Bieluń - odmiany, uprawa, pielęgnacja, zastosowanie, właściwości

Bieluń dziędzierzawa to roślina słynąca z posiadanych walorów ozdobnych, ale również z powodu silnych właściwości toksycznych. Bieluń datura bowiem to roślina trująca, która dzięki zawartości alkaloidów tropanowych stanowi niezwykle niebezpieczny narkotyk. Zarówno spożywane ziarna czy wywaru, jak i palenie liści bielunia powodują bardzo silne halucynacje, które w najgorszym wypadku mogą prowadzić do śmierci.

Sprawdź także inne rośliny trujące, które mogą okazać się niebezpieczne dla twojego zdrowia.

Ocena: 4,9/5 (głosów 11)

Bieluń w okresie kwitnienia

Opis i charakterystyka

Bieluń dziędzierzawa – opis

Bieluń (datura stramonium), znany również pod nazwą bieluń dziędzierzawa to roślina występująca w odmianie jednorocznej oraz wieloletniej, znana przede wszystkim ze swoich właściwości narkotycznych. Roślina ta pochodzi z Meksyku, ale również uprawa w Polsce jest możliwa, dzięki zaadaptowaniu się bielunia do naszych warunków klimatycznych. Bieluń dziędzierzawa to przede wszystkim roślina ozdobna o niezwykłych walorach estetycznych, stąd można ją spotkać w przydomowych ogródkach. Trzeba przy tym pamiętać, że zarówno nasiona, liście, kwiaty, jak i łodyga bielunia zawierają toksyny powodujące silne halucynacje oraz przyspieszoną akcję serca, a w skrajnych przypadkach również śmierć.

Charakterystyka bielunia

Bieluń (datura stramonium) to bylina lub krzew z rodziny psiankowatych, pochodząca z Meksyku, ale obecnie uprawiania w Azji, Europie oraz Ameryce Północnej, również w Polsce stanowi ona popularną roślinę. Bieluń dziędzierzawa znany jest również pod wieloma innymi nazwami, m.in. bieluń jadowity, czarcie ziele, cygańskie ziele, ostropieprz, trąby anielskie, jabłko cierniste, czarowne ziele i wiele innych, a to z powodu swoich szczególnych właściwości (przede wszystkim są to właściwości trujące) i wyglądu. Rośliną, na którą także należy uważać ze względu na trujące właściwości, jest difenbachia, w której więcej przeczytasz w tym artykule.

Powszechnie przyjęło się, że nazwą datura określa się gatunki jednoroczne tej rośliny, zaś nazwą bieluń wieloletnie byliny. Bieluń wieloletni to roślina wrażliwa na mróz, dlatego sadzona jest głównie w donicach, które latem wystawia się w ogrodach, tarasach i na balkonach, a zimą przenosi do cieplejszego pomieszczenia. Bieluń dziędzierzawa kwitnie pojedynczymi lub pełnymi dużymi kwiatami (do 50 cm długości) o lejkowatym kształcie i intensywnym zapachu, który rozprzestrzenia się szczególnie wieczorem. Właśnie z powodu tych lejkowatych kwiatów w kolorze białym, żółtym, pomarańczowym, koralowym lub różowym nazywany jest trąbkami anielskimi. Wieloletnie odmiany tej rośliny rozrastają się do wysokości krzewów a nawet niskich drzew, a kolejny atut stanowią również pokaźne liście o owalnym lub dłoniastym kształcie. W naszym klimacie bielunie nie wytwarzają owoców i nasion. Bieluń datura jednoroczna ma mniejsze kwiaty ok. 15-20 cm i kwitnie nawet pięciokrotnie podczas jednego sezonu. Liście są duże, jajowate, koloru ciemnozielonego, zaś owoce stanowią kolczaste, kuliste torebki z brązowymi nasionami.

