Jarzębina

Jarzębina a w zasadzie jarząb pospolity to niewielkie drzewo liściaste z rodziny różowatych. Może dorastać maksymalnie do 15 metrów wysokości. Co ciekawe pojawia się również w formie krzewu. Naturalnym środowiskiem tej rośliny są obszary Europy, południowo-zachodniej Azji oraz zachodniej Syberii. W Polsce jarzębina występuje na terenie całego kraju. Jest cenioną roślina ozdobną. Owoce jarzębiny w stanie surowym są trujące. Do spożycia nadają się dopiero po obróbce termicznej.
Wino i nalewka z jarzębiny krok po kroku – sprawdzone przepisy
Wino i nalewka z jarzębiny krok po kroku – sprawdzone przepisy
Jarząb pospolity - odmiany, opis, wymagania, choroby, pielęgnacja
Jarząb pospolity - odmiany, opis, wymagania, choroby, pielęgnacja
Jarzębina czerwona – pielęgnacja, wymagania, porady
Jarzębina czerwona – pielęgnacja, wymagania, porady

Jarzębina (jarząb pospolity) - odmiany, uprawa, pielęgnacja, porady

Jarząb pospolity zwyczajowo zwany jarzębiną jest powszechnie uprawiany w naszym kraju. Występuje też w lasach, w przestrzeni miejskiej i na polnych miedzach. Skąd wzięła się tak duża popularność tego drzewa? Decyduje o tym łatwa uprawa oraz dekoracyjny wygląd. Do tego owoc jarzębiny ma zastosowanie lecznicze i świetnie nadaje się na przetwory. Dlatego też przedstawiamy dokładny opis tej pięknej rośliny.

Jarząb zwyczajny – opis, wymagania, uprawa

Jarzębina jest znana pod dwiema nazwami, jarząb pospolity oraz jarząb zwyczajny. Dobrze określają tę roślinę, bowiem występuje na całym terytorium naszego kraju. Można ją też spotkać w południowo-zachodniej Azji oraz zachodniej Syberii. To drzewo pochodzi z rodziny różowatych, maksymalnie dorasta do 15 metrów wysokości. Zazwyczaj jednak jest niższe, do 8-9 metrów. Ma owalną koronę i regularny, dekoracyjny pokrój. W okresie kwitnienia, w maju i czerwcu, jarząb pospolity pokrywa się drobnymi białymi kwiatami. Wydzielają charakterystyczny zapach gorzkich migdałów.

Liść i owoc jarzębiny to najbardziej rozpoznawalne elementy tej rośliny. Liść jest ozdobnie piłkowany i poznaczony siecią nerwów. W początkowym okresie wegetacji jest ciemnozielony. Jesienią ładnie się przebarwia na czerwono, intensywnie pomarańczowo i złoto. Równie ważny jest owoc jarzębiny, wielu osobom doskonale znany. Pojawia się na drzewie w lipcu i utrzymuje aż do października. Jest niemal idealnie okrągły i zbiera się w gęste grona. Kiedy rośnie i dojrzewa przybiera wyrazistą czerwoną barwę. Owoc jest pokarmem dla wielu ptaków. W stanie surowym jest dla ludzi trujący, lecz po przetworzeniu nadaje się na przetwory.

Czas na opis wymagań uprawowych interesującego nas drzewa. Jarząb zwyczajny wyrośnie zarówno na stanowisku nasłonecznionym jak i półcienistym. Choć raczej woli pierwsze z wymienionych. Nie ma też dużych wymagań w stosunku do gleby. Przyjmie się w zasadzie na każdej glebie, nie lubi tylko ziem gdzie stale utrzymuje się woda. Preferuje gleby lekkie i przepuszczalne. Co ciekawe, kiedy rośnie jarzębina nie potrzebuje skomplikowanej pielęgnacji. Poza długimi okresami suszy nie musi być podlewana. Z racji tego, że wytwarza głęboki system korzeniowy nie potrzebuje nawożenia, sama zdobędzie składniki odżywcze. Jarząb pospolity jest w pełni mrozoodporny, nie musi być, więc okrywany na zimę.

