Winoro艣l

Winoro艣l

Winoro艣l jest wieloletnim, szybko rosn膮cym pn膮czem z rodziny winoro艣lowatych. Od wiek贸w jej owoce s艂u偶膮 do wyrobu wina. W Polsce w ogrodzie sadzona jest w celach dekoracyjnych, do wyrobu wina i na przetwory. Odmiany szlachetne winoro艣li w艂a艣ciwej uprawnej nie mog膮 by膰 w Polsce hodowane z uwagi na zimny klimat. Uprawiamy gatunki hybrydowe, mrozodoporne. 艁atwo艣膰 uprawy zale偶y od odmiany. Im wi臋ksze i s艂odsze owoce tym uprawa jest trudniejsza. Winoro艣l wymaga ciep艂ego, s艂onecznego stanowiska, przepuszczalnej gleby, nawo偶enia i umiarkowanego podlewania.

Winoro艣l - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Winoro艣l - gatunki, uprawa, przycinanie, zimowanie, porady

Wino znane jest w kulture kulinarnej od tysi臋cy lat. Kto wie, czy winoro艣l nie jest jedn膮 z pierwszych ro艣lin udomowionych przez cz艂owieka. Produkcja wina 艂膮czy si臋 nierozerwalnie z kultur膮 europejsk膮. Zastanawiamy si臋 dlaczego wina nie produkujemy w Polsce. Czy w naszym klimacie mo偶na uprawia膰 winoro艣l w ogrodzie lub na dzia艂ce? Na czym polega piel臋gnacja tej ro艣liny i czy mo偶emy wyhodowa膰 winogrona na doskona艂e wino? Odpowiadamy na te pytania i przedstawiamy wymagania uprawowe winoro艣li w naszym klimacie.

Winoro艣l - uprawa w ogrodzie

Winoro艣l - gatunki i zastosowanie

Winoro艣l kojarzy si臋 przede wszystkim z produkcj膮 wina. Ro艣nie w klimacie umiarkowanym na p贸艂kuli p贸艂nocnej. Jest ro艣lin膮 pn膮c膮 z w膮sami czepnymi. Rodzina winoro艣lowatych obejmuje 76 gatunk贸w, z czego najbardziej popularnym gatunkiem jest winoro艣l w艂a艣ciwa (Vitis vinifera L.), winoro艣l winna, latoro艣l winna, czyli pn膮cze, kt贸re wydaje soczyste owoce b臋d膮ce jagodami.

Winoro艣l w艂a艣ciwa dzieli si臋 na dwa gatunki:

  • winoro艣l w艂a艣ciwa le艣na,
  • winoro艣l w艂a艣ciwa uprawna.

Gatunki winoro艣li dzikiej rosn膮ce niegdy艣 w basenie Morza 艢r贸dziemnego, na Kaukazie i w Azji 艢rodkowej a偶 po Turkmenistan sta艂y si臋 przodkiem winoro艣li uprawnej. Dziko rosn膮ca winoro艣l jest gatunkiem zagro偶onym. Jej wyst臋powanie radykalnie si臋 z mniejsza od XIX wieku wskutek szkodnika filoksery przywleczonego z Ameryki P贸艂nocnej oraz wskutek wycinki las贸w i regulowania rzek. Natomiast gatunki udomowione staj膮 si臋 coraz bardziej powszechne i uprawiane s膮 prawie wsz臋dzie z wyj膮tkiem Antarktydy.

Cz艂owiek wyhodowa艂 tak偶e liczne odmiany winoro艣li, kt贸re s艂u偶膮 do produkcji r贸偶nych gatunk贸w win. Odmiany nosz膮 nazw臋 szczep贸w i jest ich obecnie oko艂o 5 tysi臋cy, z czego 250 odmian uprawia si臋 masowo.

Winoro艣l - zastosowanie

Winoro艣l znana jest przede wszystkim z produkcji wina. Proces produkcji wina wynaleziono ju偶 10 tysi臋cy lat p.n.e. kiedy to robiono napoje z winogron zbieranych dziko w lesie. Najstarsze 艣lady wina znaleziono w wykopaliskach archeologicznych w Iranie. Nie wiemy kiedy i gdzie udomowiono winoro艣l. Przypuszczalnie sta艂o si臋 to w wielu miejscach, na Bliskim Wschodzie i w Europie Po艂udniowej. Pierwsze winnic uprawiane przez ludzi zacz臋艂y powstawa膰 6 tysi臋cy lat p.n.e.