Odmiany bielunia

Bieluń datura występuje w kilku odmianach. Na rynku ogrodniczym można kupić sadzonki oraz nasiona wielu gatunków tej pięknej rośliny. W zależności od tego, jaka odmiana jest uprawiana, dziędzierzawa datura różnią się kilkoma aspektami, jak np. kolorem kwiatów. Najbardziej popularnymi gatunkami bielunia są:

  • Bieluń drzewiasty (brugmansia) to roślina wieloletnia, która rośnie do wysokości krzewu lub małego drzewa (2-3 m). Bieluń drzewiasty kwitnie długo od lata do jesieni, a jego kwiaty są lejkowate, na kształt trąbek, a przy tym bardzo duże i aksamitne. Liście zaś są również duże, o kształcie dłoniastym. Bieluń drzewiasty jest dość trudny w uprawie, ma duże wymagania pod względem podlewania oraz zawartości składników pokarmowych w glebie. Ponadto gatunek ten jest bardzo wrażliwy na niskie temperatury, dlatego wymaga odpowiedniego zimowania. Bieluń drzewiasty jest również narażony na atak mszyc, mączlików szklarniowych oraz przędziorków, co wymaga specjalnego oprysku.
  • Bieluń surmikwiat – ta odmiana bielunia to roślina jednoroczna o owłosionej łodydze, sięgająca do 1,2 m wysokości oraz dużych osadzonych na ogonkach liściach o sercowatym lub jajowatym kształcie. Bieluń surmikwiat kwitnie od lipca do października, a jego kwiaty są duże, wzniesione i lejkowate w kolorze białym, żółtym lub jasno purpurowym. Ten gatunek wydaje owoce, którymi są kuliste torebki zawierające jasnobrązowe nasiona. Bieluń surmikwiat uprawiany jest, jako roślina ozdobna na rabaty oraz kwiat cięty. Wysiewa się ją w marcu do doniczek, a w połowie maja na miejsca stałe. Odmiana ta lubi nasłonecznione lub półcieniste miejsca oraz wilgotną glebę. Jak większość bieluń surmikwiat jest wrażliwy na przymrozki. Nasiona bielunia surmikwiatu są dostępne w wielu sklepach, co pozwala na łatwe wyhodowanie go we własnym domu.
  • Bieluń indiański (datura inoxia) to roślina, której uprawa w Polsce jest jednoroczna. Odmiana ta charakteryzuje się wzniesionymi i pustymi w środku łodygami oraz ciemno sinozielonymi liśćmi całobrzegowymi. Całość bielunia pokryta jest krótkimi, miękkimi włoskami. Bieluń indiański osiąga od 60 do 150 cm wysokości. Kwitnie od czerwca do pierwszych przymrozków, a jego białe kwiaty są trąbkowate i mają do 19 cm długości. Ten gatunek wydaje owoce, którymi są kuliste mieszki pokryte kolcami zawierające żółtawe ziarna. Bieluń indiański wymaga słonecznego stanowiska, a przy tym wytrzymuje przymrozki do -5 stopni Celsjusza.

Uprawa bielunia

Bieluń dziędzierzawa zasiedla naturalnie pobocza, łąki, ugory, rumowiska oraz ruiny, czasem można go również spotkać jako chwast w uprawach maku i roślin okopowych oraz w ogrodach czy zagonach owocowych (np. truskawek). Dzieje się tak dzięki doskonałemu przystosowaniu tej rośliny do polskich warunków klimatycznych oraz łatwości, z jaką się rozmnaża. Wielu ogrodników jednak decyduje się również na jego uprawę ze względu na niezwykłe walory ozdobne oraz przepiękny zapach, jaki wydają kwiaty bielunia, zwłaszcza wieczorną porą. Jeśli interesuje cię także uprawa irysów, przeczytaj ten artykuł.

