Koniczyna - rodzaje, opis, właściwości, zastosowanie

Istnieje sporo roślin, które z pozoru są bardzo dobrze znane. Powszechnie porastają łąki, trawniki, różne skrawki zielenie. Z tego względu podczas spaceru do parku czy poza miasto widział je praktycznie każdy. Znane są jednak tylko powierzchownie, bo nie wszyscy wiedzą, jakie sekrety skrywają. Jedną z takich roślin jest pospolita w naszym kraju koniczyna. Warto poznać jej rodzaje i właściwości, które okazują się niezwykle pożyteczne.

Występowanie i rodzaje koniczyny

Koniczyna jest rodzajem roślin jednorocznych i bylin należących do rodziny bobowatych. Na świecie występuje około 250 gatunków, rosną na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Australii. W Polsce w stanie dzikim rozwija się ponad 20 gatunków. Najczęściej pokrywają przydrożne rowy i trawniki, pojawiają się także w ogrodach. Trzeba jeszcze wiedzieć, że koniczyny są uprawiane na łąkach i pastwiskach, jako rośliny pastewne. Znalazły zastosowanie w płodozmianie, bowiem pozytywnie wpływają na strukturę i skład gleby. Napar z odmiany czerwonej ma cenione właściwości zdrowotne. Do tego tematu wrócimy w dalszej części artykułu.

W Polsce rośnie sporo ciekawych odmian koniczyny. Nie są bardzo wymagające w stosunku do warunków glebowych, więc można spotkać je w całym kraju. Należą do nich miedzy innymi:

  • koniczyny białe osiągające 30 cm wysokości, mają trzylistkowe liście i ładne, białe kwiaty,
  • koniczyny białoróżowe osiągające 60 cm wysokości, mają jajowate liście i białoróżowe kwiaty,
  • koniczyny perskie dorastające do 70 cm wysokości, ich kwiaty są różowe a liście owalne,
  • koniczyny pagórkowe dorastające do 60 cm wysokości, mają eliptyczne liście i białe kwiaty.

Najbardziej znane i rozpowszechnione są koniczyny łąkowe zwane też czerwonymi.

Koniczyna czerwona jest rośliną wieloletnią i zimotrwałą. Przeważnie porasta łąki, przydroża, nieużytki rolne. Rozwija się także w ogrodach gdzie często jest traktowana, jako chwast. Przede wszystkim, dlatego, że odznacza się szybkim wzrostem. Osiąga do 60 cm wysokości, ma wzniesioną, rozgałęzioną łodygę. Na niej opierają się liście zbudowane z trzech, rzadko czterech, listków. Ta roślina ma rozbudowany system korzeniowy spulchniający glebę. Kwitnie od maja do września, wykształca wtedy kuliste, różowe lub purpurowe kwiaty. Różne rodzaje koniczyny dokładniej opisujemy na naszej stronie.

Wymagania i uprawa koniczyny łąkowej

Koniczyna łąkowa to nie zawsze chwast czy roślina pastewna. Warto sprowadzić ją do ogrodu z uwagi na walory zdrowotne. W okresie kwitnienia jest też ozdobą terenu. Nasiona tej odmiany da się znaleźć w niejednym sklepie ogrodniczym. Można wysiewać je przez cały sezon wegetacyjny. Jednakże najlepiej robić to od marca do połowy kwietnia. Proces warto zakończyć bronowaniem, które ochroni glebę przed niechcianymi roślinami. Dobrze jest umieszczać nasiona w rzędach oddalonych od siebie o 30-40 cm. Da to koniczynie miejsce do rozrastania się. Jakie stanowiska najbardziej lubi ten gatunek?

Choć jest to roślina pospolita, koniczyna łąkowa ma pewne wymagania. Jeśli ma być uprawiana na paszę czy jako ozdoba działki, trzeba je spełnić. Zatem ta wieloletnia, pożyteczna bylina preferuje:

  • stanowiska nasłonecznione lub lekko zacienione, w pełnym cieniu nie będzie się rozwijać,
  • podłoża odchwaszczone i spulchnione, ważne by gleba była zwięzła lub też średnio zwięzła,
  • żyzne ziemie wapienne, bogate w fosfor i potas o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym,
  • podłoża stale wilgotne, roślina źle reaguje na susze, szczególnie w pierwszym roku uprawy.

Po wymaganiach czas na opis zabiegów pielęgnacyjnych.

O tym jak wygląda uprawa koniczyny decyduje jej zastosowanie. Jeśli ma służyć do pozyskiwania paszy, konieczne może okazać się nawożenie. Tę czynność przeprowadza się dwa razy w sezonie wegetacyjnym. Trzeba zastosować nawóz fosforowo-potasowy. Jeśli roślina zajmuje duży teren podlewanie nie jest potrzebne. Gdy koniczyna jest tylko dekoracją ogrodu, nie wymaga pielęgnacji. Jedynie w czasie suszy należy ją nawadniać. Warto też skosić ją przed zawiązaniem pąków, dzięki temu nie wytworzy nasion i nie rozprzestrzeni się. Po rozwinięcie tematów poruszonych do tej pory zapraszamy na naszą stronę.

Właściwości koniczyny łąkowej

Przedstawiliśmy już występowanie i uprawę koniczyny. Czas, więc wrócić do kwestii wspomnianej w pierwszym akapicie. Roślina ma pozytywny wpływ na ludzkie zdrowie, dlatego, że zawiera:

  • kwasy mineralne, salicylany kumaryny, glikozydy fenolowe, izoflawony oraz flawonoidy,
  • niezbędne witaminy z grup A, B, C, jest też bogatym źródłem witaminy E oraz prowitaminy P,
  • sporo mikroelementów, takich jak wapń, żelazo, magnez, potas, fosfor jak również selen.

Z uwagi na skład wymieniony powyżej, z suszonej koniczyny przygotowywane są napary oraz herbatki. Dawkowanie zawsze trzeba skonsultować z lekarzem.

Jakie korzyści dla zdrowia przynosi picie naparów z koniczyny czerwonej? Przede wszystkim pobudza apetyt i usprawnia pracę układu trawiennego. Ponadto herbatki mają właściwości moczopędne i wykrztuśne. Natomiast wyciągi z rośliny pomagają w łagodzeniu objawów menopauzy. Są w stanie ograniczyć poty i zmniejszyć uderzenia gorąca. Substancje zawarte w koniczynie pomagają ograniczać rozwój osteoporozy. Susz służy także do przygotowywania okładów wspomagających leczenie łojotoku i skóry trądzikowej. Widać, zatem, że w tej pozornie dobrze znanej bylinie drzemie ogromny potencjał. I nadal nie wspomnieliśmy o wszystkim.

Koniczyna czerwona świetnie sprawdza się w roli paszy dla bydła. Dzięki dużej zawartości białka jest treściwa i dostarcza sporo składników mineralnych. Co ciekawe, jej każda część jest jadalna dla człowieka. Można spożywać ją na surowo, wyjątek stanowią korzenie, które trzeba ugotować. Młode liście pełnią rolę składnika sałatek. Tymczasem kwiaty nadają się do przygotowania orzeźwiającego napoju. Koniczynę można dodawać także do różnego rodzaju zup. Warto, zatem sprowadzić tę roślinę do ogrodu i cieszyć się z jej licznych zastosowań. Po dokładniejszy opis wszystkich powyższych tematów zapraszamy na nasz portal.