Turzyca

Turzyca to roślina trawiasta zwykle pozostająca zielona całą zimę, gdyż wlicza się w poczet takich roślin, jak trawy ozdobne zimozielone. Jej nieskomplikowana uprawa, niewielka cena oraz duża odporność na szkodniki i choroby, a także liczne odmiany turzycy, jak i minimalne wymogi, jakie stawia pielęgnacja turzycy, to tylko najważniejsze atuty, dzięki którym roślina ta zawdzięcza swoją popularność. Turzyce ozdobne jako trawy ozdobne zimozielone to popularne rośliny w wielu ogrodach.

Turzyca - odmiany, uprawa, pielęgnacja, porady

Turzyca – opis i charakterystyka

Turzyca – opis traw ozdobnych

Turzyca carex to roślina trawiasta należąca do rodziny ciborowatych (turzycowatych). Odmiany turzycy liczą blisko 1757 i rozpowszechnione są na całym świecie, głównie w strefie klimatów umiarkowanych. Również w Polsce turzyca jest często spotykana i uprawiana jako roślina ozdobna. W naszym kraju znanych jest około 100 gatunków turzycy, co daje ogromny wybór dla każdego, kto decyduje się na uprawę tej rośliny we własnym ogrodzie.

Najpopularniejsze są tutaj trawy ozdobne zimozielone, które zachowują ładny wygląd przez cały rok i których cena nie jest wygórowana. Ich wygląd, niewielkie wymagania, jakie stawia pielęgnacja turzycy, oraz jej uprawa, a także wielość różnorodnych gatunków powodują, że turzyca jest często wykorzystywaną rośliną ozdobną do aranżacji ogrodów.

Turzyca – charakterystyka

Turzyca carex to trawy ozdobne występujące głównie w wilgotnych i chłodnych strefach umiarkowanych i wyżynnych miejscach tropikalnych. Odmiany turzycy są bardzo liczne, a ta roślina zielona posiada wzniesione, sztywne, cienkie i szorstkie u góry oraz gładkie u dołu, ostrokanciaste łodygi o trójkątnym przekroju. Rośliny te, w zależności od odmiany, osiągają zwykle od 8 do 70 cm wysokości. Liście turzycy są wąskie do 2-5 mm szerokości i osiągają barwę od szarozielonej do sinozielonej. Podczas wysychania charakterystycznie zwijają się ku górze.

Turzyca kwitnie w Polsce od maja do czerwca drobnymi, zebranymi w kwiatostany o kształcie kłosów kwiatami, które są wiatropylne i bardzo często rozdzielnopłociowe. Kwiaty męskie, zwykle pojedyncze, czasem podwójne posiadają trzy pręciki oraz podłużnojajowate przysadki. Kwiaty żeńskie zaś są krótkowalcowate, proste i osadzone na krótkich szypułkach. Turzyce ozdobne posiadają przy tym owoce, którymi są orzeszki otoczone pęcherzykami. Pęcherzyki zaś zebrane są w zielony, kulisty owocostan.

Turzyce ozdobne w naturze można najczęściej spotkać w zbiorowiskach na podmokłych łąkach, torfowiskach a czasem również na zabagnionych brzegach rzek i stawów. Ich uprawa jest coraz powszechniejsza ze względu na liczne walory ozdobne oraz niewielkie wymagania, jakie niesie ze sobą pielęgnacja turzycy. Bardzo popularne są trawy ozdobne zimozielone, które mogą zdobić rabaty przez cały rok. A może zainteresują cię także trawy ozdobne na balkon?

Najpopularniejsze odmiany turzycy

Odmiany turzycy są bardzo liczne, a każda charakteryzuje się atrakcyjnymi walorami ozdobnymi. Na rynku ogrodniczym funkcjonuje szeroki wybór różnych odmian, a przy tym ich cena jest niewielka, dzięki czemu zarówno początkujący, jak i zaawansowany ogrodnik może zdecydować się na uprawę odpowiedniego do swoich potrzeb gatunku tej rośliny.

