Jak zrobić tradycyjny bigos? Niezbędne składniki i ich proporcje

W kuchni staropolskiej bigos zajmował wyjątkowe miejsce. Był przechowywany w spiżarni, zawsze pod ręką, aby podjąć niespodziewanych gości. Drewniane faski i kamionkowe garnki, wypełnione aromatyczną potrawą, zabierano ze sobą w podróż. Tradycyjnie podawano bigos myśliwski na polowaniu, gdzie odgrzewany był w kociołku, zawieszonym nad ogniskiem. Spożywano go z dodatkiem chleba i popijano wódką – napitkiem sprzyjającym trawieniu. Pyszny bigos stanowił również danie, podawane w czasie Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Dzisiaj także króluje w naszej kuchni. Piernik staropolski, drożdżowe baby i prawdziwy bigos są tradycyjnymi przysmakami, serwowanymi w czasie świąt.

Przepis na bigos staropolski miał wiele wariantów. Podstawowym składnikiem były mięsa – im więcej rodzajów mięsiwa, tym smak bigosu był lepszy. Na 1 kg mięs przypadało około 1,5 kg kapusty kiszonej lub świeżej. Jednak w niektórych przepisach stosowano inne proporcje – do 1,5 kg mięs, dodawano 1 kg kapusty. Wśród mięs dominowały chuda szynka, rozmaite wędliny, pieczeń wieprzowa i wołowa, ugotowany schab, pieczona kaczka, często również dziczyzna. Wszystkie mięsa krojono w kostkę, natomiast wędliny – w talarki.

Do bigosu dodawano świeżą lub kiszoną kapustę, czasem obie naraz – pół na pół. Kapustę kiszoną niezbyt drobno siekano, dodając pod koniec gotowania 4 kwaśne jabłka, obrane i drobno pokrojone. Kapustę świeżą szatkowano i sparzano wrzątkiem. Pod koniec gotowania dodawano ¾ kg kwaśnych jabłek. Niezbędnym składnikiem staropolskiego bigosu były suszone grzyby, suszone śliwki, cebula oraz przyprawy – ziarna jałowca, pieprz i sól. Gotowanie potrawy kończyło dolanie ½ - ¾ szklanki czerwonego wytrawnego wina. Bigos z winem znacznie zyskiwał na smaku. Najlepszy był bigos 2 – 3 razy odgrzewany.

Nie tylko na święta – prosty przepis na bigos staropolski

Przepis na bigos staropolski z kapusty kiszonej i świeżej – krok po kroku

Składniki:

  • mięsa – 1 kg:
  • wieprzowina – 25 dag
  • cielęcina – 25 dag
  • wędzony boczek – 25 dag
  • różne kiełbasy – 25 dag
  • kapusta kiszona – 75 dag
  • kapusta cukrowa – 75 dag
  • suszone grzyby- 5 dag
  • suszone śliwki – 15 dag
  • cebula – 2 sztuki
  • ziarna jałowca, pieprz i sól
  • czerwone wytrawne wino – ½ szklanki

Przygotowanie:

  1. Suszone grzyby zalewamy zimną wodą i pozostawiamy na kilka godzin.
  2. Do kiszonej kapusty dodajemy pokrojony w kostkę wędzony boczek. Dolewamy wrzącej wody tak, aby jedynie przykryć zawartość garnka. Gotujemy wszystko przez 1 godzinę, do miękkości.
  3. Namoczone wcześniej grzyby gotujemy przez około 15 minut.
  4. Świeżą kapustę cukrową płuczemy i szatkujemy. Zalewamy ją wrzącą wodą. Namoczone wcześniej suszone grzyby kroimy w paseczki i łączymy z kapustą. Gotujemy około 40 minut.
  5. Mięso wieprzowe i cielęcinę kroimy w kostkę i przekładamy na rozgrzany tłuszcz. Cebulę obieramy z łupin i kroimy w kostkę. Dodajemy do mięsa.
  6. Gdy mięso i cebula się przyrumienią, przekładamy je do kiszonej kapusty.
  7. Kiełbasy kroimy w talarki i dodajemy do mięsa.
  8. Łączymy ze sobą oba rodzaje kapusty. Dokładamy suszone śliwki. Wszystko razem dusimy do miękkości, często mieszając, by potrawa się nie przypaliła.
  9.  Dodajemy przyprawy, a pod koniec gotowania dolewamy czerwone wytrawne wino.

