Szarłat - popularne odmiany, uprawa, pielęgnacja, porady praktyczne

Egzotyczna roślina ozdobna to marzenie wielu osób. Musi jednak radzić sobie z warunkami klimatycznymi panującymi w naszymi kraju. Na szczęście istnieje kilka gatunków, które spełniają to wymaganie. Jednym z nich jest piękny szarłat. Z całą pewnością może pochwalić się tropikalnym rodowodem. W jakich odmianach występuje? Jakie ma wymagania uprawowe i pielęgnacyjne? Odpowiedzi na te pytania zawarliśmy w poniższym artykule.

Szarłat, czyli amarantu

Szarłat (amaranthus) znany też, jako amarantus to ogólna nazwa rodzaju roślin zaliczanych do rodziny szarłatowatych. Wspomniana grupa obejmuje około 100 gatunków, które są znane na niemal całym świecie. Warto jednak wiedzieć, że największe zróżnicowanie gatunkowe występuje w tropikalnych i subtropikalnych rejonach Azji. Sporo roślin szarłatowatych rozwija się a Ameryce Środkowej. Co ciekawe wiele spośród odmian szarłatu to rośliny jadalne. U części spożywa się nasiona z kolej u innych młode pędy. W Polsce szarłat jest traktowany wyłącznie, jako roślina ozdobna.

Gatunki zwane amarantus to rośliny jednoroczne mogące dorastać do 300 cm wysokości. Ich pędy są przeważnie prosto wzniesione, rozgałęzione lub pojedyncze. Liście zazwyczaj skrętoległe, jasnozielone i jajowate. Jednopłciowe kwiaty są drobne, wzniesione lub zwisające. Zbierają się w kuliste lub wydłużone kłosy. Jednym z najpopularniejszych okazów w naszym kraju jest szarłat ogrodowy. Nieco później zajmiemy się nim dokładniej. Zanim jednak do niego przejdziemy opiszemy inne odmiany, na początek szarłat wiechowaty.

Amarantus wiechowaty i szorstki

Szarłat wiechowaty zwany również wyniosłym prawdopodobnie pochodzi z Ameryki Środkowej. Jego nasiona mają wysoką wartość odżywczą. Są, więc wykorzystywane w piekarnictwie, przemyśle cukierniczym i farmaceutycznym. Ten amarantus ma wysoki i zwarty pokrój, dorasta do 80-150 cm. Spotyka się również odmiany niskie, osiągające 30-50 cm wysokości. Liście szarłatu wyniosłego są zielone i rozwijają się na długich ogonkach. Mają jajowaty kształt wyraźnie zaostrzony na końcu. Roślina kwitnie od sierpnia do września. Pojawiają się wtedy purpurowe, żółte lub zielonkawe kwiaty zebrane w duże kwiatostany.

Szarłat wiechowaty lubi stanowiska nasłonecznione i osłonięte przed wiatrem. Sadzi się go w parkach, ale też na rabatach w ogrodach. Najlepiej wygląda, gdy jest posadzony w grupie. W Polsce występują też inne amarantusy. Co ważne w większości rosną dziko na terenie całego kraju. Chodzi tu o szarłat biały, prosty oraz siny. Dokładniej opiszemy kolejny gatunek a mianowicie szarłat szorstki. Pochodzi z południowego zachodu Ameryki Północnej oraz międzyzwrotnikowego terenu obu Ameryk. W Polsce jego obecność zauważono w XIX wieku. Jest często zwalczany, jako chwast.

Szarłat szorstki jest dość wysoki, osiąga wysokość 80-100 cm. Łodyga jest jasnozielona lub żółtawa, czasem czerwonawa. Pojawia się na niej szorstkie owłosienie o krótkich szczecinach. Zielone liście o długich ogonkach są nakrzyżległe, romboidalne i ostro zakończone. Kwiaty pojawiające się w okresie kwitnienia są przeważnie zielone, czasem tylko lekko zaczerwienione. Opisywana roślina nie wykazuje zbyt dużych walorów dekoracyjnych. W tym względzie najlepiej wypada wspomniany już szarłat ogrodowy. I to właśnie nim teraz się zajmiemy.

Szarłat zwisający – uprawa i pielęgnacja

Amarantus ogrodowy występuje też pod innymi nazwami. Znany jest, jako szarłat zwisły, zwisający lub ogrodowy. Można go uznać za swego rodzaju tropikalny kwiat. Przeważnie dorasta do 70-100 cm wysokości. Jego pokrój jest wzniesiony i rozłożysty a pędy zabarwione na czerwono. Rozwijają się na nich ostro zakończone, jajowate liści. Najczęściej są jasnozielone, purpurowe lub trójkolorowe. Okres kwitnienia tego amarantusa trwa od czerwca do września a czasem nawet do października. Roślinę zdobią wtedy zielone, purpurowe lub czerwone, drobne kwiaty. Tworzą duże, zwisające kwiatostany.

Szarłat zwisający to kwiat, który najlepiej czuje się na stanowiskach nasłonecznionych i osłoniętych przed wiatrem. Wysiewa się go wprost do gruntu pod koniec kwietnia lub też w maju. Najważniejsze jest tu by nie występowały już przymrozki. Nasiona rozmieszcza się w rozstawie 40-60×30-40 cm. Uprawa przynosi najlepsze rezultaty w glebie żyznej, próchnicznej i przepuszczalnej. Do tego musi być stale wilgotna a odczyn pH powinien utrzymywać się w okolicach lekko kwaśnego lub obojętnego. Roślina z całą pewnością nie poradzi sobie na podłożu ciężkim czy ubogim w składniki odżywcze.

Szarłat zwisły jest rośliną ozdobną świetnie nadającą się do tworzenia kolorowych rabat. Ładnie wygląda również na trawniku. Co ciekawe równie dobrze sprawdzi się, jako kwiat cięty. Warto przy tym wiedzieć, że jego nasiona są jadalne. Można, więc wprowadzić je do diety. By móc wykorzystać wspomniane zastosowania należy zapewnić mu odpowiednią pielęgnację. Najważniejszym zabiegiem jest regularne podlewanie. Trzeba utrzymywać stale wilgotną glebę. Wierzchołki szarłatu zwisającego można przycinać, co pobudzi krzewienie. Wysokie okazy wymagają zastosowania podpór. Ostatnim zabiegiem jest odchwaszczanie, szczególnie ważne w początkowym okresie uprawy.