W sklepach dostępne są sadzonki oraz ziarna pozwalające na wyhodowanie bielunia we własnym domu. Uprawa bielunia nie jest mocno skomplikowana, ale wymaga od hodowców zapewnienia kilku podstawowych warunków, niezbędnych do wzrostu i rozwoju rośliny oraz zabiegów pielęgnacyjnych, mających na celu zadbanie o dobry rozrost i kwitnienie bielunia. Niezależnie od odmiany uprawianego bielunia oraz od miejsca, w którym ma rosnąć jego hodowla kieruje się pewnymi zasadami, o których warto wiedzieć, aby nie być rozczarowanym słabym rozwojem rośliny.

Uprawa bielunia – wymagania

Uprawa bielunia wymaga spełnienia pewnych podstawowych warunków. I chociaż samoistnie roślina ta wyrasta i rozsiewa się w niektórych, nawet kiepskich pod względem zawartości składników pokarmowych czy nasłonecznienia miejscach to hodując ją trzeba zachować pewne podstawowe zasady zarówno, jeśli chodzi o miejsce i podłoże, jak i niezbędne do rozwoju zabiegi pielęgnacyjne.

Jaka gleba jest najlepsza do uprawy bielunia?

Bieluń datura preferuje glebę próchniczą, przepuszczalną oraz zasobną w składniki odżywcze. Optymalne pH podłoża pod uprawę tej rośliny powinno wynosić 5,5 do 6,5. Ponadto starsze rośliny wymagają intensywnego nawożenia w okresie wegetacji. Należy również pamiętać, że idealne podłoże pod uprawę bielunia powinno być odpowiednio nawilgocone, ponieważ roślina ta jest wrażliwa na suszę. Przy uprawie doniczkowej poleca się wsypanie warstwy gruboziarnistego żwiru lub kermazytu na spód doniczki, co ma zapobiegać zaleganiu wody i gniciu korzeni. Co ciekawe bieluń dziędzierzawa należy do roślin wskaźnikowych, jako roślina azotolubna, która wskazuje miejsca o podwyższonej zawartości azotu.

Bieluń dziędzierzawa – najodpowiedniejsze stanowisko pod uprawę

Bielunie w zależności od odmiany lubią nieco różne stanowiska. Przeważnie wszystkie gatunki tej rośliny preferują stanowiska nasłonecznione (bieluń indiański), niektóre jednak dobrze rosną również na stanowiskach lekko ocienionych (bieluń surmikwiat). Ponadto powinny to być miejsca zaciszne, odsłonięte od wiatru. Wybierając zatem stanowisko w domu najlepszy jest parapet południowy, na tarasie czy balkonie również powinno się wybierać miejsca, do których słońce dociera jak najdłużej, zaś w ogrodach trzeba pilnować, aby bieluń nie rósł w cieniu większych drzew czy krzewów. W poszukiwania najlepszego stanowiska pod uprawę bielunia, należy również pamiętać, że jest to roślina szybko rosnącą, dlatego powinno się zagospodarować dla niej sporo miejsca.

Bieluń - właściwa pielęgnacja

Uprawa bielunia wymaga zachowania kilku niezbędnych czynności pielęgnacyjnych, które polegają głównie na odpowiedniej ochronie w trakcie zimy, większość gatunków bowiem jest niezwykle wrażliwa na niskie temperatury. Ale również na odpowiednim podlewaniu, ponieważ roślina ta nie znosi suszy, a także przycinaniu i odpowiednim nawożeniu. A może zainteresuje cię także krzewuszka cudowna do ogrodu?

Jak podlewać bieluń?

Z powodu intensywnego wzrostu bielunia, roślina ta potrzebuje nieustannie sporej ilości wody, zwłaszcza w ciągu lata. Im bardziej się rozrasta tym więcej wody potrzebuje. Dorosła roślina może wchłonąć nawet kilkanaście litrów wody. Dlatego też należy pamiętać o jej regularnym podlewaniu, nawet kilka razy dziennie, ale w niedużych ilościach. W przeciwnym razie można doprowadzić do osadzenia się korzeni w podmokłej glebie, a następnie do ich zalania i gnicia. Niedobór wody zaś bardzo szybko doprowadza do przesuszenia bielunia oraz więdnięcia i zrzucenia liści oraz kwiatów. Zabronione jest również spryskiwanie rośliny wodą, gdyż doprowadza to do odparzenia liści na słońcu.

