Pierwiosnek

Pierwiosnek (Primula L) znany jest również pod nazwami pierwiosnka i primulka. Szacuje się, że na świecie występuje ok. 400 gatunków, z czego aż 300 na terenie Chin. Pierwiosnek ze względu na wczesne kwitnienie nazywany jest „kwiatem wiosny”. Walory wizualne i mnogość zastosowań sprawiają, że coraz częściej jest sadzony w polskim ogrodzie. Kwiat ten doskonale nadaje się na balkon i do ogrodu, a zerwany może posłużyć do stworzenia przepięknych kwiatowych kompozycji.
Pierwiosnek łyszczak (primula auricula) - sadzenie, uprawa, pielęgnacja, porady
Pierwiosnek łyszczak (primula auricula) - sadzenie, uprawa, pielęgnacja, porady
Pierwiosnek kubkowaty (primula obconica) - uprawa, pielęgnacja, podlewanie, porady
Pierwiosnek kubkowaty (primula obconica) - uprawa, pielęgnacja, podlewanie, porady
Pierwiosnek ząbkowany (Primula denticulata) - uprawa, pielęgnacja, rozmnażanie, cena
Pierwiosnek ząbkowany (Primula denticulata) - uprawa, pielęgnacja, rozmnażanie, cena
Pierwiosnek bezłodygowy (primula acaulis) - uprawa, pielęgnacja, wymagania, porady
Pierwiosnek bezłodygowy (primula acaulis) - uprawa, pielęgnacja, wymagania, porady

Pierwiosnek – odmiany, sadzenie, uprawa, pielęgnacja w ogrodzie

Pierwiosnki i ich odmiany

W dawnych czasach kobiety sadziły pierwiosnek (Primula veris) w przydomowych ogródkach nie tylko po to, aby te upiększyły rabaty, ale i ze względu na pewną legendę… Wierzono bowiem, że wplecione w warkocz lub przypięte do ubrania dziewczyny /kobiety mają magiczną moc rozkochania w sobie upatrzonego przezeń mężczyzny. Dziewczęta wiec ochoczo wykorzystywały „moc” pierwiosnka. Wokół pierwiosnków urosło jednak wiele innych legend. Jedną z najbardziej ciekawych jest ta opowiadająca o tym, iż wskazują one drogę do skarbów.

Obecnie mało kto pamięta o tych historiach i legendach – magicznej mocy przyciągania mężczyzn i mocy wskazywania drogi skarbów, ale Kwiat Wiosny dość licznie gości w naszym ogrodzie. Dość lekka uprawa i w miarę łatwa pielęgnacja sprawiają, że pierwiosnek jest tak chętnie sadzoną rośliną w różnych wariacjach. W kwietniu w ogrodzie rozkwita, upiększając rabaty, skalniaki oraz ogrodowe dróżki i ścieżki.

Odmiany pierwiosnka, które są najpopularniejsze to m.in.: pierwiosnek wyniosły, pierwiosnek ząbkowany, pierwiosnek bezłodygowy, pierwiosnek kubkowaty i pierwiosnek gruziński. A może zainteresuje cię także żonkil w ogrodzie?

Pierwiosnek wyniosły

Pierwiosnek wyniosły (Primula eleatior) swoim wyglądem przypomina nam pierwiosnek bezłodygowy. W stanie naturalnym można go spotkać w Europie, w Iranie czy na Kaukazie. To roślina omszona, która osiąga mniejsze rozmiary od swojego bardziej popularnego krewniaka. Jak wygląda? Posiada podłużne liście o charakterystycznym jajowatym lub szerokoeliptycznym kształcie. Pierwiosnek wyniosły (Primula eleatior) charakteryzuje się jednak nieco bardziej kulistym kwiatostanem. Co ważne dla ogrodników – kwiat jego spotykany jest w różnych wersjach kolorystycznych. Najczęściej prymulka ta zakwita na takie kolory, jak: czerwony, różowy i żółty. Warto podkreślić, że jej kwiat niestety nie pachnie. Kwiaty zebrane po około dziesięć w baldachy, zazwyczaj wszystkie obrócone w jedną stronę. Do tego warto zwrócić uwagę, że pierwiosnek wyniosły ma charakterystyczny dla siebie środek w kolorze białym lub żółtym. Ten pierwiosnek ogrodowy kwitnie w ogrodzie od kwietnia do maja, warto wziąć to pod uwagę, planując rabatę wielokwiatową lub kompozycję kwiatową z jego udziałem. Jeśli interesują cię także inspiracje na inne kwiaty wiosenne, zebraliśmy je dla ciebie w tym miejscu.

Pierwiosnek ząbkowany

Pierwiosnek ząbkowany (Primula denticulata) dość łatwo można odróżnić od wcześniej wymienionych odmian pierwiosnka. W ogrodzie pierwiosnek ten wyróżnia się tym, że może osiągnąć nawet trzydzieści centymetrów wysokości. Jak wygląda? Primula denticulata ma charakterystyczne kwiaty zebrane w coś w rodzaju główek, które utrzymują się na sztywnych pędach. Pierwiosnek ząbkowany zwraca uwagę na siebie również umieszczonym na wyrastającej z liściastej rozety wysokiej łodyżce z kwiatostanem w kształcie kółka. Roślina spotykana jest z kwiatami o różnych kolorach, co na pewno lubi większość ogrodników, daje więcej możliwości na rabacie. Pierwiosnki te mogą mieć barwę białą, jasnoliliową, fioletową, różową oraz purpurowofioletową. Duże ząbkowane liście w kolorze jasnozielonym ukształtowane są w przyziemne rozety. Pierwiosnki Primula denticulata kwitną od marca do kwietnia.

Pierwiosnek bezłodygowy

Pierwiosnek bezłodygowy (Primula vulgarsi Huds) nie występuje już naturalnie na terenie Polski. Natomiast pierwiosnek w tej odmianie należy zdecydowanie do najbardziej popularnego w naszych ogrodach. Polscy ogrodnicy pośród innych odmian, tę właśnie polubili najbardziej. Charakteryzuje się baldachowym kwiatostanem. Jego kwiat może przybierać różne kolory, ale wszystkie pozna się po typowym żółtym środku. Roślina dorasta maksymalnie do dwudziestu centymetrów co sprawia, że pierwiosnek bezłodygowy pięknie prezentuje się na skalnikach, przy kamiennych ścieżkach ogrodowych czy jako część kompozycji kwiatowej w ogrodzie. W uprawie występują różne odmiany, w tym pierwiosnek lekarski. Kwitnie od marca do kwietnia. A może zainteresują cię także najpiękniejsze kwiaty wiosenne?

Pierwiosnek kubkowaty

Pierwiosnek kubkowaty (Primula obconica) to roślina bylinowata z rodziny pierwiosnków zakwitająca w kwietniu, hodowany w doniczce w domu zakwita na wiosnę i zimę. Pierwiosnek ten pochodzi z Chin i zazwyczaj wykorzystywany jest jako kwiat doniczkowy. Rośnie do ok. dwudziestupięciu – trzydziestu centymetrów. Charakteryzuje się baldachowatymi kwiatostanami z typowymi dla tej odmiany pojedynczymi kwiatkami. Pierwiosnek kubkowaty może mieć kwiat w różnym kolorze, najczęściej spotyka się te białe, czerwone, fioletowe, różowe i pomarańczowe. Prymulka ozdabia także parapet, balkon lub rabatę pięknymi liśćmi – są ząbkowate i przypominają kształtem serce. Pierwiosnek kubkowaty sadzony w ogrodzie jest rośliną jednoroczną. Pierwiosnki te nadają się najlepiej jako kwiaty doniczkowe do uprawy w domu czy na balkonie.

Pierwiosnek gruziński

Pierwiosnek gruziński (Primula juliae) to niewielkich rozmiarów bylina kępiasta dochodząca do maksymalnie piętnastu cm. Ten pierwiosnek ogrodowy pochodzący z Kaukazu upiększa przydomowe rabaty, skalniaki czy brzegi oczek wodnych już od początku marca do końca maja. Prymulka sadzona jest jednak również i w doniczkach. Ma liczne, ozdobne i dość mocno błyszczące się zielone liściem, których kształt można określić jako jakowatosercowe. W okresie kwitnienia pierwiosnek gruziński potrafi tak licznie zakwitnąć, że niemal zakrywa liście. Najczęściej spotykany w formie fioletowych kwiatuszków z żółtym, okrągłym środkiem. Pierwiosnek gruziński może mieć jednak kwiat w innych kolorach, m.in. w białym (najrzadziej spotykanym), liliowym i różowym.

Pierwiosnek Ptak

Warto tutaj wspomnieć, że oprócz kwiatów ozdobnych, które upiększają przydomowe rabaty i skalniaki nazwa pierwiosnek nie jest zarezerwowana wyłącznie dla tych bylin. Pierwiosnek występujący również pod nazwą pierwiosnek zwyczajny to także niewielki ptak należący do rodziny świstunek. Charakteryzuje się zielonoszarymi piórkami jasnobeżowym spodem. Pierwiosnek ptak licznie zamieszkuje nasz kraj. Warto dodać, że wielu przedstawicieli pierwiosnek ptak występuje na terenie Mazur. Na terenie Polski objęty jest ścisłą ochroną.

Kwiat o właściwościach leczniczych – pierwiosnek lekarski

W tym zestawieniu nie można zapomnieć o jednej z odmian, które wykazuje właściwości lecznicze. Właściwości lecznicze, jeśli chodzi o pierwiosnek lekarski, są bardzo szerokie. Pierwiosnek lekarski (Primula veris) to kwiat występujący na terenie naszego kraju zarówno w środowisku naturalnym dziko rosnący, jak i jako okaz hodowlany. Primula veris charakteryzuje się karbowanymi, podłużonymi liśćmi zebranymi w rozety. Owłosiony pęd kwiatostanu zakończony jest kwiatami w kolorze jaskrawożółtym z typowymi dla nich pomarańczowymi plamami. W stanie dzikim najczęściej rośnie na łąkach, polanach czy porasta brzegi rzek. Kwitnie od kwietnia do maja. Sprawdź także: Które kwiaty na taras sprawdzą się najlepiej?

Pierwiosnki z tego gatunku są cenione jednak nie tylko ze względu na dekoracyjność, ale również ze względu na właściwości lecznicze. Pierwiosnek lekarski jako ziele możemy wykorzystać w całości lub tylko jego korzeń. Pamiętajmy jednak, że w stanie naturalnym jest pod ochroną, wykorzystywać więc w celach leczniczych możemy jedynie ten hodowlany. Pierwiosnek lekarski primula veris posiada działanie moczopędne, napotne i przeciwzapalne oraz wykrztuśne. Warto przygotowywać napar z kwiatów pierwiosnka, gdyż wykazuje też właściwości uspokajające. Syrop z korzenia pierwiosnka lekarskiego złagodzi kaszel, wspomoże nas w walce z przeziębieniem oraz wesprze w walce z nieznośną migreną. Pierwiosnek lekarski posiada tyle zdrowotnych właściwości ze względu na swój skład, roślina zawiera m.in. witaminę C, flawonoidy czy olejek eteryczny.

Warto jeszcze dodać, że pierwiosnek lekarski ma jeszcze jeden sekret. Jego liście są jadalne. Możemy je dodawać do sałatek oraz zapiekać z ciastem naleśnikowym. Z tym, że najsmaczniejsze liście ma do okresu kwitnienia, później mają one posmak goryczki.

Pierwiosnek lekarski i nie tylko - sadzenie

Prymulka chętnie gości w naszych ogrodach. Jej odmiany są liczne, a uprawa i pielęgnacja nie wydają się być nader trudne i uciążliwe. Planując zagospodarowanie przydomowej przestrzeni warto wziąć pod uwagę, gdzie lubi rosnąć i prezentuje się dobrze, pierwiosnek ogrodowy. W większości odmiany prymulki doskonale sprawdzą się w rabatach, okalając oczka wodne i porastając brzegi ścieżek oraz jako część skalniakowej kompozycji. Pierwiosnki te najbardziej poleca się sadzić na jednorodnym tle lub łączyć je z roślinami cebulowymi, tak, aby mnogość barw nie upstrzyła nam ogródka, ale stworzyła piękną całość. Odmiany pierwiosnków zaleca się też nasadzać pod bezlistnymi na wiosnę drzewami i krzewami lub w sąsiedztwie takich zimozielonych roślin jak bluszcz czy bergenia.

Pierwiosnki preferują słoneczne miejsca, ale nie należy sadzić ich w tej części ogrodu, gdzie przez cały dzień będzie grzało – zbyt duże nasłonecznie je osłabia.

Uprawa pierwiosnków

Pierwiosnki - podstawy uprawy

Uprawa jest dość prosta, ale trzeba pamiętać o kilku podstawowych kwestiach. Przede wszystkim należy dokładnie przygotować podłoże, na których chcemy je hodować. Co istotne, pierwiosnki preferują ziemię żyzną, taką, która jest bogata w próchnicę. Lubią też podłoże gliniaste, takie, które nawet latem jest wilgotne. Najlepsze jest podłoże o lekko kwaśnym odczynie. Ważne, aby omijać teren piaszczysty – na nic może zdać się nawet częste podlewanie, roślina może nam tu słabo się rozwijać lub całkowicie zaniknąć.

Uprawa wieloletnia

Ich uprawa wieloletnia wymaga także wiedzy na temat ochrony przed mrozami. Trudno przewidzieć, czy zimy będą śnieżne, czy bezśnieżne stąd przykrywamy je np. zeschniętymi liśćmi. A wszystko po to, aby pierwiosnki nie zmarzły nam przez zimę i zakwitły w kwietniu.

Pielęgnacja w ogrodzie

Pamiętajmy, że pierwiosnki uwielbiają dużą wilgotność powietrza i podłoża (przypominamy, że preferują glebę wilgotną). Ich pielęgnacja wymaga więc regularnego podlewania. Ponadto pielęgnacja będzie się nieco różniła w zależności od konkretnego gatunku.

CZYTAJ WIECEJ
Ta strona korzysta z plików cookies.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies w celu zbierania danych analitycznych (analizowania ruchu na stronie) oraz profilowania reklam przez naszych partnerów. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, zablokuj pliki cookies w przeglądarce.

Zamknij