Złocień

Złocień Chrysanthemum obejmuje byliny należące do wielkiej rodziny roślin astrowatych. Rodzaje złocieni znane są jako chryzantemy, a ich urodę w całej krasie podziwiamy zwykle jesienią, kiedy zwracają uwagę różnorodnością barw – od białych, poprzez żółte, różowe, miedziane do intensywnie czerwonych. Różne gatunki i odmiany obejmują rośliny jednoroczne oraz wieloletnie ogrodowe i szklarniowe. Piękno polskiej flory prezentują leśne rezerwaty, np. obfitujący w złocień Ustroń, w rezerwacie „Czantoria”. Ojczyzną złocieni jest Azja. Rośliny cenione są tam od najdawniejszych czasów za piękne kwiaty oraz właściwości użytkowe – spożywcze i medyczne.
Złocień maruna - uprawa, pielęgnacja, właściwości, zastosowanie
Złocień maruna - uprawa, pielęgnacja, właściwości, zastosowanie
Złocień właściwy (jastrun właściwy) - uprawa, właściwości, zastosowanie
Złocień właściwy (jastrun właściwy) - uprawa, właściwości, zastosowanie

Złocień w ogrodzie - odmiany, uprawa, pielęgnacja, porady

Złocień Chrysanthemum obejmuje byliny należące do wielkiej rodziny roślin astrowatych. Rodzaje złocieni znane są jako chryzantemy, a ich urodę w całej krasie podziwiamy zwykle jesienią, kiedy zwracają uwagę różnorodnością barw – od białych, poprzez żółte, różowe, miedziane do intensywnie czerwonych. Różne gatunki i odmiany obejmują rośliny jednoroczne oraz wieloletnie ogrodowe i szklarniowe. Piękno polskiej flory prezentują leśne rezerwaty, np. obfitujący w złocień Ustroń, w rezerwacie „Czantoria”. Ojczyzną złocieni jest Azja. Rośliny cenione są tam od najdawniejszych czasów za piękne kwiaty oraz właściwości użytkowe – spożywcze i medyczne.

Złocień – gatunki jednoroczne

Gatunki dekoracyjne - złocień maruna

Chrysanthemum parthenium, czyli złocień maruna, wrotycz maruna oraz maruna złota to nazwy rośliny o białych kwiatach języczkowatych oraz rurkowatych o żółtym zabarwieniu. Złocień maruna posiada także dekoracyjne kędzierzawe listki, o barwie jasnozielonej, soczyście zielonej i żółtozielonej. Warto zastosować ten gatunek w naturalistycznych ogrodach, w których złocień maruna wspaniale komponuje się z innymi roślinami, dorastając do 80 cm wysokości i kwitnąc od czerwca do września.

W wyniku zabiegów ogrodniczych powstały ciekawe odmiany kwiatów:

  • pomponowe – w kolorach białym oraz żółtym, złożone z kwiatów rurkowych, np. złocień maruna odmiany Summer Spirit, Selma Stern czy Spring Spirit oraz Sweet Yellow,
  • kołnierzykowe – gdzie zewnętrzną część białego kwiatu stanowią kwiaty języczkowe - np. złocień maruna odmiany Crown White,
  • pojedyncze kwiaty – odmiany bardzo wczesne, odporne na niskie temperatury, np. złocień maruna Daisy oraz Roya,
  • pojedyncze kwiaty z dużym żółtym środkiem, złocień maruna odmiany Fortuna.

Pielęgnacja rośliny polega na jej podlewaniu i dokarmianiu. Zastosowanie kompostu i przekopanie gleby ogrodowej sprawią, że otrzyma potrzebne składniki pokarmowe, a odczyn gleby stanie się przyjazny, bowiem preferuje glebę o odczynie obojętnym i stanowiska jasne, najlepiej zacienione, gdzie znajdzie ochronę przed wysokimi temperaturami.

Złocień maruna, oprócz zastosowania w ogrodzie, pięknie prezentuje się w wazonach. Dobrze udaje się uprawa rośliny w pojemnikach.

