Znajd藕 fachowc贸w na fixly.pl

Kalina

Kalina

Kalina (艂ac. Viburnum)- krzew z rodziny pi偶maczkowatych (Adoxaceae) maj膮cy blisko 200 gatunk贸w na 艣wiecie- szczeg贸lnie w strefie umiarkowanej. W Polsce w naturalnych siedliskach spotka膰 mo偶na tylko dwa: kalina koralowa i kalina hordowina. Jest mrozoodporna i ma niskie wymagania, dlatego spotykana jest nawet na stepach Syberii. Stanowisko dla niej to s艂o艅ce lub p贸艂cie艅. Gleba od umiarkowanie wilgotnej po wilgotn膮. Poradzi sobie jednak w ka偶dych warunkach. Zale偶nie od gatunku osi膮ga od 1 do 5 metr贸w wysoko艣ci. Charakteryzuj膮 j膮 pi臋kne, drobne kwiaty zebrane w kule niczym hortensje. Taka wiecha mierzy oko艂o 10 cm 艣rednicy. Kolor kwiat贸w to biel, lecz zdarzaj膮 si臋 odmiany o r贸偶owych kwiatach. Okres kwitnienia po艣r贸d odmian jest r贸偶ny i przypada od marca do lipca. Po przekwitni臋ciu kwiat贸w pojawiaj膮 si臋 owoce o czerwonym kolorze (jadalne u kaliny koralowej).

Kalina - najpopularniejsze ro艣liny

Kalina - pozosta艂e ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Kalina - charakterystyka, zdj臋cia, stanowisko, uprawa, ci臋cie

Do艣膰 szeroki krzew o lu藕nym pokroju spotykany na 艂膮kach, brzegach w贸d, zieleni miejskiej jak i ogrodach. Kalina stanowi wa偶n膮 cz臋艣膰 polskiego krajobrazu. Jest bardzo dekoracyjny wiosn膮 i latem dzi臋ki du偶ym kwiatom, zebranym w kule, za艣 jesieni膮,  dzi臋ki owocom. Jak rozpozna膰 kalin臋? Jakie gatunki wybra膰 do ogrodu? Czy owoce s膮 jadalne? Poznajmy bli偶ej t膮 ro艣lin臋.

Kalina (艂ac. Viburnum) - opis krzewu

Kalina to pospolity krzew rosn膮c w ca艂ej Polsce. S膮 to dwa gatunki: kalina koralowe i kalina hordowina. Mo偶na go spotka膰 g艂贸wnie na ober偶ach rzekami, jezior, staw贸w, 艂膮kach. W ogrodach sadzi si臋 odmiany uprawowe. Kalina charakteryzuje si臋 lu藕n膮 form膮 korony dorastaj膮cej w stanowiskach naturalnych do 4-5 metr贸w wysoko艣ci. Przypomina drzewo. Z kolei w ogrodach 1-3 metry zale偶nie od gatunku.  Ro艣nie do艣膰 szybko- oko艂o 20-40 cm na rok. Jej ga艂臋zie zwisaj膮 lu藕no tak, ze czasem dotykaj膮 ziemi i zakorzeniaj膮 si臋 same.

Jej szerokie, z膮bkowane na kraw臋dziach li艣cie wiosn膮 s膮 jasnozielone, z kolei  jesieni膮 czerwono- fioletowe. Przypominaj膮 nieco li艣cie klonu. Ma pi臋kne du偶e kwiaty, o 艣rednicy oko艂o 10 cm, zbli偶one wygl膮dem do hortensji, kt贸re pojawiaj膮 si臋 w maju. W sierpniu na krzewie pojawiaj膮 si臋 czerwone kuleczki, czyli owoce. Zebrane s膮 w baldachogrona zwisaj膮ce w d贸艂.

Kalina to rodzaj ro艣liny licz膮cy ponad sto pi臋膰dziesi膮t gatunk贸w. Wyst臋puje tak偶e na terenie Ameryki P贸艂nocnej, Chin, a nawet Syberii. Kaliny tam tworz膮 lasy 艂臋gowe, charakterystyczne dla dolin rzecznych. Cz臋sto to jedyne ro艣liny rosn膮ce w strefie stepowej. Jest mrozoodporna i ma艂o wymagaj膮ca.

Uprawa i wymagania kaliny

Jak w naturalnym stanowisku kalina preferuje gleby do艣膰 wilgotne, miejsce s艂oneczne lub p贸艂cie艅. Odczyn gleby od umiarkowanie kwa艣nego do zasadowego. Nawet ziemia ja艂owa b臋dzie dla niej wystarczaj膮ca. Z powodzeniem poradzi sobie w r贸偶nych warunkach glebowych. Kalina jest odporna na mr贸z oraz miejskie zanieczyszczenia. Zupe艂nie nie potrzebuje nawo偶enia.