Odmiany jarzębiny - fastigiata i pendula

Jarzębina jest drzewem dość odpornym na choroby. Do tego nie szkodzą jej niskie temperatury. Dlatego też występują tylko nieliczne odmiany. Mimo tego na rynku można odnaleźć ciekawe podgatunki, których cena jest bardzo atrakcyjna. Jedną z nich stanowi jarząb zwyczajny pendula. Jest to drzewo szczepione na pniu odznaczające się zwisającym pokrojem. Nie osiąga dużych rozmiarów, najczęściej dorasta do 3 metrów wysokości. Pendula kwitnie w maju, wytwarza wtedy białe kwiaty. Na pędach pojawiają się też czerwone owoce, które uzupełnia pierzasty liść. Cena tej odmiany to minimalnie około 100 zł.

Kolejną często spotykaną odmianą jest jarząb fastigiata. Charakteryzuje się kolumnowym pokrojem i wysokością sięgającą 8 metrów. Kwitnie w maju i owocuje aż do października. Podobnie jak inne drzewa z tej rodziny jest odporna na mróz i choroby. Nie ma też dużych wymagań uprawowych. Fastigiata jest łatwo dostępna a cena sadzonek jest stosunkowo niska. Zazwyczaj nie przekracza 40 zł. Jeśli zamierzamy zbierać owoce jarzębiny w celach kulinarnych to warto posadzić jeszcze inną odmianę. Jest nią edulis, ma zauważalnie większe owoce, które świetnie nadają się na przetwory.

Zastosowanie lecznicze i przetwory z jarzębiny – wino, nalewka, dżem

Niezależnie od tego czy jest to pendula czy fastigiata, jarzębina zawsze obficie owocuje. To bardzo dobra wiadomość, ponieważ owoc jarzębiny ma zastosowanie lecznicze. Zawdzięcza je dużej zawartości witamin, zwłaszcza C. Oprócz niej w owocach występują też witaminy z grupy B, PP i K. Do tego dochodzi spora ilość potasu, sodu, magnezu, miedzi i kwasów organicznych. W związku z tym owoce po obróbce termicznej pomagają leczyć różne choroby. Zwalczają przeziębienie, stany zapalne nerek, zaburzenia krążenia i trawienia.

Zastosowanie lecznicze owoców jarzębiny to tylko jeden ze sposobów na ich wykorzystanie. Z tych czerwonych kulek można stworzyć wyśmienite dżemy, konfitury czy musy. Popularnością cieszy się też jarzębiak. Jest to nalewka, do której dodaje się również liść opisywanego drzewa. Koneserzy domowych trunków mogą też zrobić wino z plonów jarzębiny. Przygotowuje się je praktycznie tak samo jak wino z innych owoców. Warto je mieć w piwniczce, ponieważ spożywane w małych ilościach może być pożyteczne dla zdrowia.

Jarząb pospolity i różne jego odmiany to drzewo polecane każdemu ogrodnikowi. Kiedy rośnie w ogrodzie wygląda pięknie i jest łatwy w uprawie. Wykazuje całkowitą odporność na mróz i nie jest nadmiernie podatny na choroby. Rzadko może zostać zaatakowany przez parcha roślin owocowych lub obumieranie pędów. Cena jarzębiny jest bardzo atrakcyjna. Z jej owoców można stworzyć smaczne przetwory takie jak dżem, nalewka lub wino. Ten opis doskonale pokazuje jak wiele zastosowań może mieć to dekoracyjne drzewo.

CZYTAJ WIECEJ
Ta strona korzysta z plików cookies.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies w celu zbierania danych analitycznych (analizowania ruchu na stronie) oraz profilowania reklam przez naszych partnerów. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, zablokuj pliki cookies w przeglądarce.

Zamknij