Mięta w domu i ogrodzie - uprawa, pielęgnacja, właściwości i zastosowanie

Zioła mają zastosowanie lecznicze, przyprawowe a do tego pozyskuje się z nich olejki. Wiele ciekawych gatunków można uprawiać w ogrodzie lub domu. Jednym z najczęściej wybieranych jest mięta. W tym artykule poruszamy kilka kwestii związanych z tą rośliną. Sprawdzamy jak wygląda jej uprawa i pielęgnacja. Opisujemy sposoby jej wykorzystania i właściwości lecznicze. Nie zapominamy o wymienieniu odmian, w jakich występuje.

Mięta – pochodzenie i popularne odmiany

Mięta to nazwa grupy roślin należących do rodziny jasnotowatych. Wspomniane zimotrwałe byliny mogą dorastać do około 150 cm wysokości. Wyróżniają je pojedyncze, eliptyczne lub jajowate liście z karbowanymi lub ząbkowanymi brzegami. Poza nimi wytwarzają drobne kwiaty skupione w okółkach. Rośliny wydzielają silny, charakterystyczny zapach. Nie zawsze jest to powszechnie znany, miętowy aromat. Jeśli chodzi o występowanie to najwięcej gatunków mięty rośnie w Europie, Azji i Afryce. Łącznie kilka jest obecnych w Australii, Nowej Zelandii i Ameryce Północnej.W naturze bylina preferuje wilgotne lub mokre tereny.

Zanim opiszemy wymagania uprawowe i właściwości lecznicze mięty zajmiemy się najczęściej spotykanymi gatunkami. Zarówno w uprawie domowej jak i ogrodowej. Bez wątpienia największą popularnością cieszy się mięta pieprzowa. Dorasta do 100 cm wysokości. Ma fioletową łodygę gęsto obrośniętą piłkowanymi liśćmi. Wytwarzają pachnący olejek wykazujący szerokie zastosowanie. Kolejną odmianą jest szybko rozrastająca się mięta zielona. Niedopilnowana może zająć całą grządkę. W związku z tym znacznie łatwiej uprawia się ją w doniczkach.

Interesującymi walorami smakowymi odznacza się mięta cytrynowa zwana też nawodną. Zarówno w jej smaku jak i zapachu czuć wyraźne, cytrusowe nuty. Do tego ma charakterystyczne, jasnozielone liście. Ta bylina najlepiej czyje się w nasadzeniach nad oczkami wodnymi. Może też porastać inne, wilgotne stanowiska. Mięta cytrynowa zazwyczaj dorasta do 50-70 cm wysokości. Na koniec pozostała uważana za chwast mięta polna. Przede wszystkim, dlatego, że reprezentuje ekspansywne zioła. Osiąga 40 cm wysokości, ma silnie pachnące liście będące świetnym dodatkiem do zup i sosów.

Uprawa i pielęgnacja mięty

Herbata lub napar z mięty uprawianej we własnym ogródku smakuje wyśmienicie. By móc się nimi cieszyć trzeba wiedzieć jak wygląda uprawa tej byliny. Opisujemy ten proces na przykładzie najpopularniejszej odmiany pieprzowej. Otóż preferuje ona stanowiska nasłonecznione lub lekko zacienione. Najlepsza dla niej gleba jest wilgotna, przepuszczalna, próchniczna i bogata w wapń. Zalecany odczyn powinien utrzymywać się w okolicach zasadowego. Rośliny rozmnaża się wegetatywnie przez sadzonki z rozłogów lub pozyskane ze szczytów pędów. Sadzonki wysadza się do gruntu wiosną lub jesienią.

Pierwszy zabieg pielęgnacyjny wykonuje się już na etapie sadzenia mięty. Polega on na pozostawieniu pomiędzy sadzonkami około 30 centymetrowych odstępów. Dbanie o prawidłowy rozwój polega też na utrzymaniu wilgotności podłoża i dostarczaniu składników odżywczych. Do tego celu najlepszy jest kompost lub nawozy mineralne. Jeśli na działce rosną różne odmiany mięty mogą się krzyżować. Zapobiega się temu obrywając kwiaty. Liście wykazujące działanie zdrowotne obrywa się od czerwca do sierpnia przed okresem kwitnienia. Co ważne można też zrywać całe ziele. To jeszcze nie wszystkie informacje dotyczące uprawy.

Mięta pieprzowa jak i inne odmiany dobrze czuje się w uprawach domowych. Hoduje się ją z nasion lub kupuje rozkrzewione sadzonki. Roślina nie ma dużych wymagań stanowiskowych. Doniczkę ustawia się na parapecie lub balkonie w najlepiej lekko zacienionym miejscu. Jeśli chodzi o ziemię to najlepsza jest standardowa mieszanka ogrodowa zaprawiona biohummusem. Najważniejszym zabiegiem pielęgnacyjnym jest regularne i obfite podlewanie. Zbliżając się do okresu zimowania roślina zgubi liście, wtedy przycina się jej pędy. Następnie doniczkę przenosi się do chłodnego pomieszczenia i ogranicza podlewanie. Wczesną wiosną pojawią się nowe pędy.

Zdrowotne właściwości mięty - na trawienie i nie tylko

Zbawienne właściwości mięty są od dawna stosowane w lecznictwie. Skąd właściwie się biorą? Liście mięty pieprzowej i innych odmian są źródłem witaminy A oraz B3. Zawierają również magnez, fosfor, wapno, żelazo, białka i węglowodany. Poza nimi występują olejki eteryczne, garbniki oraz flawonoidy. Do tych ostatnich należą kwasy fenolowe, luteolina, rutyna, hesperydyna. To właśnie te składniki sprawiają, że picie mięty, niezależnie od tego czy jest to napar czy herbata, przynosi wiele korzyści zdrowotnych. Nie pozostaje nic więcej poza opisaniem tych korzyści.

Przede wszystkim napar z mięty jest stosowany na trawienie. Po spożyciu ciężkostrawnych potraw. Jest też środkiem łagodzącym ból żołądka, niestrawność, nudności i mdłości. Mięta w takiej formie reguluje pracę układu pokarmowego i pomaga zwalczać kolkę jelitową. Nie należy jednak podawać jej przy silnych zatruciach pokarmowych, nadkwasocie i przy walce z wrzodami żołądka. Picie mięty pozwala wykorzystać jej działanie rozkurczające i obniżające napięcie mięśni gładkich. Bardzo przydatny jest też olejek miętowy. Stosuje się go do inhalacji zalecanej w walce ze stanami zapalnymi jamy ustnej i nieżytach górnych dróg oddechowych. Sprawdza się też w łagodzeniu przeziębienia, grypy i zapalenia zatok.

Z mięty pozyskuje się mentol stosowany w lekach. Olejek pojawia się w tabletach do ssania, syropach itp. Liście wykorzystuje się w lecznictwie, ale nie jest to jedyna opcja. Mięta ma, bowiem zastosowanie kulinarne. Największe walory smakowe oferuje odmiana cytrynowa, choć pieprzowa również jest używana. Z liści byliny przygotowuje się sosy do mięs i ryb. Sprawdzają się też, jako przyprawa w innych potrawach. Szczególnie dobrze komponują się z jagnięciną oraz nabiałem. Do tego dekorują desery w postaci lodów czy kremów. Pojawiają się również w drinkach. Podsumowując, mięta jest niezwykle uniwersalną rośliną a przy tym nie sprawia trudności podczas uprawy. Warto, więc sprowadzić ją do domu i ogrodu.