Za to lubi ci臋cie. Ciecie maj膮ce na celu odm艂odzenie starszego krzewu powinno mocne i obejmowa膰 wszystkie p臋dy. Tniemy je na wysoko艣ci oko艂o 30 cm. Ro艣lina najcz臋艣ciej ro艣nie w du偶ych parkach oraz ogrodach. Okazy kwitn膮ce latem przycina si臋 z pocz膮tkiem wiosny, a te kwitn膮ce wiosn膮 tu偶 po kwitnieniu.

W ogrodach sadzona jest ze wzgl臋du na okaza艂e bia艂e kwiaty. Cz臋艣膰 z nich utrzymuje si臋 na ga艂膮zkach przez ca艂e lato. Ponadto ze wzgl臋du na czerwone owoce pojawiaj膮ce si臋 jesieni膮. Zdobi膮, a tak偶e maj膮 w艂a艣ciwo艣ci korzystne dla zdrowia.

Jaki gatunek kaliny do ogrodu?

Kalina koralowa (艂ac. Viburnum opulus) 

To najpowszechniejszy gatunek w kraju. Charakteryzuje si臋 roz艂o偶ysto艣ci膮 p臋d贸w i lu藕n膮 koron膮. Dorasta do 4 metr贸w wysoko艣ci. Ma zielone, klapowate li艣cie, kt贸re jesieni膮 zganiaj膮 kolor na szkar艂atny. Przepi臋kne kule kwiat贸w w bia艂ym kolorze niestety nie pachn膮. Mo偶na je podziwia膰 od maja do czerwca. Wczesn膮 jesieni膮 pojawiaj膮 si臋 czerwone owoce widoczne a偶 do ko艅ca zimy. Przypominaj膮 kule hortensji.

Kalina sztywnolistna (艂ac. Viburnum rhytidophyllum)

To gatunek niski do mniejszych ogrod贸w, poniewa偶 osi膮ga maksymalnie 2,5 metra. Odznacza si臋 li艣膰mi o jajowatym kszta艂cie. Kule kwiat贸w wi臋ksze ni偶 u kaliny koralowej, bo mierz膮 oko艂o 20 cm 艣rednicy. Kwiaty kwitn膮 wcze艣niej u tej odmiany. Ten czas przypada na kwiecie艅 i maj. Owoce maj膮 kszta艂t jajowaty. Zmieniaj膮 kolor od czerwie艅 po czarny.

Kalina hordowina (艂ac. Viburnum lantana)

Ten gatunek krzew dorasta do 3 metr贸w wysoko艣ci. Ma znacznie d艂u偶sze li艣cie od poprzednich gatunk贸w w jajowatym kszta艂cie. S膮 te偶 znacznie grubsze- mi臋siste. Kwiaty s膮 bia艂e, du偶e, bardzo 艣wietliste i mo偶na je podziwia膰 od maja do lipca. Ma czerwone, potem czarne owoce. Raczej zjadaj膮 je ptaki, ni偶eli nadaj膮 si臋 na przetwory. Polecane odmiany to :

  • 'Variegatum', kt贸rej li艣cie maj膮 dwa kolory zielony i 偶贸艂ty. Do tego s膮 lekko pomarszczone;
  • 'Aureum', kt贸rej li艣cie na wiosn臋 maj膮 偶贸艂t膮 barw臋, a latem odrobin臋 zmianiaj膮 kolor na zielony (nie w ca艂o艣ci).

Kalina wonna (艂ac. Viburnum farreri)

Gatunek dorasta do osi膮ga 2,5鈥3 m wysoko艣ci. Wyr贸偶niaj膮 go kwiaty nie o bia艂ej, a blador贸偶owej barwie. Wydziela najpi臋kniejszy zapach ze wszystkich kalin. Wyr贸偶nia gatunek jest termin kwitnienia. Jest to marzec i kwiecie艅. Li艣cie s膮 w owalnym kszta艂cie i purpurowej barwie. Jesieni膮 zieleniej膮. Raczej nie owocuje. W naszych warunkach rzadko.

