Buk

Ilustracja buk

Buk (Fagus) - drzewa, kt贸re zaliczaj膮 si臋 do rodziny bukowatych. Rodzaj ten obejmuje zaledwie 11 gatunk贸w, jednak spotykane s膮 liczne odmiany, kt贸re cz臋sto uprawiane s膮 jako drzewa ozdobne. Najcz臋艣ciej wyst臋puj膮 one w strefie umiarkowanej, na p贸艂kuli p贸艂nocnej. W Polsce spotykany jest jedynie buk zwyczajny, kt贸ry jest okre艣lany r贸wnie偶 jako pospolity. Ka偶de drzewo wyr贸偶nia si臋 li艣膰mi, kt贸re opadaj膮 na zim臋. Buk znajduje szerokie zastosowanie w przemy艣le drzewnym, szczeg贸lnie wykonuje si臋 z buczyny meble, ale i r贸wnie偶 elementy statk贸w.

Buk - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Buk - wygl膮d, wyst臋powanie, wykorzystanie, ciekawostki

Jednym z najszlachetniejszych drzew, kt贸re s膮 spotykane nie tylko w Polsce, ale r贸wnie偶 w krajach azjatyckich. Jego liczne odmiany wy艣mienicie ozdabiaj膮 nasze przydomowe ogrody. Warto zatem dowiedzie膰 si臋, w jaki spos贸b mo偶na uprawia膰 buk, aby m贸c si臋 cieszy膰 pi臋knie rozwijaj膮cymi si臋 drzewami.

Buk - charakterystyka

Drzewa dorastaj膮ce nawet do 50 metr贸w wysoko艣ci, poro艣ni臋te s膮 przez skr臋toleg艂e li艣cie, kt贸re opadaj膮 na zim臋. W zale偶no艣ci od odmiany li艣cie osi膮gaj膮 d艂ugo艣膰 do kilkunastu centymetr贸w. W okresie kwitnienia pojawiaj膮 si臋 m臋skie i 偶e艅skie kwiaty, kt贸re porastaj膮 jedno drzewo. Dlatego do zapylania nie jest potrzebny drugi osobnik.

Nast臋pnie pojawiaj膮 si臋 owoce swoim wygl膮dem przypominaj膮ce orzeszki. Zamkni臋te s膮 one w okrywie drewniej膮cej, kt贸ra osi膮ga do 2,5 cm 艣rednicy. Jednak nie jest to regu艂a, poniewa偶 cz臋sto to, jak wygl膮daj膮 owoce, jest zale偶ne od konkretnego gatunku. Warto mie膰 na uwadze, 偶e nasiona s膮 jadalne.

Popularne gatunki i odmiany

W Polsce w stanie naturalnym wyst臋puje zaledwie jeden gatunek buka, kt贸rym jest buk pospolity (Fagus sylvatica). Najcz臋艣ciej spotykany jest on na Zachodzie oraz Po艂udniu naszego kraju. Drzewo dorasta najcz臋艣ciej do 30 metr贸w wysoko艣ci. Li艣cie s膮 do艣膰 spore, poniewa偶 osi膮gaj膮 one do 10 cm d艂ugo艣ci. Ponadto przybieraj膮 jajowaty kszta艂t. W okresie kwitnienia, kt贸ry przypada od kwietnia do maja, pojawiaj膮 si臋 kwiaty m臋skie i 偶e艅skie. Nast臋pnie drzewo obsypane jest przez owoce w formie niedu偶ych orzeszk贸w.

Do pozosta艂ych gatunk贸w zaliczy膰 mo偶emy:

  • Buk karbowany (Fagus crenata) - drzewo przyw臋drowa艂o do nas z Japonii. Osi膮ga do 30 metr贸w wysoko艣ci. Buk karbowany poro艣ni臋ty jest przez li艣cie o jajowatym kszta艂cie. Ich cech膮 charakterystyczn膮 s膮 delikatne w艂oski znajduj膮ce si臋 na obrze偶u.
  • Buk Englera (Fagus enleriana) - drzewo, kt贸re w stanie naturalnym ro艣nie na terenie Chin. Gatunek ten dorasta nawet do 25 metr贸w wysoko艣ci. Li艣cie wyr贸偶niaj膮 si臋 owalnym kszta艂tem, a tak偶e falowanym brzegiem. Po okresie kwitnienia pojawiaj膮 si臋 owoce w postaci niedu偶ych orzech贸w, kt贸re posiadaj膮 trzy skrzyde艂ka przy wierzchu.
  • Buk ameryka艅ski (Fagus grandiflora) - okre艣lany r贸wnie偶 jako buk wielkolistny, naturalnie wyst臋puje na terenie Ameryki P贸艂nocnej. Drzewo dorasta do 20 metr贸w wysoko艣ci. Gatunek ten posiada li艣cie o owalnym lub jajowatym kszta艂cie. Tak jak w przypadku pozosta艂ych gatunk贸w, w przypadku buka ameryka艅skiego r贸wnie偶 wyst臋puj膮 owoce w formie orzeszk贸w.
  • Buk japo艅ski (Fagus japonica) - drzewo, kt贸re dorasta do 25 metr贸w wysoko艣ci, spotykane jest w stanie naturalnym na terenie Japonii. Eliptyczne li艣cie, a tak偶e niedu偶e kwiaty, to jedne z cech charakterystycznych tego gatunku. Ponadto drzewo porastaj膮 bardzo ma艂e owoce.
  • Buk l艣ni膮cy (Fagus lucida) - jest to gatunek wywodz膮cy si臋 z Chin. W Polsce spotka膰 go mo偶na mi臋dzy innymi w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Wroc艂awskiego. Samo drzewo dorasta najcz臋艣ciej do 25 metr贸w wysoko艣ci. Okres kwitnienia przypada od kwietnia do maja. Natomiast owoce w postaci orzeszk贸w pojawiaj膮 si臋 najcz臋艣ciej od wrze艣nia do pa藕dziernika.

Patrz膮c na r贸偶ne odmiany, kt贸re mo偶emy posadzi膰 w swoim ogrodzie, a tak偶e z powodzeniem dostosuj膮 si臋 do warunk贸w panuj膮cych w Polsce, mo偶emy wymieni膰 mi臋dzy innymi:

  • Buk pospolity Black Swan - wyr贸偶nia si臋 ciemnopurpurowymi li艣膰mi, kt贸re przybieraj膮 niemal偶e czarn膮 barw臋. Jesieni膮 odmiana ta przebarwia si臋 na miedziany odcie艅.
  • Buk pospolity Horyzontalis - wyr贸偶nia si臋 ciemnozielonymi li艣膰mi, kt贸rych brzegi s膮 pofalowane. Te rodzaje drzew w Polsce s膮 raczej rzadko spotykane, dlatego traktowane s膮 one jako okazy kolekcjonerskie.
  • Buk zwyczajny Purple Fountain - niewysokie drzewo, kt贸re wyr贸偶nia si臋 ciemnoczerwonymi li艣膰mi. Drzewo na jesieni przebarwia si臋 na rudo.
  • Buk zwyczajny Rohan Weeping - rodzaje kar艂owe, kt贸re cechuj膮 si臋 bardzo ciemnym zabarwieniem li艣ci. Natomiast drzewo przebarwia si臋 wczesn膮 wiosn膮 na bardziej czerwony kolor.
  • Buk zwisaj膮cy Purpurea Pendula - rodzaje drzew, kt贸re najcz臋艣ciej w formie szczepionej. Odmiana wyr贸偶nia si臋 ciemnoczerwonymi li艣膰mi, natomiast jesieni膮 przebarwia si臋 na br膮zowy odcie艅.
  • Buk kolumnowy Dawyck Purple - rodzaje drzew, kt贸re w Polsce bardzo ch臋tnie s膮 wykorzystywane na obsadzenia 偶ywop艂ot贸w. Jest to odmiana, kt贸ra wyr贸偶nia si臋 ciemnoczerwonymi li艣膰mi. Natomiast drzewo jesieni膮 przebarwia si臋 na jasnobr膮zowo.

Buk - jak wygl膮da uprawa?

Mamy to szcz臋艣cie, i偶 w Polsce uprawa wielu odmian buka jest nie tylko mo偶liwa, ale r贸wnie偶 nie sprawia wi臋kszego k艂opotu. Najcz臋艣ciej wybierane rodzaje sadzonek dotycz膮 oczywi艣cie buka pospolitego. Drzewa najlepiej b臋d膮 ros艂y na 偶yznych i przepuszczalnych pod艂o偶ach. Ponadto warto zwr贸ci膰 uwag臋 na odpowiednie nawodnienie pod艂o偶a. Poniewa偶 sadzonkom sprzyja sta艂y dost臋p do w贸d gruntowych.

Je偶eli chodzi o stanowisko, to pod tym wzgl臋dem buk zwyczajny nie jest zbyt wymagaj膮cy. Mo偶e rosn膮膰 nie tylko na pe艂nym s艂o艅cu, ale r贸wnie偶 w cieniu innych drzew. Nawet mo偶na stwierdzi膰, 偶e buk pospolity zdecydowanie lepiej znosi ni偶sze temperatury w sezonie letnim ni偶 upa艂y. Bardzo cz臋sto gatunek ten jest wykorzystywany do tworzenia 偶ywop艂otu w ogrodzie. Ponadto niemal偶e ka偶da odmiana przebarwia si臋 jesieni膮 na pi臋kne kolory, dlatego sadzonki doskonale b臋d膮 prezentowa膰 si臋 na tle innych drzew lub te偶 jako solitery na trawnikach.