W Europie wino by艂o podstawowym produktem w staro偶ytnej Grecji i Rzymie. Produkcja zanik艂a wraz z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego. Renesans produkcji wina zawdzi臋czamy chrze艣cija艅skim klasztorom, gdzie zacz臋to uprawia膰 winnice. Do Polski uprawa winoro艣li dotar艂a wraz z chrze艣cija艅stwem.

Wraz z kolonializmem uprawa winoro艣li rozszerzy艂a si臋 prawie na ca艂y 艣wiat. Katastrofalny dla uprawy winoro艣li by艂 XIX wiek kiedy to m膮czniak prawdziwy, m膮czniak rzekomy i filoksera winiec zdziesi膮tkowa艂y uprawy w Europie i Ameryce, jak r贸wnie偶 zniszczy艂y dziko rosn膮ce gatunki winoro艣li.

Obecnie najwi臋kszymi producentami wina jest Francja i W艂ochy. W Polsce klimat nie sprzyja produkcji wina. Przypuszcza si臋, 偶e wino produkowane by艂o w 艣redniowieczu, kt贸re charakteryzowa艂o si臋 cieplejszym klimatem. O艣rodkiem produkcji wina w XII wieku by艂a Zielona G贸ra, kt贸rej nazwa mo偶e nawi膮zywa膰 do produkcji wina.

Produkcja win w Polsce zanik艂a w wyniku ozi臋bienia klimatu oraz inwazji chor贸b i szkodnik贸w w XIX wieku. Prob贸wano j膮 reaktywowa膰 w XX-leciu miedzywojennym. Polskie winiarstwo zosta艂o jednak zlikwidowane w czasie PRL, kiedy to komuni艣ci doprowadzili do zniszczenia sprz臋tu do produkcji wina i beczek. W wielu krajach bloku wschodniego i republikach ZSRR zniszczono winiarstwo w ramach walki z alkoholizmem. W PRL produkowano tanie wina owocowe, tzw. jabole czy alpagi, kojarz膮ce si臋 z napitkiem marginesu spo艂ecznego. W XXI wieku polscy rolnicy staraj膮 si臋 reaktywowa膰 produkcje wina wykorzystuj膮c odmiany mrozoodporne.

Winoro艣l uprawna od wiek贸w znalaz艂a liczne zastosowania kulinarne:

  • owoce s膮 pyszne do bezpo艣redniego spo偶ycia,
  • owoce suszone - rodzynki,
  • produkcja wina oraz destylat贸w z wina czyli winiak贸w, koniak贸w, armaniak贸w i spirytusu,
  • produkcja sok贸w,
  • przetwory, jak galaretki, d偶emy,
  • produkcja kwasu winowego i octu winnego,
  • li艣cie winogron s膮 w niekt贸rych kuchniach, na przyk艂ad w krajach ba艂ka艅skich, wykorzystywane do owijania mi臋sa mielonego tworz膮c rodzaj go艂膮bk贸w,
  • winogrona lub sok z winogron w sztuce kulinarnej stosowany jest jako dodatek do sos贸w,
  • produkcja oleju z pestek winogron,
  • z winogron produkuje si臋 suplementy diety zawierajace antyoksydanty,
  • wyt艂oczyny z produkcji wina wykorzystywane s膮 jako pasza lub naw贸z.

Jak wygl膮da winoro艣l

Winoro艣l jest szybko rosn膮cym, wieloletnim pn膮czem. Kwitnie na prze艂omie wiosny i lata. Kwiaty zebrane s膮 w wiechy o d艂ugo艣ci 10 - 20 cm. S膮 niepozorne, drobne i nie maj膮 walor贸w dekoracyjnych. W Polsce winoro艣l kwitnie od czerwca do lipca.

Owoce winoro艣li s膮 jagodami. S膮 soczyste, s艂odkie lub s艂odko kwa艣ne. W zale偶no艣ci od odmiany r贸偶ni膮 si臋 wielko艣ci膮, kolorem i smakiem.

Uprawa winoro艣li w Polsce, piel臋gnacja, podlewanie

Czy w Polsce mo偶na uprawia膰 winoro艣l w ogrodzie

W Polsce produkcja wina napotyka na liczne trudno艣ci, przede wszystkim klimat. Uprawia si臋 odmiany hybrydowe odporne na mr贸z. Jednak konieczno艣膰 zabezpieczenia upraw zim膮 wymaga znacznych nak艂ad贸w finansowych.