Kalina korea艅ska (艂ac. Viburnum carlesii)

Jest to najni偶szy gatunek kaliny. Sprawdzi si臋 do ma艂ych ogrod贸w przydomowych, bo mierzy 艣rednio 1鈥1,5 metra wysoko艣ci. Jej li艣cie s膮 zielone, matowo wyko艅czone i jajowate kszta艂tem.  Kwiaty maj膮 bia艂y kolor. Kwitn膮 od kwietnia do maja. Pojawiaj膮 si臋 na krzewie razem z li艣膰mi. Warto wiedzie膰, 偶e ta odmiana kaliny ma bardzo pi臋kny zapach kwiat贸w. Zbli偶ony do narcyza.

Kalina koralowa 鈥 czy jest jadalna?

Owoce kaliny koralowej s膮 jadalne. Do tego zdrowe oraz nadadz膮 si臋 na przetwory. Nie wolno ich je艣膰 w surowej postaci, poniewa偶 zawieraj膮 w  sk贸rce saponiny. Mo偶na je zamrozi膰 na kilka dni. Zatrucie owocami kaliny spowoduje podra偶nienie 偶o艂膮dka i jelit, a w efekcie md艂o艣ci i wymioty, a tak偶e zawroty g艂owy.

Kalina koralowa ma znane zastosowanie lecznicze. Mo偶na z niej pozyska膰:

  • kor臋 (zbierana wczesn膮 wiosn膮)
  • kwiaty (zbierane 艣wie偶e, po zakwitni臋ciu),
  • li艣cie,
  • owoce.

Kor臋, li艣cie i kwiaty poddawane s膮 suszeniu przy maksymalnie 40 st. C. Owoce wk艂ada si臋 do zamra偶arki. W medycynie najcz臋艣ciej wykorzystuje si臋 kor臋. Co takiego zawieraj膮 te sk艂adniki kaliny koralowej?  B臋d膮 to: flawonoidy, garbniki, olejki eteryczne, pektyny, fitosterole, zwi膮zki fenolowe.

Maj膮 dzia艂anie:

  • przeciwzapalne,
  • eliminuj膮ce wolne rodniki,
  • wzmacniaj膮ce uk艂ad krwiono艣ny (zmniejszaj膮 ryzyko mia偶d偶ycy, 偶ylak贸w, cukrzycy itp.)
  • wzmacniaj膮ce uk艂ad pokarmowy (ekstrakt z li艣ci lub owoce) np. 艂agodz膮ce na b贸le mi臋艣ni g艂adkich przewodu pokarmowego,
  • dobroczynnie na uk艂ad moczowy (dzia艂anie moczop臋dne, antybakteryjne i przeciwzapalne),
  • Pomocnicze przy reumatyzmie i artretyzmie,
  • wspieraj膮ce uk艂ad odporno艣ciowy.

Przetwory z owoc贸w kaliny

Kalina koralowe ma jadalne owoce po wysuszeniu. Przygotowuje si臋 z nich r贸偶ne rodzaje przetwor贸w np. soki, syropy, nalewki, napary i konfitury. Oto kilka przepis贸w.

  • Syrop z owoc贸w - Taki syrop wykazuje dzia艂anie wykrztu艣ne, przy przezi臋bieniu oraz wzmacniaj膮ce odporno艣膰. Przemro偶one owoce poddajemy d艂ugiemu gotowaniu i  przetarciu ich z cukrem.
  • Herbata z suszonych kwiat贸w, owoc贸w oraz kory kaliny koralowej - Susz zalewamy wrz膮c膮 wod膮 i dajemy czas na zaparzenie si臋. Ma korzystne dzia艂anie na funkcje  przewodu pokarmowego oraz uk艂adu krwiono艣nego. Pomo偶e tak偶e przy zapaleniu uk艂adu moczowo-p艂ciowego oraz w b贸lu menstruacyjnym.
  • Nalewka- Zamro偶one owoce zalewamy spirytusem i odstawiamy na  2-3 tyg. Nast臋pnie odciskamy z nich sok i s艂odzimy. Nast臋pnie filtrujemy i poddajemy le偶akowaniu na kilka miesi臋cy.

Kalna ma wysokie st臋偶enie garbnik贸w w korze oraz owocach. To one powoduj臋, 偶e owoce maja gorzki smak. Wp艂yw garbnik贸w na organizm jest dobroczynny. Jednak nie wolno z nimi przesadza膰. Kalina wywo艂uje alergi臋 u os贸b wra偶liwych na jej py艂ki. Warto wiedzie膰 zatem o obecno艣ci alergii

Kalina i jej symbolika

Jak niemal ka偶dej ro艣linie kwitn膮cej tak偶e kalinie przypisuje si臋 pewne cechy. Zw艂aszcza w kulturze s艂owia艅skiej Kalina uznawana by艂a za symbol kobieco艣ci oraz p艂odno艣ci.  To za spraw膮 ogni艣cie czerwonych owoc贸w (p艂odno艣膰, zyciodajno艣膰) d艂ugo utrzymuj膮cych si臋 na krzewie oraz delikatnych, bia艂ych kwiat贸w (czysto艣膰). Do tego napary z kaliny dzia艂aj膮 prozdrowotnie to te偶 ma wp艂yw na jej symbolik臋.