W czasie gotowania próbujemy, czy odpowiada nam smak bigosu. W razie potrzeby możemy dodać nieco cukru i łyżkę gęstego przecieru pomidorowego. Potrawa powinna być pikantna i zawiesista. Czasem warto podprawić bigos lekko rumianą zasmażką z mąki i tłuszczu. Jako główny składnik staropolskiego bigosu sprawdzi się mięsiwo po staropolsku w słoiku. Sprawdź także ten artykuł z przepisami na bigos z kiszonek kapusty.

Mięsiwo po staropolsku w słoiku – jak przygotować domowe mięso w słoikach?

Zawekowane mięso ma bardzo długi termin przydatności do spożycia. Domowe przetwory są wyjątkowo smaczne. Mięsa w słoikach możemy wykorzystać w czasie wakacyjnych wypadów, aromatyczne mięsa sprawdzą się na świątecznym stole, jako zimne lub gorące przekąski. Mogą także wzbogacić smak tradycyjnego bigosu.

Składniki:

  • schab – 1 kg
  • sól i pieprz do smaku
  • majeranek
  • tłuszcz

Najciekawsze pomoce kuchenne - sprawdź ceny!

Przygotowanie:

  1. Mięso pozbawione kości myjemy i nacieramy solą, pieprzem i majerankiem.
  2. Schab przekładamy do natłuszczonej brytfanny i pieczemy w piekarniku, w temperaturze około 200 stopni Celsjusza, przez 1 godzinę. W czasie pieczenia polewamy mięso wydzielającym się sosem.
  3. Miękki schab przekładamy na deskę, kroimy w plastry i ciasno układamy w słojach. Zawartość uzupełniamy sosem pieczeniowym. Zostawiamy 3 – 4 cm wolnej przestrzeni od wieczka.
  4. Wieczka na słoikach zakręcamy i poddajemy całość trzykrotnej pasteryzacji, w odstępach 24 godzinnych – przez 60 minut, 40 minut i 30 minut.

W podobny sposób możemy przygotować inne mięsa, a także mięsa rozdrobnione, które można wykorzystać do przygotowania gołąbków, dodać do makaronu lub nałożyć na kanapki.

A może bigos wegetariański? – smaczna potrawa bez dodatku mięsa

Potrawy świąteczne, takie jak dania z jaj, piernik staropolski, barszcz, bigos i dania rybne należą do tradycyjnych specjałów staropolskiej kuchni. Jednak dzisiaj wiele osób  modyfikuje dawne przepisy, dostosowując je do własnego gustu. Atrakcyjnym wariantem staropolskiego przepisu na bigos jest bigos wegetariański z kiszonej kapusty.

Składniki:

  • kiszona kapusta – 1 kg
  • jarmuż – 20 dag
  • cebula – 3 sztuki
  • suszone grzyby – 4 dag
  • suszone śliwki bez pestek – 15 dag
  • kwaśne jabłka – 3 duże sztuki
  • sól i pieprz do smaku
  • czerwone wytrawne wino – ¾ szklanki

Przygotowanie:

  1. Suszone grzyby moczymy w zimnej wodzie przez kilka godzin.
  2. Kiszoną kapustę kroimy i przekładamy do żaroodpornego naczynia.
  3. Odcinamy łodygę jarmużu. Liście dokładnie płuczemy, wycinamy ogonki i grube nerwy. Kroimy warzywo na cząstki.
  4. Cebulę obieramy z łupin, kroimy w kostkę i rumienimy na gorącym tłuszczu.
  5. Dodajemy pozostałe składniki: namoczone wcześniej grzyby, wraz z wodą, w której się moczyły, pokrojone suszone śliwki, pokrojone jabłka, przyrumienioną cebulę oraz  rozdrobnione liście jarmużu i przyprawy.
  6. Zawartość naczynia zalewamy winem. Wszystko dobrze mieszamy i wstawiamy do nagrzanego piekarnika.
  7. Warzywny bigos pieczemy przez 3 godziny, w temperaturze około 140 stopni Celsjusza. Potrawę często mieszamy, a w razie potrzeby dolewamy nieco wody, by bigos zachował odpowiednią wilgotność.

Dodatek do bigosu jarmużu wzbogaci danie o cenne składniki – wapno, witaminę C oraz magnez. Wegetariański bigos podajemy, podobnie jak mięsny – bardzo gorący, z dodatkiem pieczywa.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 83,6% czytelników artykuł okazał się być pomocny