W Polsce jednak ch臋tnie uprawia si臋 winoro艣l w ogrodzie i na dzia艂ce. Jest to ro艣lina 艂atwa w uprawie, a jej piel臋gnacja nie jest trudna. Winoro艣l uprawiamy do cel贸w konsumpcyjnych, na przetwory i do domowej produkcji wina, jak r贸wnie偶 dla cel贸w czysto ozdobnych. Wygl膮da pi臋knie wspinaj膮c si臋 po pergolach czy oplataj膮c p艂oty czy altany. Winoro艣l kwitnie niezauwa偶alnie, gdy偶 kwiaty s膮 niepozorne. Natomiast elementem dekoracyjnym s膮 pi臋kne li艣cie i owoce. Li艣cie przebarwiaj膮 si臋 jesieni膮 tworz膮c ciekawe efekty kolorystyczne.

Odmiany winoro艣li szlachetnej nie nadaj膮 si臋 do uprawy w Polsce. Dlatego te偶 wybierany odmiany hybrydowe, miesza艅ce, kt贸re s膮 mrozodoporne. Wiele os贸b uprawia w ogrodzie i na dzia艂ce stare odmiany winogron. Ich owoce s膮 ma艂e i nie tak smaczne jak te w sklepie, lecz 艣wietnie nadaj膮 si臋 na przetworzy.

Winoro艣l wymaga s艂onecznego stanowiska. Z uwagi na odporno艣膰 na mr贸z, najlepiej sadzi膰 winoro艣l w miejscach zacisznych i os艂oni臋tych od wiatru. Winoro艣l dobrze ro艣nie na lekkich, przepuszczalnych glebach. Nie udaje si臋 na ci臋偶kich glebach podmok艂ych.

Uprawa, piel臋gnacja, podlewanie winoro艣li w ogrodzie

艁atwo艣膰 uprawy winoro艣li zale偶y od odmiany. Stare odmiany rodzime o ma艂ych owocach s膮 艂atwe do uprawy i ma艂o wymagaj膮ce. Natomiast odmiany deserowe, przeznaczone na wina s膮 trudne i maj膮 du偶e wymagania uprawowe. Dlatego te偶 wybieraj膮c odmiany do uprawy w ogrodzie lub na dzia艂ce, nie nale偶y kierowa膰 si臋 smakiem i wielko艣ci膮 owoc贸w. Odmiany daj膮ce du偶e i pyszne owoce mog膮 si臋 nie uda膰 w naszym klimacie. Wybieramy przede wszystkim odmiany:

  • mrozoodporne,
  • odporne na szkodniki i choroby grzybicze,
  • daj膮ce wczesne plonowanie.

Sadzonki sadzimy od maja do pa藕dziernika, lecz m艂ode ro艣liny trzeba okrywa膰 na zim臋. Warto pami臋ta膰, 偶e winoro艣膰 jest pn膮czem szybkorosn膮cym i wymga mocnych i stabilnych podp贸r. Je艣li nie zamierzamy prowadzi膰 winoro艣li na parkanie lub pergoli, nale偶y zbudowa膰 solidne podpory. Popularne s膮 podpory z siatki.

Winoro艣l nie znosi podmok艂ego terenu i zalania. Dlatego te偶 podlewanie powinno by膰 umiarkowane. W czasie upa艂u nale偶y regularnie podlewa膰 winoro艣l co 4 - 6 dni. Dobrym pomys艂em jest 艣ci贸艂kowanie winoro艣li, dzi臋ki czemu gleba b臋dzie mniej wysycha膰. Winoro艣l wymaga nawo偶enia. W ci膮gu sezonu wegetacyjnego nawozimy mieszankami zawieraj膮cymi azot, za艣 jesieni膮 nawozami z wapniem.

Wymagania uprawowe:

  • stanowisko s艂oneczne,
  • zaciszne, ciep艂e miejsce,
  • lekka, piaszczysta, przepuszczalna gleba,
  • pH gleby w granicach od 5 do 7,5,
  • stabilne podpory,
  • umiarkowane podlewanie,
  • odpowiednie nawo偶enie,
  • regularne wiosenne i letnie przycinanie.

Winoro艣l jest wieloletnim pn膮czem, kt贸re wymaga ciep艂ego klimatu i s艂onecznego stanowiska. W Polsce uprawiamy mruzoodporne odmiany hybrydowe, kt贸re maj膮 du偶e wymagania uprawowe, aby mog艂y wyda膰 pyszne owoce na wino.

Winogrona s膮 przede wszystkim smaczne i zdrowe. W ich sk艂ad wchodz膮 mi臋dzy innymi bia艂ka, witaminy i antyoksydanty. Dzi臋ki obecno艣ci tych sk艂adnik贸w winogrona dzia艂aj膮 wzmacniaj膮co na odporno艣膰 organizmu. Z tego mi臋dzy innymi wzgl臋du warto si臋 pokusi膰 o sadzenie winogron w ogrodzie, mieszkaj膮c nawet w najbardziej zimnym zak膮tku Polski. Uprawa winogron nie nale偶y jednak do naj艂atwiejszych. Kiedy posi膮dziemy wiedz臋 o tym, jak sadzi膰 winoro艣le i jak piel臋gnowa膰, b臋dziemy dok艂adnie w po艂owie drogi. Reszta zale偶y ju偶 od klimatu, kt贸ry w wielu regionach Polski niestety nie sprzyja tym ciep艂olubnym ro艣linom. Jak szadzi膰 i jak uprawia膰 winoro艣l w Polsce?

Uprawa winoro艣li w Polsce - wymagania 艣rodowiskowe

Uprawa winoro艣li w Polsce zdeterminowana jest przede wszystkim warunkami atmosferycznymi. Pogoda w naszym kraju bywa bowiem kapry艣na i potrafi skutecznie zniech臋ci膰 do zak艂adania winnic.

Uprawa winogron - gdzie najlepiej?

Najlepiej uprawa winogron udaje si臋 na po艂udniu Polski. Wyhodowano wprawdzie odmiany winogron odporne na warunki klimatyczne, jednak niespodziewane zawirowania pogodowe, wyst臋puj膮ce w Polsce o r贸偶nych porach roku, s膮 w stanie skutecznie zniweczy膰 ka偶d膮 ci臋偶k膮 prac臋. Uprawa winoro艣li w Polsce zale偶y nie tylko od rejonizacji nasadze艅, ale te偶 od odpowiedniej odmiany krzew贸w. Mrozoodporne s膮 na przyk艂ad odmiany: merechal foch, kalina, solaris, aurora, seneca, allwood, bianca i ontario.

Je艣li jednak uprawa winogron ma s艂u偶y膰 zaspokajaniu w艂asnych potrzeb i prowadzona jest na ma艂ej przestrzeni w ogrodzie, nie warto rezygnowa膰. Uprawa winoro艣li nie uda si臋 jednak w miejscach o wysokim poziomie w贸d gruntowych, w mrozowych zastoiskach oraz w miejscach zas艂oni臋tych przez budynki lub drzewa.

Uprawa winoro艣li - stanowisko

Winoro艣l wymaga ciep艂ego stanowiska, w kt贸rym s艂o艅ce operuje przez wi臋ksz膮 cz臋艣膰 dnia. Krzew musi by膰 te偶 os艂oni臋ty od wiatru. Winoro艣l preferuje gleby lekkie, o du偶ej zawarto艣ci wapnia. Niekt贸re odmiany winogron dobrze rosn膮 w 艣rodowisku lekko kwa艣nym.

Krzewy winogron mo偶emy posadzi膰 zar贸wno wiosn膮, jak i jesieni膮. Za lepszy uwa偶a si臋 termin wiosenny, poniewa偶 nie trzeba w贸wczas zabezpiecza膰 ro艣lin przed mrozem. W naszym klimacie, sadzenie winogron mo偶na rozpocz膮膰 dopiero wraz z nadej艣ciem kwietnia, a w niekt贸rych regionach nawet p贸藕niej.

Odmiany winoro艣li

Liczne odmiany winoro艣li r贸偶ni膮 si臋 mi臋dzy sob膮 smakiem, wygl膮dem, okresem dojrzewania, si艂膮 wzrostu, odporno艣ci膮 na choroby i warunki atmosferyczne oraz plenno艣ci膮.

Odmiany winoro艣li o du偶ych owocach

Za najsmaczniejsze uwa偶a si臋 odmiany o du偶ych owocach: iza zaliwska, lilla, regina, nero i arkadia. Bardzo lubiane s膮 te偶 odmiany winogron bezpestkowych, na przyk艂ad einset seedles, himrod, canadice i interlaken. Najlepsze odmiany winogron pochodz膮 od winoro艣li w艂a艣ciwej, kt贸ra cho膰 rodzi dobrej jako艣ci owoce, jest zupe艂nie nieodporna na choroby grzybowe oraz na mr贸z. Da艂a wi臋c pocz膮tek miesza艅com mi臋dzygatunkowym, dzi臋ki kt贸rym uprawa winoro艣li mog艂a obj膮膰 wi臋ksze regiony naszego kraju. Najog贸lniej dzieli si臋 winogrona na odmiany deserowe, og贸lnou偶ytkowe i winiarskie.

Odmiany winoro艣li deserowe

Najliczniejsz膮 grup臋 tworz膮 odmiany deserowe. Szczeg贸lnie lubiane s膮 te pozbawione pestek, na przyk艂ad r贸偶owe somerset, vanessa i reliance; zielono偶贸艂te himrod i marquis; granatowo-czarne wenus i mars oraz r贸偶owe i granatowo-czarne jupiter. Do smacznych odmian deserowych zalicza si臋 te偶聽 granatowo-czarne muskat bleu, sfinks, orygina艂 czernyj i festivee; zielono偶贸艂te garant, sophie, siewiernyj rannyj, chryzolit, zo艂taja 艂ora i seneca; r贸偶owe krasotka i katharina oraz r贸偶owe i granatowo-czarne century. Nieliczne w Polsce odmiany deserowe, z kt贸rych produkuje si臋 deserowe bia艂e wina, to mi臋dzy innymi solaris - ma艂o wymagaj膮ca winoro艣l, odporna nie tylko na mr贸z, ale te偶 na choroby grzybowe. 艁atwe w uprawie jest te偶 bardzo plenna r贸偶owa kalina, o mocno s艂odkich owocach.

Odmiany winoro艣li og贸lnou偶ytkowe

Do odmian og贸lnou偶ytkowych (uprawianych zazwyczaj w ogrodzie) zalicza si臋 odmiany winoro艣li altanowych, przeznaczonych do bezpo艣redniej konsumpcji oraz na sok. Odmiany winoro艣li聽 altanowych nie wymagaj膮 ochrony chemicznej i s膮 odporne na mr贸z. Spo艣r贸d wielu, warto skusi膰 si臋 na聽 granatowo-czarne zilga, new york muscat i alwood oraz zielono偶贸艂te edelweiss i r贸偶owe swanson red.聽 Za odmiany winoro艣li altanowych o najsmaczniejszych owocach uwa偶a si臋 natomiast zielono偶贸艂te iza zaliwska, ananasnyj rannyj i supaga oraz granatowo-czarne price i boskoop glory. Odmiany te wytrzymuj膮 ponad dwudziestostopniowe mrozy.

Odmiany winoro艣li winiarskich

Kolejna klasa, czyli odmiany winoro艣li winiarskich, jest r贸wnie偶 odporna na mr贸z i choroby grzybowe. W klimacie Polski sprawdzi si臋 dobrze uprawa winogron tak偶e z tej grupy - na przyk艂ad granatowo-czarne odmiany winoro艣li winiarskich mer茅chal foch, regent i聽 cabernet cantor oraz zielono偶贸艂te seywal, solaris, muscaris i johanniter, a tak偶e r贸偶owe souvignier gris. Wino gronowe z winogron jest pozbawione dodatku wody, dlatego uwa偶a si臋 je za najbardziej warto艣ciowe. Warto wi臋c dowiedzie膰 si臋 wi臋cej o tym, jak piel臋gnowa膰 winoro艣le winiarskie, by uzyska膰 z nich dobrej klasy domowe wino.

Jak sadzi膰 winoro艣l w ogrodzie i jak piel臋gnowa膰?

Uprawa winoro艣li wymaga wielu zabieg贸w piel臋gnacyjnych ju偶 od momentu posadzenia, a nawet nieco wcze艣niej. Ziemia pod winoro艣l powinna by膰 przygotowana jeszcze przed zim膮 i oczyszczona z chwast贸w. Je艣li sadzenie ma miejsce jesieni膮, ro艣lin臋 kopczykujemy kor膮, torfem, trocinami itp. Przed jesiennym sadzeniem nawozimy te偶 gleb臋 obornikiem lub kompostem. Wa偶ny jest wyb贸r zdrowych sadzonek winoro艣li. Jak sadzi膰 je do guntu? Ro艣liny sadzi si臋 w odleg艂o艣ci przynajmniej od p贸艂 metra do siedemdziesi臋ciu centymetr贸w. W zale偶no艣ci od odmiany odleg艂o艣膰 ta mo偶e wynie艣膰 nawet od p贸艂tora do dw贸ch metr贸w. Je艣li krzewy maj膮 rosn膮膰 w rz臋dach, odleg艂o艣膰 mi臋dzy rz臋dami powinna wynosi膰 od p贸艂tora do dw贸ch metr贸w, a pomi臋dzy krzewami w rz臋dach, nawet do p贸艂tora metra. Chc膮c zapewni膰 ro艣linie odpowiednie do艣wietlenie, uprawa winogron w rz臋dach powinna przebiega膰 w kierunku od聽 p贸艂nocy聽 po po艂udnie.

Sadzonki winoro艣li moczymy przed posadzeniem na noc w wodzie. Sadzimy je p贸藕niej w dobrze przygotowanej i spulchnionej ziemi, z dodatkiem nawoz贸w organicznych. Organiczne pod艂o偶e lubi膮 w szczeg贸lno艣ci odmiany deserowe. Do艂ki pod ro艣linki powinny mie膰 oko艂o p贸艂 metra g艂臋boko艣ci i do czterdziestu centymetr贸w szeroko艣ci. Sypiemy do nich drena偶 i usypujemy kopczyk z kompostu, a dopiero na nim r贸wnomiernie uk艂adamy korzenie ro艣liny. Do艂ek zasypujemy ziemi膮, kt贸r膮 lekko ugniatamy i podlewamy. Gdy woda wsi膮knie, usypujemy kopczyk nad sadzonk膮 - o wysoko艣ci od sze艣ciu do o艣miu centymetr贸w. Dalsza uprawa winogron polega przede wszystkim na metodycznym formowaniu krzew贸w i sta艂ym ich przycinaniu.

Przycinanie winogron

Uprawa winoro艣li w pierwszym i drugim roku po posadzeniu wymaga zastosowania dla ro艣lin podp贸r. Do podpierania mog膮 s艂u偶y膰 drewniane paliki, kt贸re wbijamy w ziemi臋 na g艂臋boko艣膰 oko艂o p贸艂 metra. Sadz膮c, przystawiamy ro艣liny do palika w taki spos贸b, by g贸rne oczko wystawa艂o dwa lub trzy centymetry nad powierzchni膮 gruntu. W tym w艂a艣nie momencie jest ju偶 czas na wst臋pne przycinanie winogron.

Przycinanie winogron po posadzeniu

Jak przycina膰 te krzewy owocowe? Ci臋cie winogron po posadzeniu to ci臋cie formuj膮ce. Najpierw przycinamy korzenie i p臋dy. Sadzonki winoro艣li silnie ukorzenione pozbawiamy korzeni rosn膮cych wy偶ej od g艂贸wnej bry艂y korzeniowej. Pozosta艂e skracamy do pi臋tnastu - dwudziestu centymetr贸w. Je艣li sadzonki s膮 s艂abo ukorzenione, zostawiamy korzenie wy偶szego pi臋tra, lekko je przycinaj膮c. Korzenie bry艂y g艂贸wnej od艣wie偶amy, ucinaj膮c jedynie ich ko艅ce. W zale偶no艣ci od si艂y wzrostu stosuje si臋 przycinanie winogron na jedno, dwa lub trzy oczka. U sadzonek dwup臋dowych ca艂kowicie usuwa si臋 p臋d s艂abszy, natomiast silniejszy tnie si臋 na dwa lub trzy oczka, w odleg艂o艣ci oko艂o trzech centymetr贸w nad oczkiem.

Istniej膮 odmiany winoro艣li o silnym wzro艣cie, na przyk艂ad mars, wenus, reliance i himrod. Uprawa winoro艣li tego typu wymaga formowania przy 艣cianach, ogrodzeniach lub pergolach. Je艣li umieszczamy sadzonki winoro艣li przy murach, do艂ki pod ro艣linki wykopujemy w odleg艂o艣ci oko艂o p贸艂 metra od 艣ciany. Sadzonki umieszczamy w do艂ku lekko sko艣nie, oczkiem skierowanym ku 艣cianie. Wi臋kszo艣膰 odmian mo偶e聽 by膰 formowana na niskich lub 艣rednio wysokich pniach. Wst臋pne przycinanie winogron formowanych przy naturalnych podporach odbywa si臋 w taki sam spos贸b, jak przy palikach.

Ci臋cie winoro艣li wiosn膮

Winoro艣l bezwzgl臋dnie wymaga przycinania i jest ukerunkowane na owocowanie, dlatego nie mo偶na zaniedbywa膰 ci臋cia winoro艣li. Ci臋cie winoro艣li ma za zadanie wyregulowa膰 intensywno艣膰 wzrostu ro艣lin oraz si艂臋 ich plonowania, a tak偶e poprawi膰 zdrowotno艣膰 owoc贸w. Ponadto przycinanie winogron pozwala na pozyskanie wysokiej jako艣ci owoc贸w, o 艂adnym wybarwieniu i odpowiedniej wielko艣ci. Utrzymanie 偶膮danych rozmiar贸w krzewu winoro艣li pozwala te偶 na w艂a艣ciw膮 jej piel臋gnacj臋 i chroni przed szkodnikami. Ro艣lina pozbawiona ci臋cia w uprawie rozrasta si臋 bowiem nadmiernie, oplataj膮c napotkane po drodze przeszkody. Rodzi te偶 ma艂e i kwa艣ne owoce, niezale偶nie od odmian winoro艣li.

Ci臋cie winoro艣li przeprowadza si臋 dwa razy w roku. Po raz pierwszy przycinanie winogron ma miejsce w okresie spoczynku, wczesn膮 wiosn膮. Wiosenne ci臋cie winoro艣li ma na celu odpowiednie uformowanie krzewu. Obejmuje ono ci臋cie wieloletnich p臋d贸w zdrewnia艂ych oraz jednorocznych 艂贸z. Wykonuje si臋 je na przedwio艣niu lub wczesn膮 wiosn膮. W pierwszym roku po posadzeniu ci臋cie winoro艣li polega na usuni臋ciu wszystkich zb臋dnych p臋d贸w. Usuwa si臋 je w艂a艣ciwie r臋cznie, poprzez lekkie naci艣ni臋cie palcem nasady. W pierwszym i drugim roku uprawy prowadzi si臋 krzewy w postaci dw贸ch dobrze wyro艣ni臋tych zdrewnia艂ych p臋d贸w. Je艣li sadzimy krzew wiosn膮, przycinanie winogron obejmuje trzy oczka. Dopiero wiosn膮 nast臋pnego roku, kiedy ro艣lina wytworzy silne ju偶 p臋dy, formujemy krzew w szpaler, przycinaj膮c jeden z p臋d贸w ponownie na trzy oczka. Przycinanie winogron kolejnej wiosny polega na powt贸rzeniu tych czynno艣ci. Uprawa winogron w nast臋pnych聽 sezonach wymaga podobnych czynno艣ci.

Ci臋cie winoro艣li latem

Ci臋ciem letnim nazywa si臋 przycinanie winogron wykonane w okresie pe艂nej wegetacji. Usuwa si臋 w贸wczas przede wszystkim p臋dy chore, nieprzydatne do formowania, zag臋szczaj膮ce i bezp艂odne. U艂atwiamy tym samym dost臋p promieni s艂onecznych do owoc贸w i chronimy ro艣lin臋 przed chorobami grzybowymi. Bardziej przewiewny krzew jest mniej podatny cho膰by na szar膮 ple艣艅. Letnie ci臋cie winoro艣li zaczyna si臋 od wy艂amywania, ju偶 w po艂owie maja, zb臋dnych p臋d贸w zag臋szczaj膮cych ro艣lin臋. Zabieg ten ponawiamy co kilkana艣cie dni. Kr贸tsze p臋dy wy艂amuje si臋 bardzo 艂atwo, pomagaj膮c sobie naciskiem kciuka. P臋dy d艂u偶sze wymagaj膮 nieco wi臋cej energii: chwytamy je u nasady i energicznie odchylamy w bok, przyci膮gaj膮c jednocze艣nie ku sobie. Uprawa winoro艣li ma to do siebie, 偶e ci臋cie letnie powtarzamy wielokrotnie.

W ko艅cu maja i na pocz膮tku czerwca uszczykujemy tak偶e kilkucentymetrowe wierzcho艂ki winogron. Aby uzyska膰 grona o wysokiej jako艣ci usuwamy te偶 nadmiar kwiatostan贸w, a p贸藕niej gron. Pozostawiamy na latoro艣lach tylko jedno lub dwa najlepiej rozwini臋te grona. Ci臋cie winoro艣li obejmuje w贸wczas owocuj膮ce p臋dy, kt贸re przycinamy za 贸smym - dziesi膮tym li艣ciem, licz膮c od ostatniego grona. W艂a艣ciwe letnie ci臋cie winoro艣li trwa a偶 do ko艅ca zbior贸w i obejmuje ponadto usuwania i skracania bocznych p臋d贸w, usuwanie li艣ci tak zwanych bazowych, przycinanie latoro艣li itp. Celem tej formy ci臋cia jest uzyskanie dobrze wyro艣ni臋tych gron o du偶ej zawarto艣ci cukr贸w. Jest to niezb臋dne zw艂aszcza, gdy uprawiamy odmiany winogron z przeznaczeniem na wino oraz odmiany deserowe.

Sami robimy sadzonki winoro艣li

Winoro艣l tworzy na latoro艣lach od jednego do czterech kwiatostan贸w, kt贸re przekszta艂c膮 si臋 p贸藕niej w grona. Kwitnienie ma miejsce zazwyczaj w po艂owie czerwca i trwa od dziesi臋ciu do czternastu dni. Krzew owocuje na przyrostach wyrastaj膮cych z p膮k贸w osadzonych na zdrewnia艂ych p臋dach jednorocznych, zwanych 艂oz膮. Z 艂ozy mo偶emy sami przygotowa膰 sadzonki winoro艣li. Sprawimy tym samym, 偶e uprawa winoro艣li przyniesie du偶o osobistej satysfakcji. Wycinamy je w贸wczas z tzw. wyd艂u偶on膮 pi臋tk膮, czyli cienk膮 warstw膮 dwuletniego drewna, w miejscu gdzie wyros艂a jednoroczna 艂oza, kt贸ra 艂atwo si臋 ukorzeni.聽 Wykorzystujemy do tego celu trzydziesto- lub czterdziestocentymetrowe fragmenty 艂ozy, kt贸re moczymy przez noc w wodzie. Potem tniemy je sekatorem lub ostrym no偶em. U do艂u przycinamy przysz艂e sadzonki winoro艣li w poprzek, w odleg艂o艣ci oko艂o centymetra poni偶ej ostatniego kolanka, natomiast u g贸ry tniemy lekko uko艣nie, w odleg艂o艣ci trzech centymetr贸w nad najwy偶szym oczkiem.

Sadzonki winoro艣li powinny mie膰 tylko jedno g贸rne oczko, z kt贸rego wyro艣nie p臋d. Zatem pozosta艂e usuwamy. Tak przygotowane, nieukorzenione jeszcze ro艣linki wk艂adamy po dwie w otwory w ziemi, lekko sko艣nie w stosunku do wbitego wcze艣niej palika. Zwracamy uwag臋, by oczkami by艂y zwr贸cone na zewn膮trz i wystawa艂y na dwa trzy lub centymetry powy偶ej gruntu. Otwory zalewamy wod膮 do ca艂kowitego zamulenia i nast臋pnie nad sadzonk膮 usypujemy kopczyk z wilgotnej i przepuszczalnej ziemi, o wysoko艣ci od pi臋ciu do o艣miu centymetr贸w. Je艣li przyjm膮 si臋 obie sadzonki, s艂absz膮 wykopujemy i przesadzamy w inne miejsce. A jak piel臋gnowa膰 w艂asnor臋cznie przygotowane sadzonki winoro艣li? Je艣li si臋 ju偶 ukorzeni膮, wymagaj膮 takich samych czynno艣ci, jak te zakupione w sklepie. Uprawa winogron z w艂asnych sadzonek pomo偶e jednak zaoszcz臋dzi膰 pieni膮dze.

Literatura:

  1. Czarnocki B., Formowanie i ci臋cie winoro艣li. 鈥濪zia艂kowiec鈥 1972 nr 12, s. 172.
  2. Lisek J., Sadzimy winoro艣l. 鈥濪zia艂kowiec鈥 2010 nr 10, s. 49-51.
  3. Lisek J., Tniemy winoro艣l. 鈥濪zia艂kowiec鈥 2016 nr 6, s. 50-51.
  4. Lisek J., W艂asne winogrona. 鈥濪zia艂kowiec鈥 2017 nr 3, s. 36-37.
  5. My艣liwiec R., Czy umiemy formowa膰 krzewy winoro艣li? 鈥濪zia艂kowiec鈥 2010 nr 2, s. 44-45.
  6. 6. My艣liwiec R., W cieniu winoro艣li. 鈥濪zia艂kowiec鈥 2013 nr 6, s. 47-49.
  7. 7. Owocowy raj. Pn膮cza i krzewy 艣wiata. Mini-poradnik dla ciebie.
Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto