Przetacznik w ogrodzie - odmiany, występowanie, wymagania, porady

Przetacznik to nazwa określająca dużą grupę roślin zielnych. Większość gatunków występujących w naszym kraju uważa się za chwasty. Jednakże niektóre z nich są uprawiane w ogrodach z uwagi na walory dekoracyjne czy też zdrowotne. Wspomniane odmiany to przetacznik kłosowy, długolistny oraz przetacznik ożankowy. W tym artykule opisujemy, jakie wymagania uprawowe stawiają wymienione rośliny. Sprawdzamy też jak wygląda zwalczanie okazów uznawanych za chwasty.

Przetacznik kłosowy i inne gatunki

Przetacznik to ogólne określenie na rodzaj roślin współcześnie zaliczanych do rodziny babkowatych. Współcześnie, bowiem w większości XX wiecznych klasyfikacji gatunki należące do tej grupy zaliczano do trędownikowatych lub przetacznikowatych. Niezależnie od systematyki, są to rośliny zielne, jednoroczne oraz byliny. Ich naturalnym środowiskiem są tereny na półkuli południowej w strefie klimatu umiarkowanego. Większą część gatunków występujących w Polsce traktuje się jak chwasty. W uprawie pojawiają się w zasadzie trzy, jest to przetacznik długolistny, kłosowy i przetacznik ożankowy.

W ogrodach najczęściej pojawia się przetacznik kłosowy, z łaciny zwany veronica spicata. Ma wzniesioną, szarozieloną lub zieloną łodygę i dorasta do 10-50 cm wysokości. Liście w spodniej części rośliny są jajowate lub eliptyczne, tymczasem w górnej części lancetowate. W okresie kwitnienia byliny pojawiają się niebieskie lub różowe kwiaty skupione w grona. Drugi pod względem popularności przetacznik długolistny(veronica longifolia) osiąga wysokość 50-100 cm. Ma wyprostowane, owłosione lub nagie łodygi i lancetowate, 10-15 centymetrowe liście. W czerwcu roślina pokrywa się drobnymi, jasnoniebieskimi kwiatami.

Warto też pokrótce opisać przetacznik ożankowy. Roślina dorasta do 10-40 cm wysokości. Ma pojedynczą łodygę rozgałęziającą się w górnej części na dwie łodygi kwiatowe. Liście są szerokie i jajowate, karbowane lub piłkowane na brzegach. Kwiaty pojawiające się w okresie kwitnienia są zebrane w luźne grona. W uprawie przetacznik ożankowy lubi nasłonecznione lub lekko zacienione stanowiska. Najlepiej rozwija się na próchnicznych ziemiach. Do uprawy jest wybierany z uwagi na właściwości lecznicze. Ziele przetacznika ożankowego ma działanie wykrztuśne, wspomaga trawienie, działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie.

Przetacznik leśny i inne odmiany uznawane za chwasty

Zanim opiszemy jak wygląda uprawa gatunków ogrodowych, kilka słów o okazach dzikich. Jedną z ciekawszych bylin jest leczniczy przetacznik leśny. Co już sugeruje nazwa można spotkać go w lasach, ale też na wrzosowiskach. Jest to roślina płożąca dorastająca do 20-30 cm wysokości. Wytwarza fioletowo-niebieskie kwiaty z ciemnymi żyłkami. Jego ziele ma właściwości moczopędne, wykrztuśne, oczyszcza organizm. Teraz czas na okazy uznawane za chwasty, jednym z nich jest przetacznik polny. Stanowi szkodliwą konkurencję dla jarych roślin uprawowych. Może pojawić się w zasadzie na każdym podłożu, lecz preferuje ziemie żyzne i próchniczne. Przetacznik polny to nie ostatni chwast.

Dużym zagrożeniem dla upraw w ogrodzie jest przetacznik perski. Osiąga 10-40 cm wysokości, ma rozesłane, rozgałęzione łodygi. Jaskrawoniebieskie kwiaty pojawiają się w kątach trójkątnych lub jajowatych liści. Przetacznik perski pojawia się w uprawach roślin okopowych, warzyw i zboża. Uciążliwym chwastem jest też przetacznik bluszczykowy. Ta roślina jednoroczna ma rozesłane pędy osiągające 30 cm wysokości. Liście są jajowate lub podługowato-jajowate, kwiaty niebieskie z żyłkami. Jak wygląda zwalczanie tych chwastów? Przetacznik bluszczykowy jak i inne odmiany uznawane za szkodliwe jest wrażliwy na herbicydy. Są to środki chemiczne do zwalczania chwastów.

Uprawa przetacznika w ogrodzie

W ogrodach najczęściej pojawia się przetacznik kłosowy oraz długolistny. Obie byliny mają stosunkowo niewielkie wymagania uprawowe. Najlepiej rosną na nasłonecznionych stanowiskach. Podłoże powinno być wilgotne lub umiarkowanie wilgotne. Rośliny nie tolerują zbyt dużej ilości wody. Radzą sobie za to chwilowym przesuszeniem. Opisywane przetaczniki są bardzo tolerancyjne w kwestii gleby, na której rośną. Najlepsze są ziemie próchniczne i przepuszczalne. Mimo tego rośliny poradzą sobie też na innych. Przetacznik kłosowy preferuje zasadowy odczyn gleby, ale inne pH nie jest dla niego dużym problemem. Długolistny nie ma w tym względzie szczególnych wymagań.

W kwestii pielęgnacji przetacznik potrzebuje tylko jednego zabiegu. Jest nim przycinanie przekwitłych kwiatostanów. Cięcie wykonuje się tuż nad ziemią. Dzięki niemu roślina lepiej się rozkrzewia i jesienią ponownie wchodzi w okres kwitnienia. Uprawne odmiany przetaczników to rośliny o szerokim zastosowaniu. Można sadzić je pojedynczo jak i w grupach. Rozwiną się w gruncie, ale też w pojemnikach na balkonach. Te rosnące na zewnątrz sprawdzą się i na rabatach i na trawnikach. Co ważne doskonale uzupełniają ogrody skalne. Jak wypadają w ogólnym podsumowaniu? Dzięki niewielkim wymaganiom uprawowym i szerokiemu zastosowaniu opisane przetaczniki to rośliny polecane do każdego ogrodu.