Kalina - odmiany, opis, wymagania, uprawa, piel臋gnacja, porady

Kalina to krzew, kt贸ry sprawdzi si臋 zar贸wno w ma艂ym jak i du偶ym ogrodzie. Ta ro艣lina oferuje liczne walory dekoracyjne. Ma pi臋kny pokr贸j, ozdobne li艣cie, zachwycaj膮ce kwiaty oraz 艂adne owoce. W sprzeda偶y dost臋pne s膮 r贸偶ne gatunki kaliny oraz ich odmiany. W zwi膮zku z tym warto od艣wie偶y膰 informacje to tej nieco zapomnianej ro艣linie.

Gatunki kaliny - viburnum opulus i hordowina

Kalina pospolita to spory krzew lub niewielkie drzewo zaliczane do rodziny pi偶maczkowatych. W sk艂ad ca艂ej grupy wchodzi oko艂o 175 gatunk贸w. Przewa偶aj膮ca cz臋艣膰 z nich naturalnie ro艣nie w strefie klimatu umiarkowanego na p贸艂kuli p贸艂nocnej. Na pozosta艂e okazy mo偶na si臋 natkn膮膰 w strefie mi臋dzyzwrotnikowej. W Polsce dziko rosn膮 tylko dwie odmiany, kalina koralowa oraz kalina hordowina. Ponadto krzew lub drzewo kalina jest uprawiane w wielu zak膮tkach 艣wiata, jako ro艣lina ozdobna.

W naszym kraju najcz臋艣ciej spotykana jest kalina koralowa z 艂aciny viburnum opulus. Ro艣nie dziko, ale te偶 bywa uprawiana w ogrodach. Mo偶e dorasta膰 do 4 metr贸w wysoko艣ci, dzi臋ki czemu pasuje do ka偶dego ogrodu. Ma lu藕n膮 i szerok膮 koron臋 o asymetrycznym kszta艂cie. Kalina koralowa kwitnie na prze艂omie maja i czerwca. W tym czasie pojawiaj膮 si臋 spore, bia艂e kwiaty zebrane w kuliste kwiatostany. Ca艂o艣ci dope艂niaj膮 czerwone owoce oraz najcz臋艣ciej trzyklapowe, jasnozielone li艣cie. Wa偶ne jest te偶 to, 偶e viburnum opulus ma do艣膰 niskie wymagania uprawowe. Najbardziej lubi gleby 偶yzne, 艣wie偶e i do艣膰 wilgotne.

Gatunkiem wyst臋puj膮cym w naszym kraju jest te偶 kalina hordowina. Dorasta do 3 metr贸w wysoko艣ci i podobnie jak poprzedniczka ma niskie wymagania. Charakteryzuje si臋 bia艂ymi kwiatami zebranymi w p艂askie kwiatostany. Kalina hordowina wytwarza czerwone owoce, kt贸re po dojrzeniu staj膮 si臋 czarne. Wyst臋puj膮 te偶 ciekawe odmiany tej ro艣liny. Jedn膮 z nich jest aureovariegata, jej zielone li艣cie s膮 pokryte 偶贸艂tymi plamami. Kalina hordowina jest do艣膰 wytrzyma艂a na niekorzystne warunki. Poradzi sobie nawet na kamienistych i suchych pod艂o偶ach.

Ciekaw膮 propozycj膮 do ogrodu czy przydomowego ogr贸dka jest kalina szczepiona. W takiej wersji nie jest to ju偶 krzew a raczej drzewo kalina. Dzi臋ki szczepieniu w naszym klimacie mo偶na uprawia膰 egzotyczne gatunki opisywanej ro艣liny. Kalina szczepiona na pniu to cz臋sto odmiany japo艅skie i korea艅skie. Zazwyczaj osi膮gaj膮 do 1,5 metra wysoko艣ci, maj膮 bia艂e kwiaty i czerwone owoce. Nie s膮 to jednak jedyne mo偶liwo艣ci. Kalina szczepiona wyst臋puje w wielu wersjach, s膮 to na przyk艂ad odmiany wonne i sztywnolistne. Warto te偶 si臋 przyjrze膰 kalinie Burkwooda, kalinie warzywnolistnej i kalinie angielskiej.

R贸偶ne gatunki kaliny 鈥 wymagania i uprawa

Kalina koralowa i kalina szczepiona wyst臋puj膮 w wielu odmianach. Tak samo jest w przypadku innych gatunk贸w. To sprawia, 偶e wymagania glebowe i stanowiskowe mog膮 si臋 troch臋 r贸偶ni膰. Jednak偶e mo偶na pokusi膰 si臋 o kilku og贸lnych uwag. Po pierwsze, w zasadzie ka偶da kalina ogrodowa mo偶e rozwija膰 si臋 na stanowiskach nas艂onecznionych oraz lekko zacienionych. Warto jednak wiedzie膰, 偶e viburnum opulus woli pe艂ne s艂o艅ce. Tymczasem zimozielone gatunki kaliny trzeba posadzi膰 w miejscu os艂oni臋tym przez suchym wiatrem i mocnymi mrozami.

Kalina pospolita jak i gatunki szlachetniejsze maj膮 bardzo podobne wymagania glebowe. Najlepsza dla nich ziemia jest stale wilgotna. Nie mo偶e by膰 zbyt sucha ani ca艂kowicie podmok艂a. Je艣li chodzi o struktur臋 to powinna by膰 偶yzna, 艣wie偶a i pr贸chniczna. S膮 jednak pewne odst臋pstwa od tej normy. Kalina hordowina to ro艣lina, kt贸ra poradzi sobie na glebie suchej i kamienistej. Wida膰, wi臋c, 偶e kalina ogrodowa nie jest bardzo wymagaj膮ca.

Mimo tego, 偶e krzew i drzewo kalina nie sprawiaj膮 du偶ych problem贸w, w uprawie trzeba zadba膰 o odpowiednie stanowisko. W przeciwnym wypadku nawet kalina pospolita zacznie chorowa膰. Do tego zostanie zaatakowana przez szkodniki. Je艣li wi臋c w ogrodzie nie ma odpowiedniej gleby, nale偶y poprawi膰 jej struktur臋. Najlepszym rozwi膮zaniem jest roz艂o偶enie kompostu w miejscu gdzie ma rosn膮膰 kalina. Dostarczy on sk艂adnik贸w od偶ywczych i og贸lnie u偶y藕ni gleb臋.

Kalina ogrodowa 鈥 piel臋gnacja

Kalina ogrodowa nie wymaga skomplikowanej piel臋gnacji. Jest ro艣lin膮, kt贸rej nie trzeba jako艣 szczeg贸lnie intensywnie przycina膰. Nie potrzebne jest, wi臋c formowanie, poniewa偶 kalina naturalnie dysponuje pi臋knym pokrojem. Tylko od czasu o czasu mo偶na przeprowadza膰 ci臋cie sanitarne i odm艂adzaj膮ce. Te dwa zabiegi w zupe艂no艣ci wystarcz膮. Znacznie wa偶niejsze jest odpowiednie 艣ci贸艂kowanie i podlewanie.

Dobrze wykonane 艣ci贸艂kowanie ograniczy parowanie wody z pod艂o偶a. To sprawi, 偶e wilgotno艣膰 gleby utrzyma si臋 na optymalnym poziomie. Wa偶ne jest te偶 podlewanie m艂odych ro艣lin oraz starszych zw艂aszcza w okresie suszy. Nie nale偶y go wykonywa膰 cz臋sto, nie ma te偶 sensu dostarczanie ma艂ych ilo艣ci wody. Zdecydowanie efektywniejszym rozwi膮zaniem jest obfite podlanie tak by woda dotar艂a do bry艂y korzeniowej. Taki zabieg zapewni dostateczny poziom wilgotno艣ci pod艂o偶a.

Ostatnim zabiegiem jest nawo偶enie. Kalina pospolita tak jak i inne gatunki, mo偶e by膰 nawo偶ona. Najlepsze do tego celu s膮 nawozy organiczne lub mineralna. Te drugie powinny mie膰 zwi臋kszon膮 dawk臋 fosforu. To wp艂ynie na bujniejsze kwitnienie dowolnego okazu. W nawozie powinna znajdowa膰 si臋 te偶 spora dawka potasu. Ten sk艂adnik poprawia krzewienie si臋 ro艣liny. To ju偶 wszystkie wskaz贸wki dotycz膮ce uprawy i piel臋gnacji. Dzi臋ki nim krzew lub drzewo kalina b臋dzie ozdobn膮 ogrodu przez d艂ugi czas.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto