Tojeść w ogrodzie - odmiany, uprawa, pielęgnacja, zastosowanie

Tojeść Lysimachia jest zimozieloną byliną zadarniającą przynależącą do rodziny pierwiosnkowatych. Obejmuje liczne gatunki europejskie i azjatyckie. Roślina dobrze rośnie w miejscach półcienistych, dekorując powierzchnie ogrodów gęstą darnią lub - sadzona na mniejszych stanowiskach – efektownymi poduchami. Szczególnie atrakcyjnie prezentuje się w sąsiedztwie onoklei wrażliwej oraz białych dzwonków. Tojeść znajduje również zastosowanie na skalnych murkach i skarpach, znajdujących się w cieniu drzew. Przeczytaj, jakie gatunki i odmiany tojeści hodowane są w ogrodzie oraz jak wygląda ich uprawa i pielęgnacja.

Jeśli szukasz więcej porad i inspiracji, sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o tojeści.

Tojeść w ogrodzie - odmiany, uprawa, pielęgnacja, zastosowanie

Tojeść - uprawa i pielęgnacja

Tojeść pospolita Lysimachia vulgarisjest byliną dziko rosnącą w rowach, przy leśnych drogach, na kamienistych podłożach oraz w stojących wodach. Preferuje bagienne lasy i torfowiska. Na wysokich 1,5-metrowych łodygach tworzone są szeroko lancetowate liście. Od czerwca do sierpnia roślina kwitnie. Jej złotożółte lub białe kwiaty ujmują szerokie wiechowate kwiatostany. Silne rozgałęzione kłącze wytwarza długie podziemne rozłogi. Medycyna ludowa używała byliny, między innymi, do leczenia reumatyzmu i chorób skórnych. Tojeść pospolita używana była do farbowania tkanin na żółto, zielono, brązowo i czarno. 

W ogrodach tojeść dobrze rośnie nad oczkami wodnymi oraz na rabatach bylinowych. Lubi lekkie zacienienie, ale najładniej wybarwia się na słonecznych, stale wilgotnych miejscach. Bez problemu zaaklimatyzuje się na stanowisku o gliniastym, ciężkim podłożu. Przed posadzeniem byliny warto przekopać wyznaczone miejsce, dodając kompostu, który dobrze wiąże wilgoć w glebie.

Tojeść należy do roślin ekspansywnych. Zanim zdecydujemy, gdzie roślinę posadzić, zastanówmy się, jak uniemożliwić kłączom przedostanie się na sąsiednie rabaty. Hodowcy polecają zasadzenie roślin w donicach, w których usunięto dno lub wkopanie folii budowlanej. Zdaje egzamin sąsiedztwo trawników, bowiem wystarczy regularne koszenie - pędy tojeści nie powinny być wyższe niż 6 cm. Sprawdź także ten artykuł o najpopularniejszych bylinach ogrodowych.

Lysimachia w ogrodzie - zastosowanie urokliwej byliny

Dekoracyjne gatunki i odmiany tojeści

  • Tojeść kropkowana Lysimachia punctata – w Polsce porasta obszary w południowo-wschodnich rejonach. Roślinę spotykamy na skraju wilgotnych lasów. Gatunek przypomina tojeść pospolitą, jednak jest spotykany rzadziej. Wyróżnia się wysoką łodygą, dorastającą do 120 cm wysokości. Jasnożółte kwiaty dekorują roślinę przez całe lato. Tojeść kropkowana jest byliną ekspansywną, więc w ogrodach wykorzystywana bywa do szybkiego zadarniania dużych przestrzeni. Roślina efektownie prezentuje się na działkach rekreacyjnych i w ogrodach naturalistycznych.
  • Tojeść kropkowana ‘Alexander’ – jest odmianą, dorastająca do 80 cm wysokości. Od czerwca do sierpnia roślina kwitnie, a jej żółte kwiaty ładnie prezentują się na tle zielonych liści, z kremowym obrzeżeniem. W ogrodzie chętnie uprawiana jest w pobliżu oczek wodnych i na wilgotnych stanowiskach. Należy do odmiany ekspansywnej.
  • Tojeść rozesłana Lysimachia nummularia – to bylina zacienionych i wilgotnych stanowisk. Można ją spotkać na skraju lasów. Tojeść rozesłana jest gatunkiem płożącym, o długich pędach, osiągających około 60 cm. Ozdobą rośliny są drobne żółte kwiatuszki, kwitnące w czerwcu i w lipcu oraz niewielkie okrągłe liście. Tojeść płożąca pięknie zadarnia wilgotne i cieniste zakątki ogrodu, zastępując trawniki. Znajduje zastosowanie w ogrodach wrzosowiskowych, w zacienionych częściach skalniaków oraz przy ogrodowych ścieżkach. A może zainteresują cię także zebrane w tym miejscu artykuły o kwiatach wieloletnich?
  • Tojeść rozesłana ‘Aurea’ – to urocza tojeść płożąca, o złocistych liściach i gwiazdkowatych złotożółtych kwiatach. W ogrodzie znajduje zastosowanie zarówno na stanowiskach jasnych, jak i zacienionych - stale wilgotnych. Szybko tworzy gęste złociste runo, rozjaśniające ciemniejsze zakątki.
  • Tojeść rozesłana ‘Goldilocks’ – jest okrywową, atrakcyjną rośliną, płasko rozesłaną na ziemi. Jasnożółte kwiaty gęsto okrywają okrągłe złotożółte liście, od maja do lipca.
  • Tojeść orzęsiona Lysimachia ciliata – jest dekoracyjną byliną, o żółtych kwiatach, z czerwonymi znaczeniami. Gwiazdkowe kwiaty pojawiają się w czerwcu i do sierpnia zdobią tojeść, rozwijając się na wysokich, dorastających do około 120 cm, łodygach. Liście wyróżniają się orzęsionymi ogonkami. W stanie naturalnym porasta południowe obszary kanady i Ameryki Północnej.
  • Tojeść orzęsiona ‘Firecracker’ – chętnie hodowana jest w ogrodach, ze względu na atrakcyjnie wybarwione purpurowe liście i intensywnie żółte kwiaty. Odmiana dorasta do 120 cm. Wymaga stanowiska o próchnicznej i stale wilgotnej glebie. Kwiaty i liście najpiękniej wyglądają na słonecznych, dostatecznie wilgotnych zakątkach ogrodu.

Tojeść w ogrodzie - odmiany, uprawa, pielęgnacja, zastosowanie

Tojeść orzęsiona ‘Purpurea’ – należy do odmiany mniej inwazyjnej, preferującej stanowiska o rozproszonym działaniu promieni słonecznych. Sprawdzi się wśród roślin, które wymagają dostatecznie wilgotnego podłoża. Pielęgnacja tojeści polega na jej podlewaniu dwa razy w tygodniu.

Tojeść orszelinowa – azjatycka piękność w naszych ogrodach

Lysimachia clethroides – tojeść orszelinowa, tojeść orszelinowata - przywędrowała do nas z Dalekiego Wschodu. Jej ojczyzną jest Japonia oraz Chiny. W swoim naturalnym środowisku bylina porasta wilgotne lasy, wąwozy i nasłonecznione zbocza górskie, do wysokości 2100 m nad poziomem morza. W polskich warunkach klimatycznych chętnie jest uprawiana dla wyjątkowo oryginalnego wyglądu. Śnieżnobiałe kwiaty, o średnicy do 12 cm, ujęte są w łukowo wygięte gęste kwiatostany. Roślina dorasta do 80 cm wysokości. Tojeść orszelinowata kwitnie przez całe lato – od lipca do września. Sprawdź także ten artykuł o bylinach kwitnących wiosną i jesienią.

Uprawa atrakcyjnej byliny udaje się na każdym podłożu, za wyjątkiem piaszczystej i kamienistej ziemi. Pielęgnacja tojeści tego gatunku to przede wszystkim troska o dostateczną wilgotność gleby, więc najlepszym stanowiskiem jest miejsce lekko zacienione. Możliwe jest także sadzenie roślin w nasłonecznionych częściach ogrodu, blisko oczek wodnych - z dbałością o regularne podlewanie. Tojeść orszelinowa jest wrażliwa na niskie temperatury. W czasie mrozów, przy braku opadów śniegu, konieczne jest zapewnienie roślinie osłony. Rozmnażanie tojeści przeprowadza się przez podział kłączy.

Najlepsze mieszanki kwiatów ogrodowych - sprawdź je!

Tojeść najpiękniej prezentuje się sadzona w dużej grupie. Łukowate kwiatostany, zwrócone w jedną stronę, składające się z dużej liczby białych kwiatów, są niezwykle dekoracyjne. Kwietne grona nazywane są gęsią szyją, bowiem przywodzą na myśl stado gęsi. Również liście Lysimachia clethroides zdobią roślinę, zwłaszcza jesienią, kiedy przebarwiają się na czerwonawo. Bylina jest bardzo inwazyjna, co trzeba wziąć pod uwagę, wybierając dla niej miejsce w ogrodzie. Równie dekoracyjne, a mniej ekspansywne, są odmiany tojeści:

  • tojeść ‘Geisha’ – wyróżniająca się zielonymi liśćmi, obrzeżonymi na kremowo. Odmiana dorasta do 60 cm wysokości. Pielęgnacja byliny polega na regularnym podlewaniu. Sadzimy ‘Geishę’ na lekko zacienionym, wilgotnym stanowisku.
  • Tojeść ‘Heronswood Gold’ – należy do odmiany o żółtozielonym ulistnieniu.

Ziele Lysimachia – właściwości zdrowotne

Korzystne dla naszego napary sporządza się z ziela tojeści pospolitej. Gotowe suszone ziele oferują polskie apteki i sklepy zielarskie. Obecne w zielu saponiny, wspomagają pielęgnację i leczenie skóry. Przemywanie naparem tojeści zarówno cery trądzikowej, jak i suchej, łagodzi dolegliwości, poprawia elastyczność i sprawia, że skóra staje się miękka. Płukanki w naparze tojeści, służą włosom. Mają także działanie aseptyczne. Okłady na zmęczone powieki poprawią samopoczucie i pomogą pozbyć się obrzęków i zaczerwień.

Ziele tojeści stosowane jest także wewnętrznie. Napary stosuje się na łagodzenie kaszlu i w dolegliwościach reumatycznych. Regularne popijanie herbatki z tojeści służy naszym stawom, które odzyskują lepszą ruchomość. Sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o właściwościach leczniczych.

Przepis na napar z tojeści:

1 łyżka ziela tojeści, 1 szklanka wody (ewentualnie mleka).

Ziele tojeści zalewamy wrzącą wodą lub mlekiem i parzymy przez około 20 minut pod przykrywką. Na kaszel wypijamy codziennie dwie szklanki naparu. W przypadku problemów ze stawami, wypijamy dwa razy dziennie, po ½ szklanki, przez dwa miesiące.

Naparu z tojeści nie powinny stosować kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią.


Ocena: 3,8/5 (głosów 5)
, aktualizacja 25 kwietnia 2019
Komentarze
Dodaj komentarz
Podpis:
captcha

Wyszukaj na stronie:


Ta strona korzysta z plików cookies.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies w celu zbierania danych analitycznych (analizowania ruchu na stronie) oraz profilowania reklam przez naszych partnerów. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, zablokuj pliki cookies w przeglądarce.

Zamknij