Wśród najpiękniejszych odmian turzyc wyróżnia się najczęściej egzemplarze niskie i średnie, ale można również spotkać okazy wysokie, ponadto do dyspozycji są turzyce zimozielone oraz półzimozielone, których główny walor estetyczny stanowią dekoracyjne liście, rzadziej zebrane w kłosy kwiatostany. Konkretna turzyca carex różni się od pozostałych nie tylko wyglądem, w tym wysokością (zwykle od 20-30 do 50-70 cm), pokrojem, grubością liści czy ich barwą, ale i wymaganiami uprawowymi. Również pielęgnacja turzycy jest nieco inna w zależności od wybranej odmiany turzycy. Do najbardziej charakterystycznych gatunków tych traw ozdobnych należą:

  • Turzyca buchanana (carex buchananii) – roślina ta stanowi dość wysoką odmianę, sięgającą 60-80 cm wysokości. Turzyca buchanana charakteryzuje się wzniesionymi kępami, które tworzą wąskie liście o skręconych końcówkach i brązowo-pomarańczowej barwie. To one stanowią główny walor ozdobny carex buchananii. Odmiana ta najlepiej rośnie na wilgotnym podłożu, chociaż potrafi znieść przejściowe susze oraz nie jest odporna na mróz, co wymaga zimowego okrycia rośliny. Pielęgnacja turzycy przy tym nie wymaga wielu zabiegów. Turzyca buchanana doskonale sprawdzi się jako roślina na rabaty w towarzystwie innych traw.
  • Turzyca piaskowa (carex arenaria) – turzyca piaskowa to roślina pochodząca z Europy, którą przeniesiono również na tereny Australii oraz Ameryki Północnej. Co ciekawe w Polsce występuje jako roślina pospolita porastająca głównie brzeg Morza Bałtyckiego, która ponadto została od 1957 roku objęta częściową ochroną gatunkową. Carex arenaria preferuje tereny piaszczyste takie jak wydmy czy piaski. Turzyca piaskowa osiąga 15-60 cm, ma sztywne, brązowe liście o 2-4 mm szerokości oraz czołgające się kłącze, z którego wyrastają nowe pędy. Carex arenaria znana jest również z właściwości leczniczych. Już w medycynie ludowej stosowano odwary z kłącza turzycy piaskowej, które jest zasobne w aminokwasy, saponiny, krzemionkę, garbniki i flawony, jako środek napotny, moczopędny, przeciwwysiękowy, wzmacniający naczynia krwionośne czy wspomagający gojenie ran.
  • Turzyca pospolita (carex nigra) – turzyca pospolita to jeden z najbardziej znanych odmian tej rośliny, w Polsce występujący głównie na mokradłach. Jest ona wieloletnią byliną tworzącą luźne darnie, która wyrasta do 30-50 cm wysokości i rozrasta się podziemnymi rozłogami. Carex nigra stanowi odmianę mrozoodporną o zimozielonych lub niebieskawo-zielonych, wąskich liściach. Turzyca pospolita kwitnie późną wiosną, od kwietnia, a jej żeńskie kwiaty przybierają niemal czarną barwę, stąd gatunek ten budzi szerokie zainteresowanie. Roślina ta ponadto posiada dużą tolerancję na warunki siedliskowe. Turzyca pospolita preferuje przepuszczalną, odpowiednio wilgotną glebę, jest odporna na mróz i ma zastosowanie jako bylina okrywowa.
  • Turzyca włosista (carex comans) – turzyca włosista pochodzi z Nowej Zelandii. Ten gatunek o zimozielonych liściach i kaskadowym pokroju osiąga do ok. 30-60 cm wysokości i należy do odmian mrozoodpornych. Carex comans preferuje słoneczne i lekko zacienione stanowiska, a jej walor ozdobny stanowią liście, które jesienią przebarwiają się na kolor czerwonobrunatny i pozostają takie przez całą zimę. Turzyca włosista kwitnie od kwietnia do maja kwiatami zebranymi w zielone kłosy doskonale nadaje się do uprawy jako roślina ozdobna w ogrodach, zarówno pojedyncza jak i w większych skupiskach.
  • Turzyca japońska variegata (carex morrowii) – odmiana ta należy do nieco wyższych i sięga do 30-40 cm wysokości. Turzyca japońska variegata charakteryzuje się szerokimi, sztywnymi i zimotrwałymi liśćmi, które tworzą duże i efektowne kępy. Poza odmianą Variegata dostępna jest również turzyca morrowa Ice Dance, która posiada zielone liście ozdobione białymi pasami. Carex morrowii preferuje nasłonecznione lub półcieniste, wilgotne i osłonięte od wiatru stanowiska, dobrze rośnie w pobliżu zbiorników wodnych. Dzięki temu turzyca morrowa doskonale sprawdza się w uprawie na zacienionych tarasach, balkonach oraz obrzeżach rabat, a przy tym stanowi roślinę zimozieloną, co przedłuża jej funkcję ozdobną na cały rok, również zimę.
  • Turzyca palmowa (carex muskingumensis) – turzyca palmowa osiąga wysokość nawet do 60-80 cm i należy do gatunku mrozoodpornego. Roślina ta charakteryzuje się kępiastym pokrojem oraz kwiatami pojawiającymi się w lipcu zebranymi w brązowe kłosy. Turzyca palmowa preferuje wilgotne gleby oraz cieniste lub półcieniste stanowisko. Ta odmiana efektownie wygląda na rabatach w zestawieniu z roślinami o dużych liściach, z którymi kontrastują delikatne, wąskie liście turzycy palmowej.
  • Turzyca muskegońska (carex muskingmensis) – turzyca muskegońska to gatunek, którego uprawa nie wymaga zbyt wielu wymagań. Roślina ta charakteryzuje się zielonymi, cienkimi liśćmi oraz wzniesionym pokrojem i wysokością do 60 do 80 cm. Turzyca muskegońska kwitnie w czerwcu niewielkimi, ledwo zauważalnymi kwiatami. Odmiana ta preferuje wilgotne, przepuszczalne gleby oraz słoneczne lub półcieniste stanowisko. Należy przy tym pamiętać, że turzyca muskegońska jest wrażliwa na suszę, a jej uprawa nie uda się na bardzo suchych i jałowych glebach, dlatego powinno się ją podlewać w okresach posuchy. A może zainteresuje cię także trawa pampasowa?
  • Turzyca błotna (carex acutiformis) – turzyca błotna, jak sama nazwa wskazuje, występuje głównie na mokrych łąkach oraz brzegach zbiorników wodnych, czyli wszędzie tam, gdzie podłoże jest żyzne i muliste. Bardzo dobrze znosi zasolenie wody, a najlepiej rośnie na zacisznym stanowisku. Turzyca błotna charakteryzuje się przy tym jasnobrązowymi lub purpurowymi liśćmi szerokości 3-20 mm oraz trwałym pokroju z rozłogami. Odmiana ta osiąga 30-150 cm wysokości, a kwitnie od maja do czerwca wzniesionymi kłosami.
  • Turzyca sztywna (carex stricta) – ta odmiana charakteryzuje się dużą wysokością osiągającą ponad metr. Turzyca sztywna jest mrozoodporna i tworzy szerokie kępy, dzięki podziemnym rozłogom. Gatunek ten posiada złocistożółte liście z cienkim zielonym paskiem, które wyginają się łukowato. W pełnym słońcu zaś turzyca sztywna przybiera mocno żółtą, cytrynową barwę. Odmiana ta kwitnie na przełomie kwietnia i maja, ale kwiaty nie należą do ozdobnych. Uprawa turzycy sztywnej nie należy do wymagających. Odmiana ta preferuje wilgotne gleby, przepuszczalne i dobrze zdrenowane oraz półcieniste, osłonięte od wiatrów stanowisko. Roślina ta dzięki ciekawej barwie oraz pokroju efektywnie ozdabia ogród i doskonale nadaje się na obwódki.
  • Turzyca zwisła (carex pendula) – turzyca zwisła w odpowiednich warunkach osiąga wysokość nawet do 100 -150 cm. Odmiana ta rozrasta się w gęste, szerokie kępy składające się z zielonych liści. Turzyca zwisła kwitnie od maja, a jej kwiaty zebrane są w cylindryczne, zielonkawe kwiatostany. To właśnie kwiatostany stanowią największy walor ozdobny i jest charakterystyczny dla tej odmiany turzycy. Zwisające kwiatostany w postaci kłosów przewieszają się na pędach, stąd właśnie nazwa turzyca zwisła. Uprawa tej rośliny wymaga osłoniętych stanowisk, roślina dobrze rośnie również w miejscach całkowicie ocienionych. Turzyca zwisła jest ponadto odporna na mróz i preferuje stałą wilgotność gleby, a pielęgnacja turzycy nie wymaga wielu zabiegów. Odmiana ta doskonale sprawdza się w ogrodach naturalistycznych, na cienistych rabatach lub w okolicach oczka wodnego.

Wyżej wymienione odmiany turzycy to kilka najbardziej popularnych gatunków turzyc, które można spotkać w uprawie ogrodowej w naszym kraju. Na polskim rynku dostępnych jest również wiele innych odmian, spośród których każdy może wybrać roślinę odpowiednią do swoich potrzeb i konkretnego przeznaczenia. Turzyca leśna, turzyca oszimeńska, turzyca ptasie łapki, turzyca żółta, cienista, Graya to jedynie kilka z mnóstwa odmian, które kuszą nie tylko pięknem gatunku. Również niewysoka cena, za jaką można kupić turzyce ozdobne, stanowi jeden z atutów tej rośliny.

Turzyca - uprawa i pielęgnacja

Jak prawidłowo uprawiać turzycę?

Uprawa turzycy nie należy do wymagających. Roślina ta w zależności od odmiany dobrze znosi susze, jest odporna na choroby i szkodniki oraz bardzo często na mróz, a niektóre odmiany turzycy są również zimozielone. Turzyca carex wymaga zwykle odpowiedniej do potrzeb gleby oraz stanowiska - od słonecznego do całkowicie zacienionego.

Ważne, aby dostosować sposób uprawy do konkretnej odmiany turzycy, co umożliwi stworzenie pięknych kompozycji w ogrodzie, oczkach wodnych czy na tarasach. Większość turzyc wymaga stanowisk słonecznych lub półcienistych oraz wilgotnej, przepuszczalnej gleby - od piaszczystych, mało zasobnych do próchniczych i bogatych w składniki mineralne.

Pielęgnacja turzycy

Pielęgnacja turzycy nie należy do wymagających, jednak decydując się na jej uprawę, trzeba pamiętać o kilku podstawowych zasadach. Turzyca należy do roślin, które wymagają zapewnienia odpowiedniej wilgotności, dlatego podstawowym zabiegiem pielęgnacyjnym jest podlewanie tej rośliny, w czasie przedłużającej się suszy. Jeśli chodzi o nawożenie, stosuje się je w razie potrzeby, ponieważ zbyt duża ilość nawozu powoduje pokładanie się traw. W tym celu najlepiej zastosować dobrze przerobiony kompost lub nawóz wieloskładnikowy. Dodatkowo bardziej wrażliwe gatunki turzycy warto ściółkować oraz okrywać na zimę. Wiosną zaleca się przeprowadzenie cięcia turzycy. Dokonuje się tego poprzez podcięcie około 5-15 cm rośliny, odmiany zimozielone podcina się bardzo delikatnie. Należy również przeprowadzać tzw. wyczesywanie kępiastych roślin.

Choroby i szkodniki zagrażające uprawie turzycy

Turzyca to roślina trawiasta, która należy do gatunku o niewielkiej podatności na choroby i szkodniki, przy tym wiele jej odmian jest mrozoodpornych (jako odmiana należąca do ciekawych roślin, jakimi są trawy ozdobne zimozielone), a zatem jest to jedna z najbardziej odpornych roślin. Niemniej, popełniając błędy w uprawie carex czy też, gdy niewłaściwa będzie pielęgnacja turzycy, może zwiększyć się jej podatność na ataki ze strony chorób i szkodników. Wśród pierwszych najczęściej występuje mączniak oraz rdza, jeśli zaś chodzi o szkodniki najbardziej zagraża turzycy mszyca.

CZYTAJ WIECEJ
Ta strona korzysta z plików cookies.

Więcej informacji znajdziesz w polityce cookies.


Zamknij