Jabłoń - najpopularniejsze odmiany, sadzenie, cięcie, pielęgnacja i inne porady

Czerwone, zielone, złociste i żółte. Z rumieńcem, błyszczące lub matowe. Słodkie, przykwaskowe, soczyste, miękkie, twarde, idealnie kuliste, trochę wydłużone, nieco gruszkowate. Jabłka. Odmiany jabłoni są tak liczne, że nawet wytrawny sadownik może się w nich łatwo pogubić. Podpowiadamy, jakie najlepiej sprawdzą się w przydomowym ogrodzie i jak należy o nie dbać.

Sprawdź także nasze inspiracje na inne drzewka owocowe, które warto zaprosić do ogrodu obok jabłoni domowej.

Ocena: 4.6/5 (głosów 7)

Osoba zrywająca jabłka z drzewa

Odmiany jabłoni

Liczba odmian jabłoni jest trudna do ustalenia, ponieważ powstawały one na przestrzeni ostatnich kilku tysięcy lat. Wszystkie należą do gatunku jabłoń domowa, nie należy jednak zapominać, że u podstaw ich wszystkich leży jabłoń dzika. Ta w naturalnych warunkach jest spotykana coraz rzadziej, wypierana przez kolejne kultywary uprawne, które czasami mogą przejściowo dziczeć. Do wyboru jest wiele ciekawych odmian jabłoni.

Odmiany jabłoni różnią się ze sobą pod wieloma względami. Oczywiście największe znaczenie dla sadowników i ogrodników ma kształt i smak owocu. Różne kolory, wielkości, soczystość… naprawdę masz w czym wybierać. Jednak wartości do porównania jest znacznie więcej. Jedną z ważniejszych jest oczywiście okres owocowania. Jest to kryterium, które pozwala niezliczone ilości odmian jabłoni podzielić na trzy grupy: letnie, jesienne i zimowe. Jeśli interesuje cię także uprawa wiśni w ogrodzie, porady na jej temat znajdziesz w tym artykule.

Jabłoń domowa: letnie odmiany jabłoni

Letnie odmiany jabłoni to te drzewa owocowe, które owocują najwcześniej. Zbiór zaczyna się już w połowie lipca i kończy się z początkiem sierpnia, co jednak nie oznacza, że od razu nadają się do spożycia. Niektóre odmiany wymagają okresu leżakowania jabłek, które dojrzewają już po zerwaniu z drzewa.

Najbardziej znaną odmianą letnią jest ‘Golden Delicious’. Jabłka mają bardzo wysoką wartość handlową, ich delikatnie żółta skórka kusi nas na targowiskach i w sklepach. Odmiana ma wyjątkowo smaczny miąższ, więc błyskawicznie znalazła się wśród najczęściej uprawianych odmian w Polsce. Jest dość dobrze odporna na mróz i niesprzyjające warunki atmosferyczne, a także typowe dla tych drzew owocowych choroby.

Dużym powodzeniem cieszy się także letnia ‘Papierówka’, która dla wielu osób ma smak i zapach dzieciństwa. Jej owoce są niewielkie i żółtozielone, mają gęsty, niezwykle soczysty i smakowity miąższ. Drzewka owocowe ‘Papierówki’ są jednym z najważniejszych elementów wiejskiego krajobrazu.

W tym samym czasie dojrzewa jabłoń ‘Piros’. Jej owoce są drobne, ale zachwycają smakiem i kruchością miąższu, więc coraz częściej jej drzewka pojawiają się w przydomowych ogrodach. Jabłoń ‘Piros’ idealnie nadaje się zarówno do zjadania na surowo, jak i do przetworów. Jabłka mają dużą wartość handlową, ponieważ są prawie regularne i bardzo ładnie się prezentują. Jeśli interesuje cię także uprawa moreli, przeczytaj ten artykuł.

Jabłoń domowa: jesienne odmiany jabłoni

Nie ulega wątpliwości, że najbardziej powszechne są jesienne odmiany jabłoni. W końcu jabłka nierozerwalnie kojarzą nam się z wrześniem, kiedy to na straganach i w sadach od dziesiątek lat nieprzerwanie króluje jabłoń ‘Szampion’. Jest to odmiana ciesząca się powodzeniem ze względu na słodkawy smak owoców, które przepięknie się prezentują. Ich gładka skórka jest pokryta wyjątkowym rumieńcem o nieco rozmytych brzegach. Jabłoń ‘Szampion’ nadaje się do uprawy amatorskiej, jest to krzyżówka dwóch szlachetnych odmian i potrzebuje szczepienia na podkładkach, by przetrwać niesprzyjające warunki pogodowe.

