkim pozbawieniu roślin zawartości wody, przy zachowaniu olejków aromatycznych. Zebrane zioła suszy się w ciepłym, zacienionym i przewiewnym miejscu. Surowiec układa się cienką warstwą na papierze, w którym robimy otwory, co zapewni  lepszą wentylację. Przez pierwsze 2 – 3 dni zioła lekko obracamy, by zapewnić równomierne suszenie. Suszone zioła należy przechowywać w szczelnie zamkniętych słojach.

Na co można wykorzystać ziele werbeny?  Oto szerokie zastosowanie witułki

Ziele werbeny (Herba), na które składa się cała roślina, ścinamy przy użyciu ostrego noża lub ostrych nożyc, dość wysoko nad ziemią. Roślina zawiera gorzkie garbniki, glikozydy i enzymy. Pozyskane ziele nadaje się do zaparzania, w postaci herbaty. Popijanie ziół poprawia trawienie, jest wypróbowanym domowym środkiem na dolegliwości żołądkowe, wątrobowe i kłopoty z trzustką. Napar do picia działa uspokajająco, a także wpływa na większą ilość wydzielanego moczu. Ziołowa herbata jest również środkiem przeciwzakrzepowym. Właściwości werbeny znane były już w starożytności. Chińscy zielarze doskonali wiedzieli, na co stosować ziele werbeny. Wywar z werbeny zalecany był do picia chorym na wątrobę, kobietom cierpiącym na bardzo obfitą menstruację oraz osobom, cierpiącym na infekcje dróg moczowych. Lecznicze działanie ma napar z werbeny, stosowany zewnętrznie - pozwala szybciej pozbyć się siniaków, a przy wysokiej gorączce ulgę przyniosą okłady.

Liście werbeny (Folium) zbieramy w miarę naszych potrzeb. Sporządzona z nich ziołowa herbata ma właściwości antybiotyczne. Możemy ciepłym naparem płukać gardło, co przynosi ulgę przy ropnym zapaleniu, przemywać czyraki i ropnie. Werbena pomoże usunąć z organizmu ropę, zbierającą się w różnych miejscach ciała, w wyniku zakażenia  bakteryjnego. Liście witułki znajdują zastosowanie w kosmetyce. Warto naparem przemywać zmęczone oczy oraz nasączać nim kompresy, które sprawdzą się przy zapaleniu spojówek. Werbena ma charakterystyczny słonawy smak, więc doskonale sprawdzi się do przyprawiania potraw, w diecie bezsolnej. Liście werbeny, dodane do domowych nalewek, do sałatek i innych potraw, wzmacniają potencję. Kwiat werbeny (Flos), zebrany w okresie kwitnienia, jest surowcem do sporządzenia uzdrawiających wyciągów. Rozdrobniony kwiat należy zalać 1 szklanką wrzącej wody i odstawić do naciągnięcia na około 20 minut, pamiętając, by zawsze przykryć naczynie talerzykiem lub pokrywką. Po upływie koniecznego czasu, przelewamy herbatkę przez sitko. Picie ziół przynosi ulgę przy migrenie oraz jest pomocne w walce z niedokrwistością.

Uwaga: Napary możemy przechowywać w lodówce tylko przez 3 dni.

Przepis na napar na dolegliwości trzustki

Do sporządzenia leczniczego naparu wykorzystywana jest mieszanka ziół.

Składniki:

Po 50 g werbeny, mniszka lekarskiego, korzenia dzikiej cykorii, liści łopianu, liści mięty pieprzowej

Przygotowanie:

2 łyżki ziołowej mieszanki zalewamy ½ l wody. Gotujemy całość przez około 2 minuty. Kiedy leczniczy napar naciągnie, po odcedzeniu, popijamy go po 1 filiżance dwa razy dziennie – rano przed śniadaniem oraz wieczorem, przed udaniem się na spoczynek.

Werbena ogrodowa – pielęgnacja i uprawa ozdobnych roślin

Skrzyżowanie wielu gatunków i odmian werbeny doprowadziło do powstania efektownej grupy mieszańców, dostępnych na rynku ogrodniczym jako werbena ogrodowa (Verbena hibrida). Gotowe sadzonki możemy zasadzić w maju - na ogrodowych rabatach, w pojemnikach oraz w misach na tarasie. Nadają się również na balkon. Nasiona wysiewa się na początku marca, w szklarniach lub w ciepłych inspektach.  Na miejsca stałe wysadzamy rośliny po 15 maja, gdy minie niebezpieczeństwo wiosennych przymrozków. Ozdobne werbeny dobrze rosną w miejscach nasłonecznionych, ciepłych, o żyznych, próchnicznych i przepuszczalnych glebach. Werbeny na balkon wymagają dobrej ziemi dla kwiatów balkonowych.

Uprawne odmiany werbeny, w zależności od wysokości, do jakiej dorastają, dzieli się na 3 grupy:

  • grupa GRANDIFLORA obejmuje obficie kwitnące rośliny, o wysokości do 60 cm (np. rasy Mamut),
  • grupa COMPACTA to silnie rozkrzewiające się werbeny, dorastające do 30 cm wysokości (np. rasa Amerikanische Busch),
  • grupa NANA COMPACTA, obejmuje rośliny płożące się i obficie kwitnące.

Różnobarwne pięciopłatkowe kwiaty, o dużej skali barw - od bieli i koloru łososiowego do barwy błękitnej i fioletowej, zdobią otoczenie od wczesnego lata do późnej jesieni.

Szczególnie urokliwa jest jednoroczna werbena zwisająca. Przewieszające się, obficie ukwiecone pędy, pięknie wyglądają w wiszących koszach lub w skrzynkach balkonowych. Mogą piąć się po przygotowanych drabinkach. Roślina wytrzymuje spadek temperatury do około minus 5 stopni Celsjusza, więc jej barwne kwiaty mogą nas cieszyć do pierwszych przymrozków. Werbena zwisająca jest wyjątkowo odporna na deszcz i nadmiar wody.  Jej kwiaty są zebrane w baldachy o wielkości około 5 cm. 

Pielęgnacja letnich kwiatów polega na obfitym podlewaniu, regularnym usuwaniu przekwitłych kwiatów i  specjalnym zasilaniu. W przeciwieństwie do innych kwiatów, werbeny wymagają dostarczenia im żelaza, w postaci uniwersalno-żelazowego nawozu do petunii i werben. Dzięki odpowiedniemu nawożeniu, raz na 14 dni, liście zachowają soczyście zielony kolor, a kwiaty silne wybarwienie.. Uszczykiwanie łodyżek w górnych partiach jest warunkiem zachowania ładnego pokroju. Werbena nie jest atakowana przez szkodniki.

Najładniejsze  werbeny zwisające obejmuje grupa TEMARI. Rośliny wyróżniają się długimi pędami, okazałymi kwiatami oraz ozdobnymi, mocno wyciętymi liśćmi, o jasnozielonym kolorze. Wybierzmy je na balkon, gdzie ukwiecone przewieszające się przez barierki długie pędy stworzą barwną wonną ścianę. Warto zwrócić uwagę na odmianę ‘Temari Pink’, o pachnących liliowych kwiatach oraz ‘Temari Scarlet’, zachwycającą szkarłatną barwą. Wartą polecenia jest także odporna na niekorzystne warunki atmosferyczne grupa TAPIEN. Pędy werben dorastają do około 1 m długości. Odmiana ‘Tapien Pink’ tworzy efektowne intensywnie różowe kwiaty, natomiast odmiana ‘Tapien Blue’ zachwyca fioletowymi kwiatami, które wieczorami bardzo przyjemnie pachną.

Załóż kontoużytkownika
  • Komentuj pod własnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Załóż konto