Juka karolińska - cena, podlewanie, pielęgnacja i inne porady

Jej wyznacznikiem są wysokie na prawie dwa metry biało-kremowe ozdobne wiechy kwiatostanowe i niebieskawozielone dekoracyjne rozety liści. Ułożone spiralnie liście są bardzo sztywne, grube, ostro zakończone, a po brzegach włókniste. Dlatego też juka karolińska nazywana jest juką włóknistą. Łacińska nazwa yucca filamentosa (juka nitkowata) przyjęła się od wyglądu starszych liści, które są na końcach nitkowato postrzępione.

Porady na temat uprawy i pielęgnacji juki ogrodowej znajdziesz w tym artykule.

Ocena: 4,6/5 (głosów 10)

Juka karolińska w okresie kwitnienia

Yucca - rodzaj, z którego wywodzi się juka ogrodowa

Juki to rośliny znane od dawna. Były powszechnie uprawiane na przykład w średniowieczu. Te charakterystyczne byliny, hodowane w domu i w ogrodzie, nazwano podobno przez pomyłkę określeniem zupełnie innego rodzaju botanicznego. Nazwa yucca pochodzi bowiem od karaibskiego słowa oznaczającego maniok. Są też źródła mówiące, że yucca to karaibska nazwa drzewa.

Juka to długowieczna, pochodząca głównie z Ameryki Północnej, zimozielona roślina. Znanych jest kilkadziesiąt jej gatunków, porastających wschodnie i zachodnie wybrzeża południowych części Stanów Zjednoczonych. Niektóre gatunki pochodzą też z gorących stref Ameryki Środkowej i Południowej.

Juki to rośliny bezpędowe albo obdarzone długimi i grubymi pędami, na wierzchołku których wyrastają gęste lancetowate liście, tworzące rozetę. Gatunki o liściach siedzących (bezpędowe) są bardziej odporne na mróz, dlatego mogą rosnąć w ogrodzie. Rośliny z rodzaju yucca nadają się do uprawy w donicach. Juki mają duże, dzwonkowate, obupłciowe kwiaty, które wyrastają ze środka liściowej rozety. A może zainteresują cię także inne rośliny ozdobne w ogrodzie?

Juka ogrodowa

Juka karolińska (Yucca filamentosa) i inne gatunki ogrodowe

Juka karolińska (Yucca filamentosa) to bylina ogrodowa o ładnych zimozielonych liściach. Gatunek ten dorasta do około dwóch metrów w okresie kwitnienia. Kwiat juki ma długość około sześciu centymetrów i wieczorem roztacza ładny zapach. Nazwa rośliny pochodzi od miejsca, w których występuje ona w stanie dzikim, czyli Karoliny Północnej i Południowej. Nieliczne źródła podają, że rośnie ona też w Kalifornii i tam nazywa się juka kalifornijska.

Juka karolińska (juka kalifornijska) to gatunek pozbawiony pnia, wytwarzający krótkie podziemne rozłogi. Juka karolińska znosi mrozy do -23 stopni Celsjusza i niższe. Bylina nadaje się do sadzenia pojedynczo, ale też może tworzyć szpalery wokół miejsc spacerowych. Ładnie wygląda w ogrodach skalnych i trawniku. Juka kalifornijska (karolińska) lubi miejsca rozmieszczone w pełnym słońcu i jednocześnie osłonięte od wiatru oraz lekko zasadowe piaszczyste gleby.

Podobna do juki włóknistej (karolińskiej) jest też juka zwisłolistna, nazywana inaczej juką wirginijską. Jest to również zimozielona juka ogrodowa o podobnych wymaganiach jak juka karolińska. Roślina ta dorasta do metra wysokości i ma bardzo kłujące mieczowate liście osadzone na niskim przyziemnym pędzie. Bylina ta kwitnie dopiero po kilku latach białymi dzwonkowatymi wiechami o wysokości nawet dwóch metrów. Gatunek pochodzi z południowego wschodu Ameryki Północnej.

Juka ogrodowa występuje w odmianach różniących się głównie zabarwieniem liści. Bright edge (cena około 20 zł), golden sword (cena ponad 30 zł) i variegata (cena około 100 zł) mają żółte brzegi liści, natomiast liście colour guard (cena ponad 10 zł) na brzegach są zielone a żółte pośrodku. Z kolei odmiana ivory tower (cena około 30 złotych) ma liście biało obrzeżone, przy tym szersze i sztywniejsze. Sprawdź także cennik roślin ogrodowych.

Juka karolińska - rozmnażanie w naturalnym siedlisku

Kwiaty owadopylne mają zaprogramowane przez naturę organy wabiące, dostosowane często precyzyjnie do budowy ciała zapylacza. Kwiat juki jest jednak rzadko odwiedzany przez owady. Jeśli ma to miejsce, specyficzna budowa znamienia nie pozwala na jego zapylenie. W swojej ojczyźnie kwiat juki karolińskiej jest więc zapylany w specyficzny sposób, przez molowca (molika) pronuba yuccasella.

Okwiat juki rozwiera się tylko na jedną noc i powinien być w tym czasie zapylony. Latające wieczorem molowce zwracają uwagę na widoczne w ciemności jasne kwiaty juki. Zapłodniona samica tego owada dostaje się do kwiatu i zbiera pyłek, z którego robi zbitą kulkę. Zeskrobuje pyłek z pręcików jednej rośliny i przenosi na drugą, gdzie wwiercając się pokładełkiem w znamię słupka, składa w każdy jedno jajo. Następnie wdrapuje się na szczyt słupka i zamyka otworki pyłkiem. Dokonuje w ten sposób zapylenia.

Obecne w słupku zalążki po zapłodnieniu rozwijają się w nasiona. Tam po czterech - pięciu dniach wylegają się gąsienice i żyją w zalążniach jak w inkubatorze, żywiąc się zalążkami. Nie zjadają jednak wszystkich i z tych pozostałych rozwiną się później nasiona. Po pewnym czasie wygryzają w ścianie zalążni otwory, przez które wychodzą na zewnątrz, po czym po pajęczynie spuszczają się na ziemię.

Juka karolińska (Yucca filamentosa) - pielęgnacja

Juka karolińska to niewymagająca roślina, dlatego jej pielęgnacja jest zupełnie niekłopotliwa. Do dobrego wzrostu potrzebuje przepuszczalnej, najlepiej wapiennej gleby i dużo słońca. Jeśli ziemia jest zbyt ciężka, trzeba ją rozluźnić dodatkiem gruboziarnistego piasku. Juka karolińska nie znosi wody, za to dobrze przechodzi długie okresy suszy i niedostateczne podlewanie. Podlewanie i nawożenie juki ogrodowej powinno być bardzo umiarkowane. Karolińska juka jest też bardzo odporna na choroby roślin i szkodniki.

Kwiaty juki karolińskiej mają po sześć pręcików i jeden słupek. Owocem juki jest torebka wypełniona nasionami. W cieplejszych rejonach kraju juka ogrodowa kwitnie w drugiej połowie czerwca, natomiast w chłodniejszych - w lipcu. W okresie kwitnienia pędy kwiatostanowe mają wysokość około dwóch metrów. Aby łatwiejsze było juki rozmnożyć, po przekwitnięciu trzeba kwiatostany wyciąć.

Mrozoodporność juki ogrodowej uzależniona jest od odmiany. Niektóre z nich, zwłaszcza posadzone na stanowiskach odkrytych, wymagają przykrycia na zimę. Korzenie juki warto też zabezpieczyć stroiszem.

Uprawa i pielęgnacja juki w domu i w ogrodzie

Juka ogrodowa i domowa - pielęgnacja

Jak uprawiać i jak pielęgnować juki ogrodowe, także na balkonie? Juki to niewymagające rośliny, dlatego ich pielęgnacja jest prosta. Potrzebują jedynie lekko wilgotnego podłoża, słońca oraz świeżego powietrza. Słońce jest wręcz niezbędne do rozwoju tego gatunku. Juki hodowane w domu zimą powinny rosnąć w niezbyt ciepłym miejscu, ale nie poniżej 10 stopni Celsjusza. Ograniczamy też mocno ich podlewanie. Świeżo posadzone rośliny nie wymagają nawożenia, natomiast starsze nawozimy kilka razy w sezonie małymi dawkami nawozów.

Juki to rośliny odporne na choroby i szkodniki. Problemem jest nadmierne podlewanie zimą, które może być przyczyną zgnilizny korzeni. Pierwszym objawem tej choroby juki jest żółknięcie i opadanie dolnych liści. Roślinę trzeba wówczas przesadzić do nowej, suchej ziemi i rozpocząć podlewanie dopiero po tygodniu od posadzenia. Dość powszechnymi szkodnikami juki są też wełnowce pędowe. Juka doniczkowa bywa też atakowana przez grzyby. Grzybowe choroby juki objawiają się żółknięciem i usychaniem liści. Szkodniki i choroby juki zwalczamy zaraz po zaobserwowaniu.

Najczęściej w warunkach domowych hodujemy juki na pniu. Juka dość często gości w naszych domach i ogrodach, bowiem jej uprawa i pielęgnacja nie wymagają dużego nakładu pracy. Do uprawy doniczkowej zaleca się na przykład gatunek yucca qutemalensis, nazywany inaczej juka elephantipes. Bardzo podobna do juki gwatemalskiej jest juka aloesowa oraz juka wyniosła, która ma najdłuższe liście. Juka aloesowa dorasta do pięciu metrów wysokości. W uprawie domowej spotyka się jej odmiany wielobarwne: marginata, purpurea, tricolor i quadricolor.

Juka nie jest wrażliwa na nocne spadki temperatury, dlatego gatunki domowe mogą latem przebywać na tarasie lub balkonie albo nawet w ogrodzie. Zapewnijmy im tylko osłonięte od wiatru miejsce w słońcu, a resztę zrobi już sama natura. Jeśli lato jest suche koniecznym zabiegiem jest podlewanie. A może zainteresuje cię także Budleja Dawida?

Juka ogrodowa i domowa - rozmnażanie

Chcąc rozmnożyć juki rosnące w domu odcinamy pędy wyrastające z głównego pnia i sadzimy do nowej doniczki. Używamy do tego celu dobrze zaostrzonego noża. Materiał na sadzonki powinien mieć co najmniej cztery liście. Możemy też posadzić sadzonki obok pnia głównego, by osłonić jego ogołoconą część. Doniczki z rośliną do ukorzenienia się stawiamy na słonecznym parapecie i na pewien czas przykrywamy folią. Sadzonki ukorzeniają się w niecałe dwa miesiące.

Innym sposobem na rozmnażanie juki domowej jest cięcie starych pędów na dwudziesto-, trzydziestocentymetrowe odcinki, które umieszcza się w mieszance torfu i piasku. Trzymane w temperaturze od 22 do 24 stopni Celsjusza wypuszczą po kilku tygodniach ze śpiących oczek młode rośliny, które odcina się i ukorzenia w doniczce. Nowa juka rośnie jednak bardzo wolno, osiągając pół metra dopiero po kilku latach.

Juka karolińska rozmnaża się również łatwo - przez dzielenie i ukorzenienie odrostów wyrastających przy roślinie matecznej oraz przez podział korzeni. Roślina mateczna przeważnie po kwitnieniu zamiera, ale wydaje odrosty, które w kolejnych latach utworzą zwarte kępy i zakwitną. Roślinki zastępcze można podzielić na kilka sadzonek. Po przekwitnięciu odcinamy pędy kwiatowe i wówczas z podziemnych bocznych pędów wyrosną nowe liście. Pędy o długości od trzydziestu do siedemdziesięciu centymetrów możemy ukorzenić w doniczce w wysokiej temperaturze (od 26 do 28 stopni Celsjusza).

Juka ogrodowa i domowa - przesadzanie juki

Juki domowe przesadzamy co dwa, trzy, cztery lata wiosną do większych doniczek. Młode, dopiero ukorzenione rośliny powinno się przesadzać co roku. Najlepsza jest dla nich ziemia ogrodowa wymieszana z próchnicą oraz piaskiem.

Przesadzanie juki ogrodowej to czynność jeszcze prostsza niż przesadzanie juki domowej. Posadzona w sierpniu lub wrześniu karolińska juka bardzo łatwo się przyjmuje. Zabezpieczone na zimę nowe sadzonki powinny zakwitnąć już po dwóch - trzech latach. Odrosty przez parę godzin trzeba osuszyć w miejscu cięcia. Dopiero potem sadzimy je w piasku. Pielęgnacja juki ogranicza się wówczas do dbałości o podlewanie do czasu przyjęcia się rośliny.

Poza popularnymi gatunkami wytwarzającymi pień, znane są też juki bezpędowe. Należy do nich juka karolińska. W naturze rośnie karolińska juka w południowych i wschodnich rejonach Stanów Zjednoczonych. Juka karolińska ma kwiatostany złożone z licznych, ładnie pachnących kwiatów. Bylina ta rozmnaża się głównie przez sadzonki kłączowe, a pielęgnacja juki jest bardzo łatwa. Juka ogrodowa wymaga ziemi piaszczystej, odpowiednio suchej, wapiennej i dobrze zdrenowanej. Juka ogrodowa źle się rozwija, gdy podlewanie jest zbyt częste. Bylina ta uwielbia słońce.

Literatura:

  1. Duda B., Jukka - yucca. „Działkowiec” 1972 nr 8-9, s. 128.
  2. Haber Z., Doniczkowe rośliny ozdobne dla producentów i amatorów. Poznań 1992.
  3. Herwig R., Riou C., 350 roślin ogrodowych. Warszawa 1995.
  4. Juka karolińska. Yucca filamentosa. „Mam Ogród” 2016 nr 11, s. 31.
  5. Juka - to takie proste. „Twój Ogród” (kolekcja). Warszawa 1999.
  6. Novák F. A., Wielki atlas roślin. Warszawa 1987.
  7. Philips R., Rix M., Najpiękniejsze rośliny ogrodowe. Ponad 1500 specjalnie fotografowanych i starannie opisanych roślin możliwych do uprawiania w naszej strefie klimatycznej. Warszawa 1999.
  8. Podbielkowski Z., Geografia roślin. Warszawa 1991.
  9. Podbielkowski Z., Słownik roślin użytkowych. Warszawa 1985.
  10. Podbielkowski Z., Podbielkowska M., Przystosowania roślin do środowiska. Warszawa 1992.
  11. Seneta W., Dendrologia. Warszawa 1983.
  12. Wielka encyklopedia przyrody. T. 2, Rośliny kwiatowe. Warszawa 1998.
, aktualizacja 3 kwietnia 2018

Komentarze

Dodaj komentarz
Ta strona korzysta z plików cookies.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies w celu zbierania danych analitycznych (analizowania ruchu na stronie) oraz profilowania reklam przez naszych partnerów. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, zablokuj pliki cookies w przeglądarce.

Zamknij