Porównywalnie dużą powszechnością może pochwalić się ‘Antonówka’, naprawdę wyjątkowa odmiana, której bezpośrednim przodkiem jest jabłoń dzika. ‘Antonówka’ jest bardzo odporna na mróz, więc znalazła wielu fanów w naszym klimacie. Jednak jej owoce są średnio smaczne, uznanie zdobywają dopiero w przetworach – to najlepsza odmiana na przeciery, soki i dżemy.

Jabłoń domowa: zimowa odmiana jabłoni

Zimowa odmiana jabłoni to taka, której owoce zbiera się w październiku. Jej największą zaletą jest długi okres przechowywania – jabłka mogą spokojnie poleżeć aż do wiosny i nadal są jędrne, smaczne i soczyste. Do najbardziej popularnych odmian należy jabłoń ‘Gala’. To zimowa odmiana jabłoni, która nadaje się zarówno do sadzenia towarowego, jak i do przydomowych ogródków. Odpowiednio zabezpieczone owoce mogą poczekać na spożycie aż do grudnia, zachowując smak i słodycz. Jabłoń ‘Gala’ jest bardzo odporna na mróz i świetnie sprawdza się w naszych warunkach klimatycznych.

Kolejna zimowa odmiana jabłoni, która cieszy się dużą popularnością w Polsce to jabłoń ‘Topaz’. Owoce dojrzewają dopiero w październiku i bez większego problemu przechowuje się je aż do wiosny. Słodko-kwaśny miąższ, niezwykły aromat i ładna, żółta skórka pokryta rumieńcem – właśnie to sprawia, że jabłoń ‘Topaz’ w ostatnich latach staje się coraz bardziej popularna, chociaż nie bez znaczenia jest oczywiście to, że jest  bardzo wytrzymała i trwała. Jeśli interesuje cię także uprawa malin w ogrodzie, porady znajdziesz w tym artykule.

Jabłoń domowa – szczepienie i cięcie jabłoni

Szczepienie jabłoni

Szczepienie jabłoni, tak jak szczepienie drzew owocowych innego gatunku, to jeden z podstawowych zabiegów. Jest on oczywiście zależny od odmiany. Niektóre z nich, zwłaszcza te szlachetniejsze, potrzebują podkładek, by poradzić sobie w naszych warunkach klimatycznych. Podkładki można uzyskać z dwóch źródeł: są one dostępne w każdym sklepie ogrodniczym. Można także wykorzystać stare jabłoniowe drzewka owocowe, które dobrze radziły sobie z mrozem, nie chorowały, ale obecnie z racji wieku owocują już mniej. Podkładką może być na przykład jabłoń dzika, o ile już długo rośnie w naszym ogrodzie. Szczepienie jabłoni oboma tymi sposobami jest dobrym pomysłem. Dzięki nim roślina będzie krzyżówką tego, co najlepsze z podkładki, czyli wytrzymałości i odporności ze smakiem szlachetnych odmian.

Szczepienie jabłoni przeprowadza się wiosną, jednak zrazy do szczepienia należy pobrać zimą, kiedy drzewka są uśpione. Zraz powinien mieć około 20 cm długości i kilka dobrze wykształconych pąków. Przed nadejściem wiosny warto dobrze przygotować drzewko, na którym masz zamiar przeprowadzić szczepienie jabłoni. Należy dobrze skrócić wszystkie pędy, zwłaszcza te, na których będziesz umieszczać zraz.

Szczepienie jabłoni, tak jak szczepienie drzew owocowych innego gatunku, przeprowadza się albo w jednym roku całościowo, albo rozkłada się je na dwa lata. Nie jest konieczne w przypadku odmian, które dobrze czują się w niskich temperaturach i są bardziej odporne choroby. Jednak w przypadku większości odmian szczepienie jabłoni okazuje się koniecznością. Na podkładkach powinno się uprawiać Antonówkę, Malinówki, Oliwkę Inflancką czy odmianę Szampion. Szczepienie jabłoni jest gwarancją lepszego zbioru i zdrowych drzewek. Może zainteresuje cię także czereśnia i jej najpopularniejsze odmiany?

