Dynia - sadzenie, uprawa, pielęgnacja, przepisy kulinarne, właściwości

Uważa się, że uprawa egzotycznych roślin w Polskim klimacie sprawia sporo problemów. Oczywiście w wielu przypadkach jest to prawda. Ogromna ilość gatunków nie nadaje się do hodowli poza foliakami czy szklarniami. Są jednak i takie, które doskonale przyjmują się w naszych warunkach. Świetnym potwierdzeniem tych słów jest dynia. Jakie ma wymagania uprawowe, na czy polega jej pielęgnacja? Jakie potrawy warto z niej przygotować? Poniżej przedstawiamy odpowiedzi na te pytania.

Charakterystyka, składniki odżywcze i właściwości dyni

Dynia to rodzaj jednorocznych roślin zaliczanych do rodziny dyniowatych. Ta dość liczna grupa składa się z przeszło 20 gatunków. Typowy przedstawicielem tej ciekawej rodziny jest dynia zwyczajna. Naturalnym środowiskiem interesującej nas rośliny są tereny Ameryki Środkowej oraz południowa część Ameryki Północnej. Dynia ma płożący pokrój a jej pędy mogą osiągać kilka metrów długości. Pojawiają się na nich charakterystyczne wąsy czepne oraz duże, sercowate i owłosione liście. Od czerwca do września roślina wytwarza żółte kwiaty. Najważniejsze są jednak owoce mogące osiągać masę nawet 200 kilogramów. Dynia jest uprawiana w wielu miejscach na świecie.

Dynia występuje w różnych odmianach, podstawowy podział obejmuje okazy jadalne oraz ozdobne. Do pierwszych z wymienionych należy między innymi dynia olbrzymia, melonowa oraz odmiana makaronowa. Ciekawa jest też stosunkowo nieduża dynia hokkaido. Jej owoce osiągają wagę około 2 kilogramów. Co ważne nie trzeba ich obierać przed gotowaniem. Dynia hokkaido świetnie nadaje się do zup i sałatek. Tymczasem okazy ozdobne wykorzystuje się do tworzenia dekoracji. Przyozdabia się nimi stoły, parapety czy też ogrodowe rabaty. Oczywiście niezwykle znana jest ozdobna dynia na Hallloween.

Po odmianach czas na składniki odżywcze i właściwości dyni. Jeśli chodzi o pierwsze z wymienionych to przede wszystkim są to witaminy A, B1, B6, B12, C, E, K oraz PP(niacyna). Do tego zestawienia należy dodać minerały, takie jak potas, żelazo, wapń, fosfor, magnez. Miąższ z dyni charakteryzuje zawartość karotenów, błonnika oraz niewielkich ilości tłuszczów i białek. Tymczasem w pestkach znajdują się nienasycone kwasy tłuszczowe oraz fitosterole. Dynia wykazuje właściwości przeciwutleniające i może zapobiegać chorobom nowotworowym. Reguluje gospodarkę wodną organizmu i pracę nerek. Jej spożywanie wpływa na obniżenie poziomu złego cholesterolu.

Sadzenie dyni oraz jej uprawa i pielęgnacja

Sadzenie dyni przeprowadza się na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest wysiew nasion. W dołkach wykonanych w rzędzie umieszcza się po 2-3 nasiona. Należy zachować przy tym rozstaw 80-150 cm w zależności od odmiany i wielkości jej pędów oraz owoców. Nasiona kiełkują w temperaturze wyższej niż 12°C po 6-8 dniach. Dynię uprawia się też z rozsad. Można kupić sadzonki lub wyhodować je samodzielnie. W drugiej opcji w kwietniu w doniczkach do połowy wypełnionych ziemią umieszcza się po dwa nasiona. Kiedy wzejdą usuwa się słabszą siewkę. Tę, która zostanie można przenieść na stałe miejsce. Zarówno wysiew nasion jak i sadzenie młodych roślin wykonuje się w połowie maja.

Na jakim stanowisku dynia czuje się najlepiej? Preferuje miejsca nasłonecznione i ciepłe, bowiem temperatura do jej wzrostu powinna utrzymywać się w przedziale 8-25°C.Młode okazy muszą być chronione przed wiatrami oraz spadkami temperatury. Należy, więc okrywać je agrowłókniną, którą ściąga się dopiero w okresie kwitnienia(trwającym od czerwca do września). Gleba, w której rozwijają się rośliny powinna być żyzna, próchniczna i przepuszczalna. Dynie najlepiej uprawia się w pierwszym roku po oborniku. Co ciekawe opisywane okazy rozwiną się też na podłożach ciężkich lub lekkich. Trzeba tylko zadbać o prawidłową pielęgnację.

Dbanie o prawidłowy rozwój dyni nie jest skomplikowane. Podstawa to codzienne, obfite podlewanie dyni. Bez tego zabiegu owoce zbierane od późnego lata do pierwszych przymrozków nie będą zbyt dorodne. Do tego glebę trzeba systematycznie spulchniać i odchwaszczać. Nie można zapominać o nawożeniu, które wykonuje się dwukrotnie. Pierwszy raz tuż po pojawieniu się zawiązków owoców. Drugi raz nawożenie wykonuje się po pierwszych zbiorach. Najlepszy do tego celu jest kompost. Ważnym zabiegiem jest też przycinanie pędów. Dzięki niemu roślina lepiej się rozkrzewia i wydaje bogatsze plony. Plony, które z całą pewnością warto spożytkować w kuchni.

Ciekawe przepisy z dyni

Opisywana roślina w odmianie jadalnej ma szerokie zastosowanie w kuchni. Jedną z ciekawszych potraw są placki wykorzystujące miąższ z dyni. Gdy jest starty dodaje się do niego mąkę, jajka, cebulę i czosnek. Do tego dochodzą przyprawy takie jak pieprz, sól, chili. Całość trzeba wymieszać a następnie smażyć na rozgrzanym oleju. Oczywiście powyższy skład można swobodnie modyfikować w zależności od upodobań. Warto dodawać inne dyniowate, na przykład cukinię. Ciekawe walory smakowe oferuje zapiekanka z dodatkiem innych warzyw lub też cisto z dyni. Jednakże największą i niesłabnącą popularnością cieszy się zupa dyniowa.

Zupa dyniowa to w zasadzie gęsty krem, który przygotowuje się w bardzo prosty sposób. Pokrojony w kostkę miąższ należy przesmażyć w garnku wraz z przyprawami. Następnie dolewa się przygotowany wcześniej bulion. Całość doprowadza się do wrzenia i gotuje przez następne kilka minut na wolnym ogniu. Po tym wystarczy tylko wszystko dokładnie zblendować. To oczywiście tylko jeden ze sposobów. Dobry krem wykonuje się też z gotowanej lub pieczonej dyni, samej albo połączonej z innymi składnikami.

Przepisy z dyni obejmują również przetwory a jednym z popularniejszych jest kompot. Do wykonania najprostszej wersji potrzeba 400 gramów obranej dyni, dużą cytrynę, 3 łyżki cukru oraz litr wody. Do wody zagotowanej z cukrem i sokiem cytrynowym dodaje się kawałki dyni i gotuje do zmięknięcia. I to tyle, kompot gotowy. Kolejne przetwory trafiają do słoików i są zapasami na zimę. Wśród nich największym uznaniem cieszą się dżem i konfitury, dynia marynowana samodzielnie lub jako sałatka z dodatkiem papryki i cebuli. Jak widać możliwości jest wiele i zdecydowanie warto z nich skorzystać.