Oryginalne gatunki - złocień trójbarwny


Złocień trójbarwny Chrysanthemum carinatum niegdyś powszechnie uprawiany był w wiejskich ogrodach. Dzisiaj moda na ten ozdobny kwiat odżywa. Roślina dorasta do około 60 cm wysokości. Liście, szarozielone i podwójnie pierzaste, są bardzo dekoracyjne. Pojedyncze koszyczki kwiatowe, z kwiatami języczkowymi oraz rurkowymi, osiągają do 6 cm średnicy. Oryginalny wygląd złocień zawdzięcza wielobarwności kwiatów brzeżnych, z kontrastowym ubarwieniem u nasady, tworzącym wewnętrzny pierścień, okalający środek rośliny. Odmiany złocienia trójbarwnego posiadają zróżnicowane ubarwienie:

  • koszyczki miedzianoczerwone, z żółtym pierścieniem oraz z ciemnym środkiem,
  • mahoniowoczerwone, o żółtym pierścieniu,
  • żółte z ciemnym środkiem,
  • białe, z jasnożółtym środkiem.

Kwiaty pełne dodatkowo zwiększają atrakcyjność rośliny, zdobiącej ogrodowe rabaty, balkony oraz w postaci bukietów - wnętrza mieszkalne. Złocień trójbarwny pochodzi z Afryki Północnej, a więc pielęgnacja byliny polega na zapewnieniu jej właściwego stanowiska, najlepiej gliniasto-piaszczystego oraz słonecznego. Raz w tygodniu zasilamy roślinę preparatem dla roślin kwitnących. Złocień cechuje się długim okresem kwitnienia, wytwarzając kwiaty od czerwca do września. A może zainteresują cię także inne kwiaty ogrodowe?

Gatunki dzikie - złocień polny

Złocień polny Chrysanthemum segetum jest rośliną rosnącą dziko, powszechnie występującą głównie w zachodniej i północnej Polsce. Osiąga około 60 cm wysokości. Kwiaty umieszczone są na zielonych, rozgałęzionych gałązkach. Intensywnie żółte języczkowate płatki otaczają żółty koszyczek kwiatowy, osiągający do 5 cm średnicy. Na pierwszy rzut oka złocień polny przypomina pokaźne kwiaty polnego rumianku. Liście niższe rośliny są powycinane pierzasto, a wyższe posiadają ząbkowane wcięcia. Złocień polny można spotkać na stanowiskach wilgotnych i podmokłych. Preferuje gleby piaszczyste i piaszczysto-gliniaste. W opinii rolników roślina jest chwastem, utrudniającym uprawę zbóż jarych i roślin okopowych. Miłośnicy ogrodów naturalistycznych docenią urodę i wdzięk, jaki posiadają dzikie gatunki złocienia, wspaniale rozświetlające zieleń trawników i roztaczające charakterystyczny słodkawy zapach.


Złocień – gatunki wieloletnie

Gatunki owadobójcze – złocień dalmatyński

Uprawa złocienia dalmatyńskiego Chrysanthemum cinerariaefolium, o synonimicznej nazwie wrotycz dalmatyński,umożliwia wytępienie much, komarów, karaluchów, pająków, mrówek i pluskiew w sposób całkowicie naturalny Zobacz jak się pozbyć pluskwy domowej. Złocień dorasta do 150 cm wysokości. Należy do bylin mrozoodpornych. Zawiera toksyczne środki aktywne – pyretrynę i cynerynę – umiejscowione w koszyczkach rośliny. Płatki długich białych kwiatów języczkowatych oraz żółtych rurkowych suszy się i sproszkowane rozsypuje w wybranym miejscu. Złocień dalmatyński nie jest toksyczny dla organizmów ciepłokrwistych, ale kontakt z rośliną może mieć działanie alergizujące. Przed jej zabójczym działaniem trzeba chronić ryby oraz pożyteczne owady, np. pszczoły.

Do przygotowania owadobójczego aerozolu potrzebujemy:

  • 120 g sproszkowanych kwiatów,
  • 2/3 szklanki denaturatu
  • 60 litrów wody.

Po zmieszaniu składników, powstanie aerozol, do używania po zachodzie słońca, by nie narazić na zatrucie pszczół. Substancja ulega szybkiej dezaktywacji. Trzeba pamiętać, że ekstraktowane substancje trujące, zawarte w roślinie, są trujące dla zwierząt oraz ludzi.


Złocień właściwy (leucanthemum vulgare)

Wieloletnie rodzaje złocieni, które występują w Polsce, obejmują również popularne rodzaje roślin, zwanych jastrunami - złocień właściwy Chrysanthemum leucanthemum, o synonimicznych nazwach jastrun właściwy, jastrun wczesny oraz margerytka. W polskich warunkach klimatycznych złocień właściwy wytworzył dwa odrębne gatunki:

  • złocień właściwy alpejski,
  • złocień właściwy typowy.

Bogaty w złocień Ustroń, prezentuje kwiaty w całej krasie, w rezerwacie leśnym „Czantoria”.

Roślina jest byliną, dorastającą do wysokości około 60 cm. Z krótkiego, skośnego kłącza wyrasta łodyżka, najczęściej pojedyncza lub słabo rozgałęziona, zaopatrzona w jeden koszyczek kwiatowy. Duże języczkowate kwiaty brzeżne o białym zabarwieniu otaczają żółte środkowe kwiaty rurkowate. Złocień właściwy kwitnie od czerwca do sierpnia. Dziko rosnące margerytki można spotkać na łąkach świeżych, o próchnicznym, gliniastym i gliniasto-piaszczystym podłożu. Nie preferują zbytniego nasłonecznienia, dlatego chętnie rosną na skraju lasu i w okolicach zarośli. Złocień właściwy jest hemikryptofitem, co oznacza, że przystosował się do przezimowania, dzięki odnawianiu się podziemnych kłączy. W naturalistycznych ogrodach uprawa margerytek znajduje wielu zwolenników. Piękne kwiaty stanowią niezwykle dekoracyjny element trawników oraz miejsc wokół drzew i krzewów, które w krótkim czasie zamienią się w biało-złoty kobierzec. Sprawdzi się również w skalnych ogrodach. Pielęgnacja, jakiej wymaga ten uroczy złocień, jest prosta i bezproblemowa. Podstawowe zabiegi pielęgnacyjne to:

  • podlewanie – ze zwróceniem szczególnej uwagi na zapobieganie zastojom wodnym, które niekorzystnie wpłyną na rozwój płytkich korzeni,
  • nawożenie wyłącznie nawozami organicznymi,
  • przycinanie przywiędłych kwiatostanów,
  • przed zimą wycięcie margerytek nad powierzchnią ziemi, co umożliwi im odrodzenie się na wiosnę,
  • w trosce o bezpieczne przezimowanie, można zastosować przykrycie, chociaż rodzaje złocieni są przeważnie mrozoodporne.

Złocień wykorzystywany bywa do bukietów, uprawiany jest w pojemnikach, zdobiąc także balkony i tarasy.

Złocień Zawadzkiego – gatunek pod ochroną


Liczne rodzaje chryzantem obejmują także złocień Zawadzkiego Chrysanthemum zawadskii, któryjest gatunkiem objętym ścisłą ochroną. Bylinę można podziwiać, między innymi, w rezerwacie leśnym „Czantoria”, niedaleko Ustronia. Roślina dorasta do 60 cm wysokości, roztaczając przyjemny zapach. Złocień Ustroń charakteryzuje się delikatnymi kwiatami, których płatki brzeżne języczkowe mają białe lub różowofioletowe ubarwienie, a kwiaty rurkowe, tworzące środek, są intensywnie żółte. Kwitnienie przypada na okres od lipca do września. Złocień Ustroń tworzy wówczas pachnące okrycia kamienistych zboczy.

Złocienie – najlepsze na bukiety

  • Złocień różowy Chrysanthemum coccineum - nazywany perską chryzantemą, jest piękną rośliną, wspaniale komponującą się z roślinnością naturalistycznych ogrodów i rabatów kwiatowych. Ze względu na różowe zabarwienie języczkowych kwiatów, nazywany jest również malowaną stokrotką. Złocień różowy rośnie w kępach, dorastając do 70 cm wysokości. Sprawdza się jako element bukietów, długo utrzymując świeżość i dekorując wnętrza mieszkań. A może zainteresują cię także najpiękniejsze kompozycje kwiatowe?
  • Złocień wielki Chrysathemum maximum - synonim jastrun wielki, jest byliną dorastającą do 1 m wysokości. Biało-żółte kwiaty pojawiają się od czerwca do sierpnia. Złocień wielki odporny jest na niskie temperatury. Pięknie wygląda na rabatkach oraz sprawdza się na kwiaty cięte. Pielęgnacja rośliny polega na jej nawożeniu wiosną oraz po zakończeniu okresu kwitnienia.

Złocień - gatunki ogrodowe i szklarniowe

Złocień ogrodowy


Należy do wielkiej rodziny Asteraceae. Rodzaje chryzantem, do których zalicza się złocień ogrodowy Chrysanthemum indicum, to rośliny doniczkowe, kwitnące jesienią i zimą. Można uprawiać je ogrodach, ale z nastaniem jesieni muszą zostać przeniesione do szklarni lub do inspektu. Złocień ogrodowy charakteryzuje się różnorodnością kształtów, kolorów i wielkością kwiatów:

  • Grupa Indicum zawiera odmiany, np.:
    • Kleiner Bernstein – o kwiatach pełnych, bursztynowej barwy, o wysokości 50 cm,
    • Nebelrose – złocień ogrodowy o jasnoróżowych kwiatach, roślina osiąga 100 cm wysokości,
    • Golden Rehauge – 100-centymetrowa odmiana, o złotożółtym ukwieceniu.
  • Grupa Koreanum – odmiany, np.:
    • FellbacherWein – o kwiatach w kolorze czerwonego wina i wysokości do 100 cm,
    • Goldmarianne – posiada pojedyncze ciemnożółte kwiaty i 100 cm wysokości,
    • Schneesturm – o pełnych białych kwiatach oraz odmiana Schweizerland o kwiatach pełnych różowych.
  • Grupa Rubellum, np.:
    • Clara Curtis – złocień o pojedynczych różowych kwiatach, kwitnący do późnej jesieni.

Złocień krzewiasty

Argyranthemum frutescens, czyli złocień krzewiasty, bywa zwany także srebrzeniem krzewiastym. Roślina może stanowić atrakcyjną ozdobę ogrodu jako soliter, bowiem tworzy piękny krzew, któremu można nadać pokrój drzewka. Złocień krzewiasty, posiada kwiaty pełne i półpełne, charakteryzujące się bogatym ubarwieniem – białym, złocistym, różowym, czerwonym oraz dwubarwnym. Pielęgnacja srebrzenia polega na zapewnienie roślinie odpowiedniej wilgotności gleby i regularnego nawożenia. Złocień krzewiasty jest wrażliwy na niskie temperatury. Preferuje słoneczne i osłonięte stanowiska.

Większość bylin rabatowych, do których zaliczamy rodzaje chryzantem, jakimi są złocienie, należy często dzielić i sadzić na nowe miejsca. Odmiany rosnące w gruncie trzeba okrywać na zimę, np. świerkowymi gałązkami. Zaleca się chronić złocienie przed mrozem, przenosząc je do doniczek i umieszczając w domu lub w szklarniach. Wiosną można przesadzić rośliny na rabaty ogrodowe.

Literatura:

  • M-L. Kreuter, Ogród w zgodzie z naturą, Warszawa 2003.
  • L. Bremnes, Wielka księga ziół, Warszawa 1991.
  • Pospolite rośliny środkowej Europy, praca zbiorowa, Warszawa 1990.
  • Rob Herwig i Claude Riou, 350 roślin ogrodowych, Warszawa 1992.
CZYTAJ WIECEJ
Ta strona korzysta z plików cookies.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies w celu zbierania danych analitycznych (analizowania ruchu na stronie) oraz profilowania reklam przez naszych partnerów. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, zablokuj pliki cookies w przeglądarce.

Zamknij