Cięcie jabłoni

Przycinanie jabłoni to ten zabieg pielęgnacyjny, o którym nie można zapomnieć. Prawidłowo przeprowadzone cięcie jabłoni sprawia, że drzewka owocowe będą bardziej plenne i zdrowsze. Niektóre odmiany oczywiście rosną i owocują bez zabiegu, jednak w przypadku większości jest to konieczne, ponieważ z czasem gałęzie znacznie zagęszczają się i nie dopuszczają promieni słonecznych do owoców.

Cięcie jabłoni wykonuje się w różnych terminach. Jabłoń domowa owocuje o różnych porach roku i w zasadzie od tego zależy, kiedy wykonać ten zabieg. Przycinanie jabłoni wykonuje się jesienią, gdy jeszcze nie ma ciężkich mrozów lub zimą. Jest to najlepszy termin dla odmian zimowych i jesiennych, już po zbiorach, gdy liście opadną. Inne odmiany można przycinać wiosną, z tym, że należy bardzo uważać, aby przycinanie jabłoni nie zostało wykonane zbyt późno. Te drzewka owocowe mogą być wrażliwe na choroby kory i drewna, a nieprawidłowo lub za późno przeprowadzone cięcie jeszcze bardziej je na nie naraża.

Jabłoń ozdobna – uprawa i odmiany

Rodzaje jabłoni ozdobnej

W ostatnich czasach w naszych ogrodach króluje nie tylko jabłoń domowa. Coraz częściej pojawia się jabłoń ozdobna, głównie dlatego, że jest niewielka i świetnie wpasowuje się do małych ogródków. Oczywiście przodkiem tego drzewka jest jabłoń dzika, która naturalnie także nie jest zbyt wysokich rozmiarów. Jabłoń ozdobna lub jabłoń rajska raczej rzadko sadzona jest z przeznaczeniem na zbiór. Chociaż owoce niektórych odmian mogą być smaczne, to jednak pokrój i wygląd drzewka ma największe znaczenie. Niewysoka jabłoń ozdobna jest ładna przez cały rok, kwitnąca na różowo, gęsto obsypana liśćmi, później pełna dojrzewających owoców, a w końcu przebarwiona na złoto lub czerwono.

Jabłoń ozdobna może występować w dwóch pokrojach. Ostatnio coraz częściej w ogrodach pojawia się jabłoń kolumnowa, jednak nadal można spotkać drzewko, które wygląda jak jabłoń dzika – ma swobodny pokrój. Jabłoń kolumnowa idealnie nadaje się do niewielkich ogródków. Jest to jabłoń ozdoba, która została tak przycięta, aby wszystkie pędy rozchodziły się równomiernie pod kątem prostopadłym od pnia. Jabłoń rajska natomiast to jabłoń dzika w miniaturze – jej pędy są swobodne i rozproszone.

Przycinanie jabłoni ozdobnej i inne zabiegi pielęgnacyjne

Jabłoń ozdobna potrzebuje w zasadzie takich samych zabiegów pielęgnacyjnych jak jabłoń domowa. Najważniejsze rzecz jasna jest przycinanie, zwłaszcza jeśli chcesz prowadzić drzewka owocowe w pokroju kolumnowym. Przycinanie przeprowadza się także jesienią lub wczesną zimą.

Jabłonie ozdobne mają jednak nieco większe wymagania niż te domowe. Statystycznie są bardziej wrażliwe na mróz, a przede wszystkim mniej odporne na choroby jabłoni. Szczególnie często dokucza im parch i inne choroby grzybowe, więc ważne są regularne opryski jabłoni. Wystarczy przeprowadzić je co roku wczesną wiosną, jeszcze przed rozpoczęciem kwitnienia lub tuż po nim, by ochronić drzewko przed szkodliwymi patogenami. Te drzewka owocowe są także stosunkowo „żarłoczne” i będą potrzebować więcej nawozu. Zabieg przeprowadza się regularnie już od pierwszego roku uprawy.

Pielęgnacja jabłoni ozdobnej wcale nie jest zbyt skomplikowana czy czasochłonna. Nie jest trudna, a zaproszenie karłowatej odmiany do swojego ogrodu to najlepszy sposób na własne jabłka na niewielkiej powierzchni. Co więcej, odmiany te mają bardzo wysoką wartość dekoracyjną, a ich kwitnienie jest jeszcze bardziej efektowne niż w przypadku standardowych drzewek.

, aktualizacja 04.10.2017
Ta strona korzysta z plików cookies.

Więcej informacji znajdziesz w polityce cookies.


Zamknij