Bieluń dziędzierzawa – prawidłowe nawożenie

Bieluń, jako roślina potrzebująca wielu składników odżywczych, wymaga nawożenia od około drugiego roku uprawy. Tutaj również panuje zasada, że im starsza roślina tym więcej nawożenia potrzebuje. Zaleca się tu stosowanie nawozów wolno rozkładających się, a co kilka dni można również używać nawozów wieloskładnikowych do roślin kwitnących. Nawożenia powinno się zaprzestać wraz z końcem lata, tak aby umożliwić bieluniom przygotowanie się do zimowego spoczynku. W przypadku niedoborów składników pokarmowych liście rośliny szybko żółkną.

Jak przycinać bieluń?

Zalecane jest rozpoczęcie przycinania datury od 2 roku uprawy. Bielunia jednorocznego się nie przycina, wieloletnie odmiany zaś należy przyciąć dwa razy w roku. Pierwszy taki zabieg powinno się wykonać podczas przygotowań rośliny do zimowego spoczynku. Pędy skraca się o 1/4 lub 1/3 długości. Drugi raz podcina się daturę po zimowaniu, polega to na usunięciu odrostów oraz uschniętych i uszkodzonych części rośliny. Inspiracje na kwiaty ogrodowe wieloletnie zebraliśmy dla ciebie w tym artykule.

Bieluń jako narkotyk

Bieluń poza walorami ozdobnymi jest dość kontrowersyjną rośliną. Powód tego stanowi wykorzystywanie jego właściwości narkotycznych. Ta roślina trująca powszechnie znana jako narkotyk dzięki zawartości m.in. alkaloidów tropanowych, bardzo często niestety wykorzystywana jest w celach narkotycznych pomimo zagrożenia jakie niesie za sobą jej używanie.

Najczęściej młodzi ludzie spożywają ziarna na surowo lub wywar z łodyg, kwiatów, a także nasion. Częste jest również palenie wysuszonych liści bielunia. Skutki spożycia tej rośliny są bardzo poważne (oddziałuje na układ nerwowy) i mogą trwać nawet kilka dni. Do najczęstszych symptomów należą:

✓ Suchość gardła

✓ Światłowstręt

✓ Drgawki

✓ Cenność

✓ Omdlenia

✓ Rozszerzone źrenice

✓ Przyspieszona akcja serca

✓ Halucynacje

✓ Brak świadomości

✓ Zaburzenia widzenia

✓ Niepokój

Zwykle po zjedzeniu kilku ziaren bielunia wymagana jest hospitalizacja, a w skrajnych przypadkach spożycie bielunia może wywołać również śmierć. Należy pamiętać, że ze względu na wysoką zawartość alkaloidów tropanowych roślina ta jest niebezpieczna i nie jest możliwe coś takiego, jak „bezpieczne spożycie”. Zarówno spożywane ziarna czy wywary, jak i palenie wysuszonych liści jest tak samo niebezpieczne, a ich używanie może spowodować trwałe ubytki intelektualne, utratę kontroli, kłopoty z pamięcią czy przewlekłe stany lękowe, a nawet śmierć i to przy jednokrotnym użyciu.

Trzeba przy tym niezwykle uważać, aby np. nasiona bielunia nie zostały spożyte przez małe dzieci, gdyż rozgryzienie już 5-10 nasion może spowodować ich śmierć.

, aktualizacja 19 czerwca 2018

Komentarze

Dodaj komentarz
Powiązane Artykuły
Ta strona korzysta z plików cookies.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies w celu zbierania danych analitycznych (analizowania ruchu na stronie) oraz profilowania reklam przez naszych partnerów. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, zablokuj pliki cookies w przeglądarce.

Zamknij