Rekultywacja gleby krok po kroku - co to jest i jakie są najlepsze metody

Degradacja gleb w wyniku bliskości zakładów przemysłowych czy innej działalności człowieka to bardzo niebezpieczny proces. Trudno sobie wyobrazić jego zatrzymanie, ale trzeba dołożyć wszelkich starań, żeby się to udało. Rekultywacja gleb może w tym pomóc, ale to bardzo złożony, czasochłonny proces, który wymaga dość dużych nakładów finansowych. Poznaj metody rekultywacji i dowiedz się, gdzie i jak warto ją zrobić.

Jeśli szukasz więcej porad, sprawdź także ten artykuł o użyźnianiu gleby.

Rekultywacja gleby krok po kroku - co to jest i jakie są najlepsze metody

Rekultywacja gleby – definicja i możliwości

Rekultywacja gleb – definicja

W myśl ustawie z 3 lutego 1995 r o ochronie gruntów rolnych i leśnych rekultywacja gleb to „nadanie lub przywrócenie gruntom zdegenerowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg”.

Można uznać, że rekultywacja gleby to sposób na zagospodarowanie jej w taki sposób, by mogła służyć człowiekowi. Termin ten odnosi się wyłącznie do terenów, na których pojawiła się degradacja – nie tyle wyjałowienie, co raczej dewastacja i zmiana jej struktury i właściwości.

Jak rekultywacja ziemi może pomóc

Prawo w Polsce głosi, że obowiązek rekultywacji gleby spoczywa na jej użytkowniku, który zniszczył glebę, ale tylko jeśli używał jej do działań pozarolniczych. Czyli zwykłe wyjałowienie podłoża w trakcie użytkowania rolniczego, wypasania zwierząt czy uprawy roślin w myśl zasady nie oznacza dewastacji gleby i konieczności przeprowadzania rekultywacji.

Przeprowadzenie rekultywacji to działanie, które może być dość czasochłonne i pochłania mnóstwo pieniędzy. Jednak warto to zrobić przede wszystkim dla środowiska. Mamy środki i sposoby na to, by ziemia się nie wyjaławiała i by mogła ciągle służyć człowiekowi. Rekultywacja może zwiększyć wartość użytkową gleby, a przy okazji pomóc ochronić gatunki roślin i zwierząt typowych do tego terenu, przywrócić wcześniejsze ukształtowanie terenu i polepszyć jakość wód podziemnych. To działanie, które będzie miał pozytywny wpływ tak naprawdę na środowisko ogólnie.

Ochrona gleby przed degradacją

Rekultywacja gleby dotyczy głównie terenów zdewastowanych i zniszczonych przez przemysł czy na przykład pozyskiwane surowca (wycinanie lasów, kopalnie odkrywkowe). Jednak tak naprawdę zagrożenie zniszczenia podłoża jest także w rolnictwie a nawet w przydomowych ogródkach. Bardzo często użyźnienie gleby w przydomowym ogrodzie nazywane jest rekultywacją.

Aby nie musieć tego robić, bardzo istotna jest ochrona gleby wcześniej. Stosowanie płodozmianu i zrównoważone rolnictwo to podstawa. Istotne jest także regularne nawożenie i dobre przygotowanie gleby pod uprawę jesienią poprzez rozkładanie kompostu i obornika. Ziemia rolna czasami musi być potraktowana środkami ochrony roślin, ale nie można z nimi przesadzać – w przypadku gleb zasolonych z powodu przenawożenia czy oprysków rekultywacja jest bardzo trudna. A może zainteresuje cię także ten artykuł na temat zawartości próchnicy w glebie?

Metody rekultywacji

Techniczne sposoby rekultywacji

Sposoby rekultywacji można podzielić na dwa rodzaje. Techniczna rekultywacja to pierwszy z nich, polega głównie na ukształtowaniu glebotwórczego terenu. Rekultywacja techniczna obejmuje bardzo wiele działań, ale najważniejsze z nich to:

  • kształtowanie rzeźby terenu,
  • osuszanie terenów podmokłych i nawadnianie obszarów przesuszonych,
  • pokrycie terenów skażonych warstwą świeżej gleby,
  • umacnianie skarp.

Najlepsze mieszanki kwiatów ogrodowych - sprawdź je!

Rekultywacja gleby krok po kroku - co to jest i jakie są najlepsze metody

Techniczna rekultywacja terenu często jest pierwszym krokiem do tego, by ziemia znów miała wartość użytkową dla człowieka. Najtrudniej jest ją przeprowadzić w pobliżu kopalń czy zakładów przemysłowych, gdzie zanieczyszczenia są naprawdę duże.

Biologiczna rekultywacja ziemi

Biologiczna rekultywacja terenu to nieco inne zadanie. Polega na takim kształtowaniu gleby poprzez racjonalne nawożenie i stosowanie środków zwiększających powstawanie próchnicy. Rekultywacja polega także na wybieraniu roślin, które nawiozą glebę i poprawią jej strukturę. Musi bazować na roślinach typowych dla tego terenu i miejsca (to na przykład wysiewanie grzybów na świeżo zalesionym, zniszczonym zrębie).

Rekultywacja biologiczna czasami nazywana jest chemiczną, ponieważ bazuje czasami na stosowaniu środków chemicznych – nawozów czy preparatów zmieniających poziom pH gleby. Jest to jednak jedyny sposób na rekultywację gleb zdewastowanych przez przemysł i stosowanie agresywnych środków ochrony roślin lub w przypadku gleb zasolonych.

Rekultywacja in-situ i ex-situ

Sposoby rekultywacji gleby można podzielić na dwa rodzaje: in-situ i ex-situ. Klasyfikacja dotyczy miejsca prowadzonych działań. Rekultywacja in-situ polega na wdrażaniu działań remediacyjnych i rekultywacyjnych gruntów bezpośrednio na miejscu zanieczyszczenia. Nie wymaga nawożenia nowej warstwy gleby.

Rekultywacja ex-situ to działania poza miejscem skażenia i degradacji. Może polegać na wydobyciu gruntu i jego oczyszczania w innych miejscach. Ten sposób dotyczy zwłaszcza ziem zdewastowanych czy nawet skażonych. Wywiezienie skażonego podłoża może także poprawić jakość wód gruntowych.

Rekultywacja gleb zdewastowanych – pozyskiwanie funduszy

Rekultywacja dowolnych gruntów jest dość droga. Jednak na wiele działań można pozyskać fundusze, zwłaszcza jeśli ma to być ziemia rolna lub las. Za dofinansowania odpowiada Fundusz Ochrony Gruntów Rolnych, a jego dysponentem jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, za rozdzielanie funduszy lokalnie odpowiada samorząd województwa.

Wnioski należy składać w departamentach Urzędu Marszałkowskiego. Mogą się tym zajmować jednostki związane z rolnictwem, modernizacją terenów wiejskich lub geodezją. Wnioski składa się do 31 stycznia każdego roku, a czas rozpatrywania to 3-4 miesiące. Należy zawrzeć w nich projektowany udział własny w kosztach robót, a także kwotę całej inwestycji. Ważne jest także określenie, jaka będzie efektywność przeprowadzonych prac.

Dofinansowanie może wynieść maksymalnie 50% całkowitego kosztu przedsięwzięcia. Jeśli jednak wniosek dotyczy terenów zdewastowanych przez klęskę żywiołową, możesz liczyć na całkowite pokrycie poniesionych przy rekultywacji kosztów.

Ocena: 4,9/5 (głosów 22)
, aktualizacja 2 listopada 2019
Komentarze
Dodaj komentarz
Podpis:
captcha

Ta strona korzysta z plików cookies.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies w celu zbierania danych analitycznych (analizowania ruchu na stronie) oraz profilowania reklam przez naszych partnerów. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, zablokuj pliki cookies w przeglądarce.

Zamknij