Firletka - charakterystyka, uprawa, wymagania, porady

Firletka to ciekawa bylina ogrodowa, która ma wiele gatunków i odmian jak firletka omszona, smółka czy chalcedońska. Roślina ta o pięknych, drobnych kwiatkach w kolorze różowym, czerwonym czy białym stanowi ozdobę naturalistycznych ogrodów czy ogródków skalnych. Warto się nią zainteresować, gdyż jest łatwa w uprawie i sama się rozsiewa. Opiszemy najbardziej popularne odmiany firletki. Podpowiemy jak uzyskać nasiona i sadzonki tej rośliny.

Jak wygląda firletka ogrodowa

Firletka to roślina kłączowa dwuletnia lub bylina z rodziny goździkowatych. Znajduje ona zastosowanie w ogródkach skalnych i preriowych oraz w ogrodach naturalistycznych. Wszystkie gatunki firletki to zielone byliny. Na niektórych gatunkach, na pędach pojawia się lepka substancja, która ma za zadanie łapanie małych owadów. Kwiat firletki ma 5 płatków, zaś liście są lancetowate lub jajowate ostro zakończone.

Występują liczne odmiany i gatunki firletki jak:

  • firletka alpejska - niska, krótko żyjąca roślina kępiasta o różowo purpurowych kwiatach,
  • firletka chalcedońska ma czerwone kwiaty zebrane w główki,
  • firletka poszarpana to delikatna, rozłożysta bylina o kwiatach z powycinanymi płatkami,
  • firletka łąkowa jest rośliną kępiastą, owłosiona o różowych kwiatach osadzonych na wzniesionych pędach,
  • firletka Haagego to krótkowieczna roślina o pomarańczowo czerwonych, która uprawiana jest jako roślina jednoroczna,
  • firletka smółka posiada sztywne, wzniesione pędy pokryte lepką wydzieliną i purpurowo różowe kwiaty,
  • firletka omszona (kwiecista) to okazała, wzniesiona roślina o srebrzystoszarych omszonych liściach i różowych kwiatach.

Firletka ogrodowa - uprawa i rozmnażanie

Uprawa firletki

Firletka to roślina łatwa w uprawie. Lubi stanowisko nasłonecznione lub półcieniste. Prawie wszystkie odmiany firletki dobrze znoszą mrozy i suszę. Ta ogrodowa bylina jest w stanie znieść mróz do minus 25 stopni. Można je sadzić w ziemi suchej lub umiarkowanie wilgotnej. Wyjątkiem jest firletka postrzępiona, która gorzej znosi mrozy i lubi glebę wilgotną i mocno przepuszczalną.

W ogrodzie firletka sama szuka sobie miejsca tworząc gdzieniegdzie kępy. Wysiewa się sama, lecz jest średnio ekspansywna. Jest bardzo tolerancyjna co do gleby. Będzie rosła na ziemi przeciętnej lub na żyznej.

Rozmnażanie firletki - nasiona czy sadzonki

Firletkę rozmnażamy przez podział lub wysiew nasion. Warto wiedzieć, że nasiona firletki wysiewają się same, dlatego też trzeba kontrolować roślinę, jeśli nie chcemy, aby wysiała się na całym ogrodzie. Wysiew z nasion wykonujemy na jesieni do inspektów. Sadzonki uzyskane tą metodą zakwitają dopiero w następnym roku po posadzeniu.

Nasiona firletki można zakupić w sklepie ogrodniczym lub pozyskać z roślin, które wydają dużo nasion. Wysiew nasion można wykonywać od marca do maja oraz od sierpnia do października. Firletka wysiewana z nasion zakwita dopiero w następnym roku. Dlatego też najlepiej wysiewać ją późnym latem lub jesienią. Wiosną lub jesienią możemy rozmnożyć firletkę przez podział kęp.

Najciekawsze odmiany firletki

Firletka kwiecista - omszona

Kwiat ten dorasta do wysokości 70 - 100 cm. Jest to wzniesiona roślina rosnąca kępami, o omszonych, srebrzysto zielonych liściach i różowych kwiatach podobnych do goździków. Firletka omszona, kwiecista to roślina dwuletnia lub wieloletnia. Kwitnie w lipcu i sierpniu, dając kwiaty w różnych odcieniach różowego do amarantowego. Zachwycają jej piękne odmiany jak biała Alba czy Oculata biała z różowym oczkiem. Łatwo się rozsiewa z nasion. Lubi stanowisko słoneczne.

Jest to roślina bardzo łatwa w uprawie. Nie ma potrzeby jej podlewania, nawożenia czy przesadzania. Ma bardzo głęboki, silny system korzeniowy i doskonale znosi brak wody. Rośnie lepiej, gdy jest nawożona, lecz można to robić przy okazji nawożenia roślin rosnących obok. Może się również obyć bez nawożenia. Jest to roślina bardzo odporna na mróz i szkodniki.

Firletka smółka

Firletka lepka, czyli smółka pospolita, w czasie kwitnienia dorasta do wysokości 40 cm. Ma drobne, delikatne kwiaty w kolorze różowym lub czerwonym. Kwitnie od maja do czerwca. Jej wysokie pędy pokrywa lepka wydzielina. Najlepiej nadaje się na kwiatowe rabaty lub na skalniaki. Dobrze sprawdza się jako kwiat cięty.

Firletka smółka ma zimozielone, długie, trawiaste liście, z których wyrastają długie łodygi zakończone kwiatostanem. Nazwa smółka pochodzi od lepkiej wydzielina, która pokrywa łodygi i do której przyklejają się owady.

Uprawa firletki smółki jest łatwa, gdyż nie jest to roślina wymagająca. Dobrze rośnie na glebach suchych i średnio wilgotnych, lecz muszą być przepuszczalne. Źle rośnie na glebach ciężkich. Lubi stanowisko słoneczne lub półcieniste. Znosi krótkie okresy suszy i jest w pełni mrozoodporna.

Firletka chalcedońska

Roślina ta dorasta do wysokości 50 - 100 metrów. W zależności od odmiany może być biała, czerwona lub różowa. Tworzy kwiatostany w kształcie główki i kwitnie w czerwcu i lipcu. Jest to kwiat łatwy w uprawie, nie wymagający, lecz lubi wilgotne podłoże. Ten efektowny kwiat stanowi mocny akcent kolorystyczny na rabacie. Świetnie komponuje się z innymi kwiatami w kontrastowych kolorach.

Podobnie jak pozostałe gatunki firletki, odmiana chalcedońska jest bardzo łatwa w uprawie. Znosi krótkotrwałe okresy suszy i dobrze znosi mróz. Lubi żyzną, przepuszczalną i lekko wilgotną glebę. Łatwo rozsiewa się z nasion. Przekwitnięte kwiatostany należy usuwać.