Buk pospolity - piel臋gnacja

Sprawdzaj膮c, jakie rodzaje zabieg贸w piel臋gnacyjnych najlepiej sprawdz膮 si臋 w przypadku buk贸w, nie mo偶emy zapomnie膰 o przycinaniu. Buk zwyczajny jest nie tylko podatny na ci臋cie, ale r贸wnie偶 艣wietnie znosi formowanie, dzi臋ki czemu mo偶emy uzyska膰 ciekawy kszta艂t korony. Nale偶y jednak pami臋ta膰 o tym, 偶e przycinanie p臋d贸w powinno wygl膮da膰 odpowiednio dla sadzonek w okre艣lonym wieku.

W pierwszym roku ci臋cie powinno pozwoli膰 wyodr臋bni膰 koron臋, a tak偶e pie艅. Dlatego nale偶y skupi膰 si臋 g艂贸wnie na p臋dach, kt贸re s膮 najni偶ej. W kolejnych latach powtarzamy ten zabieg, przycinaj膮c ca艂kowicie p臋dy znajduj膮ce si臋 bardzo nisko. Natomiast o po艂ow臋 skracamy te p臋dy, kt贸re maj膮 by膰 dominuj膮ce. Pami臋tajmy o tym, aby buk zwyczajny przycina膰 zim膮, a nast臋pnie zawsze zabezpieczy膰 rany preparatami, kt贸re b臋d膮 zapobiega膰 pojawianiu si臋 chor贸b grzybowych.

Zalet膮 posadzenia buk贸w w swoim ogrodzie jest to, i偶 drzewa wykazuj膮 si臋 bardzo du偶膮 odporno艣ci膮 na mr贸z. Ponadto doskonale poszczeg贸lne odmiany doskonale sprawdz膮 si臋 w przypadku teren贸w miejskich, poniewa偶 buki s膮 wyj膮tkowo odporne na zanieczyszczenia powietrza. Pami臋tajmy o tym, aby m艂ode sadzonki nawadnia膰, szczeg贸lnie od czerwca.

Buk - szkodniki i choroby

Jak ka偶de drzewo w ogrodzie, r贸wnie偶 buki mog膮 by膰 zaatakowane przez r贸偶nego rodzaju szkodniki oraz choroby. W takich okoliczno艣ciach warto wiedzie膰, z jakimi schorzeniami mo偶emy mie膰 do czynienia, a tak偶e, w jaki spos贸b mo偶emy je zwalcza膰. Jednym z najcz臋艣ciej atakuj膮cych szkodnik贸w jest zdobniczka bukowa. Jej obecno艣膰 poznamy przede wszystkim po br膮zowieniu oraz skr臋caniu si臋 li艣ci. Nast臋pnie zaczynaj膮 one usycha膰, przez co rozw贸j drzewa jest zahamowany. Mszyce powinni艣my zwalcza膰 jeszcze przed pojawieniem si臋 li艣ci, poniewa偶 p贸藕niej jest to bardzo utrudnione, przez szybkie rozmna偶anie si臋 szkodnika.

Buk jest r贸wnie偶 nara偶ony na choroby grzybowe, szczeg贸lnie przy nieprawid艂owej piel臋gnacji, a tak偶e niesprzyjaj膮cych warunkach atmosferycznych. Do takich chor贸b grzybowych zalicza si臋 mi臋dzy innymi m膮czniak prawdziwy, a tak偶e plamisto艣膰 li艣ci. Pierwsz膮 z nich rozpoznamy po charakterystycznym, bia艂ym nalocie na li艣ciach. Natomiast plamisto艣膰 li艣ci objawia si臋 szczeg贸lnie nieregularnymi plamami, kt贸re zaczynaj膮 pokrywa膰 li艣cie. Wa偶ne jest bardzo szybkie reagowanie poprzez stosowanie odpowiednich preparat贸w, tak aby choroby grzybowe nie przenios艂y si臋 na pozosta艂e ro艣liny w ogrodzie. Nie zapominajmy tak偶e o odpowiedniej prewencji, czyli o prze艣wietlaniu konar贸w, a tak偶e grabieniu li艣ci jesieni膮.

Buk jako drzewo ozdobne do ogrodu. Zobacz, jakie li艣cie i owoce rosn膮 na r贸偶nych gatunkach buk贸w, jak wygl膮da uprawa tego drzewa, a tak偶e, jakie rodzaje mo偶emy spotka膰 w Polsce.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto