Brzoza krok po kroku - odmiany, sadzenie, pielęgnacja, porady praktyczne

Brzoza jest charakterystycznym elementem polskiego krajobrazu. By cieszyć oczy jej widokiem nie trzeba wcale wybierać się do lasu. Można zaprosić to drzewo do własnego ogrodu. Brzoza brodawkowata, jej odmiany i pokrewne gatunki dają sporo możliwości aranżacyjnych. Dlatego też opisujemy ich wymagania stanowiskowe i zabiegi pielęgnacyjne. Sprawdzamy też zdrowotne właściwości brzozy.

Popularna brzoza brodawkowata, odmiany i pokrewne gatunki

Brodawkowaty gatunek brzozy należy do najczęściej spotykanych w naszym kraju. Jest to drzew o silnie rozgałęzianej koronie dorastające do 20-30 metrów wysokości. Ma charakterystyczne, wiszące gałązki i białą, spękaną, łuszczącą się korę. Liść jest jasnozielony, silnie unerwiony i piłkowany na brzegach. Do ciekawych odmian rośliny należy brzoza płacząca „Youngi”. Dorasta do około 6 metrów wysokości, jej korona jest zwisająca a gałązki długie. Kora w górnej części biała i gładka, w dolnej czarna i spękana. Kolejną odmianą jest brzoza ojcowska osiągająca maksymalnie 15 metrów wysokości. Jej kora również jest biała, ale się nie łuszczy, liść mniejszy niż u innych brzóz.

Jeśli chodzi o pozostałe rodzaje to zdecydowanie wyróżnia się brzoza omszona. Dorasta do 20 metrów wysokości. Ma wzniesiony pokrój, owalną koronę i szarobiałą korę, łuszczącą się płatami. Młode pędy są omszone, starsze stają się gładkie. Brzoza omszona ma romboidalne liście z wierzchu ciemnozielone, od spodu jaśniejsze. Na opis zasługuje również20 metrowa brzoza papierowa. Jej korona jest owalna lub szeroko stożkowa. Tworzą ją wzniesione, sztywne i gęste pędy. Podobnie jak u poprzedniczki najpierw owłosione, z czasem nagie. Brzoza papierowa ma łuszczącą się białą korę lekko zabarwioną na różowo. Liście są ząbkowane, duże i jajowate.

Na naszej liście znajduje się również brzoza karłowata. W przeciwieństwie do powyższych gatunków nie jest to drzewo, lecz krzew. Osiąga zazwyczaj 1 metr wysokości, ma zwarty pokrój. Jej pędy są niemal czarne, drobne i cienkie. Mogą być pokładające się lub wyprostowane. Liście brzozy tego gatunku są ciemnozielone z wierzchu i jaśniejsze od spodu. Rozwijają się na mocno skróconych ogonkach. Brzoza karłowata jest zagrożona wyginięciem, dlatego o niej wspominamy. W naszym kraju występuje wyłącznie na trzech reliktowych stanowiskach. Za nami ciekawe rodzaje brzozy, przechodzimy, więc do uprawy.

Brzoza brodawkowata – wymagania, uprawa, pielęgnacja

Zanim zaczniemy opis uprawy należy wspomnieć o jeszcze jednej kwestii. Otóż brzoza ojcowska i płacząca to nie jedne odmiany gatunku brodawkowatego. Walory dekoracyjne oferuje „Purpurea” wykształcająca czerwone liście. Ma luźny pokrój i jajowatą koronę. W ogrodzie przyjmie się również mająca kolumnowy pokrój „Fastigiata”. Sadzonki tej jak i innych odmian dostępne są w trzech wersjach. Z nagim korzeniem, balotowanej lub uprawianej w pojemnikach. Pierwsze z wymienionych są najtańsze, lecz zdecydowanie lepiej wybierać sadzonki balotowane i w pojemnikach.

Czas na optymalne warunki do rozwoju. W ogrodzie może znaleźć się brzoza płacząca, „Purpurea” czy „Fastigiata”. Wymienione rośliny mają podobne wymagania, więc opiszemy je na przykładzie odmiany brodawkowatej. Drzewo preferuje stanowiska nasłonecznione. W cieniu staje się bardziej podatna na choroby i będzie wymagać nawożenia. Jako, że jest całkowicie mrozoodporna nie potrzebuje osłony przed wiatrem ani okrywania na zimę. Jeśli chodzi o glebę to jest bardzo tolerancyjna. Poradzi sobie na prawie każdym podłożu. Nie lubi tylko mokradeł i mocno zasolonych ziem.

Brzoza brodawkowata rozwinie się na glebie suchej, lecz lubi wilgoć. Nie toleruje jednak jej nadmiaru. Dlatego też podczas sadzenia trzeba zadbać o dobry drenaż podłoża. Może być to warstwa żwiru lub kamieni. Podlewanie wykonuje się wyłącznie podczas uciążliwych susz. Poza tym żadna pielęgnacja nie jest wymagana. Roślina nie potrzebuje nawożenia a przycinanie jest wręcz zabronione. Brzoza nie znosi cięcia, rany po usuniętych pędach są przyczyną chorób prowadzących do obumarcia drzewa. Poza tym jej pokrój jest tak ładny, że skracanie gałęzi nie jest potrzebne.

Zdrowotne właściwości brzozy

Opisywane drzewo, poza ładnym wyglądem i małymi wymaganiami, ma jeszcze jedną zaletę. Otóż sok z brzozy, konkretnie gatunku brodawkowatego, wykazuje właściwości lecznicze. Jest źródłem witaminy C i B, zawiera wapń, żelazo, miedź, fosfor, magnez, potas. Znajduje się w nim również kwas jabłkowy, flawonoidy i garbniki. Dzięki temu sok z brzozy pity dwa razy dziennie wspomaga pracę nerek i wątroby. Usuwa z organizmu toksyny, ma działanie moczopędne, reguluje działanie układu pokarmowego i krwionośnego. Wzmacnia organizm, działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie.

Zastosowanie lecznicze ma też liść brzozy brodawkowatej. Służy do przygotowywania naparów mających działanie podobne do soku. Zatem napar ma właściwości moczopędne i wzmacnia system odpornościowy. Jego picie pomaga usunąć z organizmu toksyny i nadmiar wody. Natomiast stosowany zewnętrznie wspomaga walkę z trądzikiem, stanami zapalnymi i podrażnieniami skóry.  Widać, więc, że brzoza w ogrodzie to nie tylko dekoracja, ale też środek leczniczy.