Byliny

Byliny - gatunki, opis, wymagania, pielęgnacja, porady praktyczne

Jakie rośliny posadzić w ogrodzie, aby przez wiele lat cieszyć się pięknymi kwiatami, zaś rabaty i klomby ogrodowe były zawsze kolorowe i atrakcyjne? Jakie sadzonki wybrać, aby nie było konieczności co roku kupowania nowych roślin lub robić własnych sadzonek z rozsady? Rozwiązaniem są byliny, czyli rośliny zielne wieloletnie, które raz posadzone rosną przez wiele lat. Przedstawiam rodzaje, gatunki i nazwy popularnych bylin ozdobnych i użytkowych, które warto mieć w ogrodzie.

Czym są byliny i jakie jest ich zastosowanie jako kwiaty ogrodowe

Byliny - definicja

Rośliny zielne wieloletnie określamy jako byliny. Do roślin wieloletnich należą również drzewa, krzewy i krzewinki. Rośliny zielne wyróżniają się tym, że mają nie zdrewniałe łodygi, nagie pąki, zaś ich łodyga pokryta jest skórką pod którą znajduje się kora pierwotna i tkanki przewodzące.

W klimacie umiarkowanym części nadziemne roślin zielnych obumierają wraz z końcem okresu wegetacji. Jest to sposób, który byliny wytworzyły na przetrwanie zimy. Wiosną roślina ponownie wyrasta z pąków znajdujących się w podziemnych lub podwodnych organach przetrwalnikowych, którymi mogą być cebule, kłącza, lub bulwy.

Do roślin zielnych należą:

• rośliny jednoroczne,
• rośliny dwuletnie,
• byliny, czyli rośliny wieloletnie.

Rośliny bylinowe w ogrodnictwie - rodzaje, nazwy

Ilość gatunków bylin jest ogromna i trudno je tutaj wymienić. Są to rośliny najczęściej wybierane do ogrodu, gdyż wystarczy je raz posadzić, a potem zdobią ogród przez wiele lat. Byliny ogrodowe pochłaniają jednak znacznie więcej pracy, niż krzewy i drzewa. Bylinowe grządki, klomby, rabaty czy całe ogrody wymagają nawożenia, podlewania, pielenia i stanowią one rośliny najbardziej pracochłonne dla ogrodnika. Bylinowe ogrody nie wymagają tak starannego projektowania, jak ogrody ozdobione krzewami lub drzewami, gdyż byliny można łatwo przesadzić. Ponadto sadzonki bylin są tanie, dlatego też można je łatwo wymienić.

Do ogrodu wybieramy byliny łatwe w uprawie, wytrzymałe i odporne na zmieniające się warunki atmosferyczne. Wybierając byliny sprawdzamy też rodzaj gleby, nawilżenie gleby i nasłonecznienie.

Większość z nich preferuje stanowiska słoneczne. Znacznie mniej jest bylin, które dobrze rosną w cieniu i nadają się do nasadzeń pod drzewami. Ważna jest również mrozoodporność. W ogrodzie sadzimy także rośliny egzotyczne, które nie mogą przetrwać zimą w gruncie. Przykładem są dalie, mieczyki, zielistki czy komarzyce. Rośliny te wykopujemy i przechowujemy w pomieszczeniu. Możemy też potraktować je jako rośliny jednoroczne.

Byliny do ogrodu dzielimy na użytkowe i ozdobne. Byliny użytkowe stanowią warzywa i owoce, które sadzimy w warzywniakach. Natomiast większość byli do ogrodu to kolorowe kwiaty. Byliny wybieramy do ogrodu ze względu na:

• kolorowe kwiaty,
• ozdobne liście,
• ciekawy kształt i pokrój.

Zastosowanie bylin w ogrodzie

Rośliny wieloletnie mają szerokie zastosowanie w ogrodach, zarówno użytkowych, jak i rekreacyjnych, jak i w dekoracji miast, parkach i zieleńcach. Byliny wybieramy nie tylko ze względu na walory ozdobne, lecz także ekologiczne. Wiele z nich to gatunki miododajne, które przyciągają pszczoły i trzmiele.

Zastosowanie bylin w ogrodzie:

• rabaty bylinowe, na których rosną różne rodzaje bylin ozdobnych,
• klomby bylinowe,
• skalniaki i murki skalne,
• otoczenie oczka wodnego,
• szpalery wzdłuż ścieżek,
• rośliny okrywowe zamiast trawnika.

Najładniejsze, ozdobne byliny do ogrodu - gatunki i nazwy

Byliny ogrodowe użytkowe

Ogrodem użytkowym jest warzywnik, gdzie tworzymy grządki z warzywami i ziołami. Ogród tego rodzaju, cały lub jego część, jest bardzo pracochłonny i czasochłonny w utrzymaniu, gdyż warzywa wymagają pielęgnacji, aby wydawały znaczący plon. Dziś w dobie łatwego dostępu do warzyw i owoców nie każdy decyduje się na uprawianie warzywniaka.

Byliny użytkowe wydają się łatwiejsze w uprawie. Aby uprawiać warzywa jednoroczne musimy co roku uzyskać sadzonki z rozsady i w odpowiednim momencie przesadzić je do gruntu. W przypadku bylin nie jest to konieczne. Jednak wymagają one środków ochrony roślin, nawożenia, podlewania, pielenia itp.

Byliny użytkowe:

• owocowe: truskawki, poziomki,
• warzywa: chrzan, rabarbar, szczaw zwyczajny, szparagi, szczypiorek,
• zioła: mięta, tymianek, melisa, rozmaryn, ogórecznik, hyzop, oregano.

Jak projektować i pielęgnować rabaty bylinowe

W ogrodzie rekreacyjnym szczególnie dużą rolę odgrywają klomby i rabaty kwiatowe, na które wybieramy rośliny kwitnące lub te o ozdobnych liściach. Stanowią one ozdobny, kolorowy element ogrodu, z reguły umieszczamy na tle ciemnozielonych krzewów. Rabaty kwiatowe obsadzamy różnymi gatunkami roślin, tak aby współgrały kolorystycznie i nie zasłaniały się wzajemnie. Mają one zastosowanie głównie w ogrodach w stylu angielskim. Klomby kwiatowe stanowią kompozycje geometryczne, gdzie poszczególne elementy są symetrycznie rozmieszczone.

Rabaty i klomby kwiatowe powinny być starannie zaprojektowane, nawet jeśli tworzymy ogród w stylu naturalistycznym, gdzie wszystko ma wyglądać naturalnie. Jeśli kupimy sadzonki, które akurat nam się podobają i posadzimy je gdziekolwiek, rabata będzie wyglądała przypadkowo, rośliny nie będą do siebie pasować, a pomiędzy nimi widać będzie puste przestrzenie.

Na klomby i rabaty kwiatowe wybieramy sadzonki kwiatów według ich czasu kwitnienia. Powinny się na nich znaleźć kwiaty kwitnące wiosną, latem i jesienią, tak aby w ogrodzie zawsze znalazły się elementy kolorowe. Wybieramy również pasujące do siebie kolory kwiatów. Rośliny na rabatach powinny mieć też podobne wymagania co do stanowiska. W zależności od kształtu rabaty czy klombu, zawsze z tyłu sadzimy kwiaty wysokie, a z przodu niskie, tak aby rośliny wzajemnie się nie zasłaniały.

Wśród bylin mamy również nieliczne rośliny zimozielone, które zimą zachowują zielone liście i zdobią ogród. Przykładem jest popularna roślina zadarniająca czyli barwinek.

Byliny zimozielone:

• barwinek pospolity,
• bluszcz pospolity,
• bergenia sercowata,
• acena,
• karmnik,
• kopytnik,
• runianka japońska,
• gęsiówka kaukaska,
• ubiorek wiecznie zielony,
• turzyca włosista.

Wśród bylin zimozielonych mamy sporo roślin okrywowych, zadarniających, które sadzimy na brzegu rabat lub tworzymy z nich zielone dywany w miejscach, gdzie nie będziemy chodzić i gdzie nie ma możliwości założenia trawnika.

Szczególną pozycją wśród bylin są trawy ozdobne, które sprawiają, że rabata kwiatowa staje się niezwykle atrakcyjne. Co ciekawe, wśród traw mamy również gatunki zimozielone, jak turzyce i kostrzewy. Są to rośliny niezwykle efektowne. Duże trawy ozdobne sadzimy w tylnej części rabaty, tak aby stanowiły tło dla innych roślin. Natomiast niskie trawy mogą posłużyć do okrywania powierzchni. Kępy trawy ozdobnej wśród kwitnących kwiatów sprawiają wrażenie naturalnej łąki. Co ważne, trawy ozdobne są łatwe w uprawie i nie wymagają wielu prac ogrodniczych.