Wiciokrzew

Wiciokrzew

Wiciokrzew (艂ac. Lonicera) 鈥 rodzaj bylin z rodziny przewiertniowatych. Razem z suchodrzewami (drzewami i krzewami z tego samego rodzaju) licz膮 ok. 180 gatunk贸w. W Polsce wyst臋puje kilka gatunk贸w rodzimych (m.in. pomorski, pospolity), g艂贸wnie rosn膮cych w lasach, oraz gatunki uprawiane w ogrodach. Wiciokrzewy to ro艣liny zielne i pn膮ce, wp贸lnej nazwy u偶ywa si臋 te偶 wobec suchodrzew贸w. Kwiaty s膮 najcz臋艣ciej zebrane w wierzchotkowe kwiatostany, rurkowate. Owoce maj膮 posta膰 jag贸d, czasem zro艣ni臋tych po dwie lub wi臋cej. Mog膮 zawiera膰 jedno lub wiele nasion. Wi臋kszo艣膰 nie jest jadalna dla cz艂owieka. Wyj膮tkiem jest wiciokrzew siny, zwany te偶 jagod膮 kamczack膮.

Wiciokrzew - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Wiciokrzew - opis, gatunki, stanowisko, uprawa, ci臋cie

Wiciokrzewy 艣wietnie nadaj膮 si臋 na zielone 艣ciany, ogrodzenia lub jako ozdoba balkonu czy tarasu. Niekt贸re z nich spotkamy w polskich lasach. Najbardziej atrakcyjn膮 cz臋艣ci膮 uprawianych wiciokrzew贸w s膮 pi臋kne, pachn膮ce kwiaty. Oto kilka informacji na ich temat oraz porady jak hodowa膰 te ro艣liny.

Wiciokrzew 鈥 systematyka i wygl膮d

Wiciokrzewy nale偶膮 do do艣膰 du偶ej rodziny ro艣lin przewiertniowatych. Wi臋kszo艣膰 pn膮czy i krzew贸w z tego rodzaju jest uprawiana dla pi臋knie pachn膮cych kwiat贸w. W ogrodzie s膮 ozdob膮 i przyci膮gaj膮 owady zapylaj膮ce. Pachn膮cy kwiat wiciokrzewu wykorzystuje si臋 te偶 do produkcji perfum.

Do rodzaju wiciokrzewy zalicza si臋 r贸wnie偶 tzw. suchodrzewy 鈥 ro艣liny spokrewnione z pn膮czami, przyjmuj膮ce posta膰 drzew i krzew贸w.

Owoce maj膮 posta膰 jag贸d 鈥 pojedynczych lub z艂膮czonych. Wi臋kszo艣膰 jest lekko truj膮ca lub niejadalna. Wyj膮tkiem jest wiciokrzew siny czyli jagoda kamczacka. Ten ostatni zdobywa sobie coraz wi臋ksz膮 popularno艣膰 w艣r贸d ogrodnik贸w. Jadalne czy nie 鈥 jagody wiciokrzew贸w wygl膮daj膮 bardzo dekoracyjnie.

Li艣cie rosn膮 po dwa, naprzeciwlegle. Szczytowe zwykle s膮 zro艣ni臋te tworz膮c 鈥瀟alerzyk鈥. Niekt贸re odmiany maj膮 dwukolorowe li艣cie (np. odmiana 鈥濳ogel-Mogel鈥 Wiciokrzewu japo艅skiego).

W Polsce, opr贸cz rodzimych gatunk贸w, uprawiane jest oko艂o 25 taksonom贸w tej ro艣liny.

Jaki wiciokrzew do ogrodu? 

Spo艣r贸d wielu przedstawicieli, do ogrodu najlepiej nadaje si臋 kilka gatunk贸w i odmian. W Polsce ch臋tnie wybiera si臋 wiciokrzew zimozielony i cz臋艣ciowo zimozielony. Dzi臋ki temu jest przy nim mniej pracy. Mo偶na te偶 klasyfikowa膰 te ro艣liny ze wzgl臋du na spos贸b i szybko艣膰 wzrostu oraz ze wzgl臋du na walory estetyczne. Oto kilka przyk艂ad贸w wiciokrzew贸w ch臋tnie uprawianych w polskich ogrodach:

  • Wiciokrzew japo艅ski 鈥 wspomniany wcze艣niej gatunek wiciokrzewu jest atrakcyjny z powodu swoich dekoracyjnych li艣ci, pi臋knych kwiat贸w i odporno艣ci na mrozy. Kwitnie niemal przez ca艂y sezon (wi臋kszo艣膰 odmian od czerwca do pa藕dziernika). Trzeba tylko uwa偶a膰 gdzie go sadzimy, bo jest ro艣lin膮 silnie ekspansywn膮. Wiciokrzew japo艅ski to wieloletnie pn膮cze. Je偶eli chcemy, 偶eby stanowi艂 ro艣lin臋 okrywow膮, to trzeba mu zrobi膰 podp贸rki. Sadzimy go z dala od drzew i innych krzew贸w, 偶eby korzenie mia艂y miejsce na pobieranie sk艂adnik贸w od偶ywczych i nie zabiera艂y ich pozosta艂ym ro艣linom. Najlepiej zapewni膰 mu 艣ci贸艂k臋, kt贸ra zabezpieczy gleb臋 przed parowaniem wody i przesuszeniem. Podlewamy rzadko, za to zapewniamy dost臋p do s艂o艅ca. Najpopularniejsze odmiany to 鈥濧ureoreticulata鈥 鈥 o 偶贸艂to unerwionych li艣ciach i 鈥濸urpurea鈥, kt贸rej kwiaty maj膮 barw臋 bia艂o-purpurow膮.
  • Wiciokrzew Heckrotta 鈥 szybko rosn膮ce, wieloletnie pn膮cze. Lubi wilgotn膮, ale nie przelan膮, przepuszczaln膮 gleb臋 i stanowiska s艂oneczne. Ca艂kowicie mrozoodporny. Atrakcj膮 wiciokrzew贸w z tego gatunku (鈥濭oldflame鈥, 鈥濧merican Beauty鈥) s膮 kwiaty i owoce o wyrazistym kolorze oraz mi臋siste, ciemnozielone li艣cie. Doskona艂y do obsadzania pergoli i ogrodze艅. Trzeba mu tylko zapewni膰 podp贸rki. Ro艣nie szybko, ale nie przekracza 3 m d艂ugo艣ci. Dlatego nadaje si臋 zar贸wno do ogrodu jak i na balkon.
  • Wiciokrzew zaostrzony 鈥 kolejny gatunek pn膮cy. Tak jak jego kuzyni ma niewielkie wymagania glebowe. Dobrze ro艣nie w s艂o艅cu i p贸艂cieniu. Przyrasta szybko i osi膮ga docelowo d艂ugo艣膰 3-6 m. Nadaje si臋 na tarasy, ogrodzenia, pergole.
  • Wiciokrzew pomorski 鈥 nasz rodzimy gatunek, kt贸ry mo偶na spotka膰 rosn膮cy dziko przede wszystkim w nadmorskich lasach od Skandynawii, przez polskie Pomorze po P贸艂wysep Apeni艅ski i Afryk臋 P贸艂nocn膮. Pn膮cze dorasta do 5 m, owija si臋 wok贸艂 pni drzew lub podp贸r. Kwiaty ma charakterystyczne dla wiciokrzew贸w, ale owoce s膮 lekko truj膮ce. Kwitnie od maja do czerwca, niekt贸re odmiany (np. 鈥濻erotina鈥) nawet do jesieni.
  • Suchodrzew chi艅ski 鈥 je偶eli zamiast pn膮cza wolimy krzewy np. jako ro艣lin臋 okrywow膮, to ten kuzyn pn膮cych wiciokrzew贸w jest dobr膮 alternatyw膮. Nie ma tak efektownych kwiat贸w, ale drobne, zimozielone li艣cie dobrze radz膮 sobie w zanieczyszczonym 艣rodowisku i przy ujemnych temperaturach. Ich uprawa jest coraz popularniejsza w ogrodach miejskich. Poradz膮 sobie te偶 w skalniaku i na balkonie. Szybko rosn膮 i dorastaj膮 do ok. 30 cm wysoko艣ci.

Opr贸cz powy偶szych istniej膮 te偶 inne gatunki wiciokrzew贸w. Mimo r贸偶norodno艣ci maj膮 pewne podobne cechy i wymagania co do warunk贸w uprawy.

Uprawa i piel臋gnacja

Niezale偶nie od tego czy sadzimy je w donicy czy w ziemi, wiciokrzewy preferuj膮 gleb臋 偶yzn膮, przepuszczaln膮, o odczynie zasadowym. W ogrodzie mo偶na przeprowadzi膰 wapnowanie. Trzeba jednak sprawdzi膰 czy wybrany gatunek lub odmiana tego wymaga. Ziemi臋 do donicy wybieramy pr贸chnicz膮, zasadow膮, na dno k艂adziemy drena偶 i pami臋tamy o  cz臋stym nawo偶eniu w okresie kwitnienia.

W zale偶no艣ci od odmiany wiciokrzewy mog膮 preferowa膰 stanowiska s艂oneczne lub lekko zacienione. Raczej nale偶y unika膰 silnego nas艂onecznienia.

Sadzonki wiciokrzew贸w zimozielonych sadzimy jesieni膮, w nawiezionej kompostem ziemi.

Piel臋gnacja zaczyna si臋 od nawo偶enia na pocz膮tku sezonu. Po roku (dla wielu odmian jest to okres tu偶 po ostatnim kwitnieniu) przeprowadza si臋 przycinanie. Po mrozach trzeba te偶 sprawdzi膰 czy przyci臋cia nie wymagaj膮 przemarzni臋te ga艂膮zki.

Rozmna偶a si臋 najcz臋艣ciej z sadzonek zielnych lub przez odk艂ady poziome. M艂ode p臋dy przysypuje si臋 w tym celu ziemi膮, co zmusza je do wytworzenia w艂asnych korzeni. Nast臋pnie mo偶na je odci膮膰 od rodziny macierzystej i posadzi膰 osobno. Pozyskiwanie sadzonek z p臋d贸w przeprowadza si臋 wczesn膮 wiosn膮 z lekko zdrewnia艂ych p臋d贸w. Ukorzeniaj膮 si臋 w ziemi zmieszanej z piaskiem. Nie powinno to trwa膰 d艂u偶ej ni偶 3 tygodnie do miesi膮ca.

Jak przeprowadzi膰 przycinanie wiciokrzew贸w?

Wszystkie wiciokrzewy dobrze znosz膮 ci臋cie, jednak nie wszystkie wymagaj膮 go jako zabiegu piel臋gnacyjnego. Spos贸b i czas przycinania zale偶膮 od odmiany. Zwykle jest to wtedy spos贸b na ograniczenie ich rozrostu. Pod koniec zimy lub wczesn膮 wiosn膮 (luty, marzec) przycina si臋 zniszczone, przymarzni臋te lub s艂abe.

Wiciokrzewy kwitn膮ce na p臋dach tegorocznych (np. japo艅ski) przycina si臋 nawet do 1/3 p臋d贸w. Zabieg nale偶y przeprowadzi膰 wczesn膮 wiosn膮. W przypadku wiciokrzew贸w kwitn膮cych na p臋dach zesz艂orocznych (np. Tellmana, Browna) usuwa膰 nale偶y tylko przyschni臋te i zniszczone ko艅c贸wki. Zbyt mocne ci臋cie mog艂oby zaszkodzi膰 kwitnieniu.

Dodatkowo ro艣liny wieloletnie mo偶na odm艂odzi膰 przeprowadzaj膮c co 3-5 lat ci臋cie do 30 cm nad ziemi膮. Ten zabieg r贸wnie偶 przeprowadzamy w marcu.

Narz臋dzia do ci臋cia to przede wszystkim sekator i no偶yce ogrodnicze, kt贸re pozwalaj膮 na precyzyjne i pewne usuni臋cie grubszych p臋d贸w. Tniemy lekko uko艣nie. W przypadku grubszych p臋d贸w dobrze jest przyspieszy膰 gojenie, u偶ywaj膮c farby emulsyjnej z preparatem grzybob贸jczym.

Ochrona przed szkodnikami i chorobami

Piel臋gnacja wiciokrzewu obejmuje r贸wnie偶 ochron臋 i zwalczanie szkodnik贸w oraz zapobieganie chorobom. Najgorszym wrogiem ogrodnika 鈥 zreszt膮 nie tylko w przypadku wiciokrzew贸w 鈥 s膮 mszyce. Lubi膮 pojawia膰 si臋 w drugiej po艂owie maja lub latem. Ich celem s膮 li艣cie i m艂ode p臋dy, kt贸re usychaj膮 i wi臋dn膮. Odporniejszy na tego szkodnika jest wiciokrzew japo艅ski, natomiast 艂atwiej ulegaj膮 pladze wiciokrzew Browna, przewiercie艅 czy pomorski. Dlatego ju偶 na etapie wybierania ro艣liny powinni艣my bra膰 to pod uwag臋. Mszyce mo偶na opryska膰 艣rodkiem owadob贸jczym. Pami臋tajmy, 偶eby przeprowadza膰 zabieg wieczorem 鈥 inaczej narazimy pszczo艂y i inne przyjazne zapylacze.

Popularn膮 chorob膮 tych ro艣lin jest m膮czniak prawdziwy. Nie nale偶y go myli膰 ze szkodnikami znanymi z kuchni. M膮czniak jest grzybem, kt贸ry atakuje li艣cie ro艣lin nie maj膮cych wystarczaj膮cej ilo艣ci przewiewu i s艂o艅ca. Zaatakowane li艣cie pokrywaj膮 si臋 bia艂o-szarym nalotem, nast臋pnie zamieraj膮 i staj膮 si臋 br膮zowe. 呕eby go zwalczy膰 trzeba u偶y膰 艣rodka grzybob贸jczego. Tu zn贸w musimy zaznaczy膰, 偶e wiciokrzew japo艅ski jest odporny na m膮czniaka. Nie bez powodu ten gatunek jest najch臋tniej wybierany do ogrod贸w i na balkony.

Mimo kilku zagro偶e艅 wiciokrzew jest ro艣lin膮 odporn膮 i do艣膰 艂atw膮 w uprawie. Zw艂aszcza bior膮c pod uwag臋 szerokie zastosowanie praktyczne i niezwyk艂膮 dekoracyjno艣膰 tych ro艣lin.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto