Buraki - uprawa, pielęgnacja, najlepsze przepisy, właściwości, porady

Buraki to rośliny o wielu zaletach. Nie sprawiają wielu trudności podczas uprawy. Dzięki temu można je sprowadzić do ogrodu czy na działkę. Zawierają witaminy i wartości odżywcze. To sprawia, że wzmacniają układ krwionośny. Nie należy oczywiście zapominać o ich szerokim zastosowaniu kulinarnym. W związku z tymi zaletami opisujemy uprawę i pielęgnację buraków. Wymieniamy ich właściwości i przedstawiamy ciekawe przepisy na smaczne potrawy.

Buraki – charakterystyka i właściwości

W Polsce, praktycznie w każdym regionie, uprawiane są buraki zwyczajne i ćwikłowe. W zależności od systemu klasyfikacji są zaliczane do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Wszystkie popularne odmiany pochodzą od buraka dzikiego. Zaliczają się do nich oczywiście również buraki liściowe. Naturalnym środowiskiem buraka dzikiego jest Bliski Wschód oraz Indie, okolice Morza Kaspijskiego i wybrzeża Morza Śródziemnego. Odmiany zwyczajne to okazy jednoroczne lub dwuletnie. Ich górne liście są duże, jajowate i mają pofalowane brzegi. Dolne łodygowe są podłużne lub lancetowate. Jadalny korzeń spichrzowy mięsisty i pękaty. Kwiaty zebrane w wiechy pojawiają się w drugim roku uprawy.

Zanim przejdziemy do zasad uprawy trzeba wspomnieć, co zawierają korzenie buraków. Po pierwsze są to witaminy z grup A, B, C w tym również kwas foliowy. Tymczasem odmiany liściowe, tak zwana boćwina jest źródłem witamin A, C, K oraz B. Obie oferują niewielkie ilości żelaza a ponadto inne wartości odżywcze. Jest to między innymi wapń, potas, mangan, magnez, miedź, fluor oraz sód. W burakach ćwikłowych znajduje się też błonnik, białko, beta-karoten, węglowodany i cukry. Spore nagromadzenie pożytecznych składników sprawia, że opisywane rośliny wykazują właściwości zdrowotne.

Przede wszystkim czerwone buraczki są znakomitym środkiem krwiotwórczym, pomimo tego, że nie zawierają dużo żelaza. Zatem ich spożywanie zapobiega powstawaniu i zwalcza anemię. Uważa się też, że wspomagają leczenie białaczki. Z całą pewnością są silnym przeciwutleniaczem. Zwiększają przyswajanie tlenu wspomagając w ten sposób układ krwionośny. Sok z buraka podnosi poziom tlenku azotu, jest, więc polecany osobom z nadciśnieniem. Te warzywa pod każdą postacią oczyszczają organizm z toksyn i są niskokaloryczne. Jednakże ich nadmierne spożycie może działać przeczyszczająco.

Uprawa buraka ćwikłowego

Buraki ćwikłowe cieszą się w Polsce ogromną popularnością. Dlatego też zajmiemy się zasadami ich uprawy. Na początek trzeba wiedzieć, że nie należy sadzić ich po sobie oraz po roślinach kapustnych i korzeniowych. Buraki w tunelach i inspektach wysiewa się od połowy lutego do końca marca. W otwartym gruncie wysiew prowadzi się od połowy kwietnia do czerwca. Drugim terminem jest koniec lipca i początek sierpnia. Nasiona umieszcza się w rzędach, co 20-40 cm na głębokości do 3 cm. Gdy pojawią się 2-3 liście trzeba wykonać przerywkę. Wtedy pozostawia się rośliny w rzędzie, co 4-6 cm. Buraki ćwikłowe kiełkują w temperaturze 8°C a najlepiej wzrastają w 11-18 stopniach.

Stanowisko pod uprawę buraków powinno być ciepłe i nasłonecznione. Należy unikać miejsc zacienionych z roślinnością o dużym zagęszczeniu. Gleba musi być żyzna i wilgotna. Rośliny nie tolerują ziemi ciężkiej i bardzo mokrej. Nie lubią też nadmiernego zakwaszenia. Dlatego właśnie odczyn podłoża musi utrzymywać się w okolicach obojętnego. Zalecany przedział pH to 6,5-7. Warto wiedzieć, że najlepszym sąsiedztwem dla buraków jest cebula zwyczajna, kalarepa, seler i ogórki. Można je sadzić również po rzodkiewce i sałacie. Wymagania za już nami a przed nami pielęgnacja. Składa się w zasadzie z trzech czynności.

Jednym z podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych w uprawie buraków jest odchwaszczanie. Te rośliny źle reagują na konkurencję. W uprawach przydomowych i ogrodowych chwasty usuwa się ręcznie. Kolejną ważną czynnością jest regularne podlewanie. Czerwone buraczki ćwikłowe bardzo nie lubią suszy. Niedobory wody znacząco zmniejszają plony. Trzeba też pamiętać o nawożeniu. Opisywane rośliny przy wytwarzaniu liści zużywają sporo azotu. Mimo tego trzeba uważać z jego podawaniem, buraki mają tendencję do gromadzenia szkodliwych azotanów. Zasilanie można wykonywać za pomocą nawozów mineralnych lub naturalnego kompostu.

Nie tylko gotowane buraki

Sałatka z buraków to prawdziwy klasyk. Do jej przygotowania, poza gotowanym głównym składnikiem, potrzebna będzie cebula, jabłka, oliwa i wybrane przyprawy. Cebulę trzeba pokroić w kostkę, pozostałe składniki zetrzeć na tarce. Po wymieszaniu wszystkiego z przyprawami sałatka z buraków jest gotowa. Poza tym znanym daniem warto, sprawdzić też inne przepisy na wykorzystanie zdrowych warzyw. Jedną z ciekawszych potraw jest buraczkowy chłodnik. Świetnie schładza organizm w upalne dni. Dostarcza sporo energii, przy czym jest lekkostrawny. Nie należy oczywiście zapominać o tradycyjnym barszczu czerwonym.

Gotowane buraki w postaci sałatki czy zupy są powszechnie znane. Nie każdy jednak wie jak smakują kiszone buraki. Przygotowuje się je praktycznie tak samo jak ogórki kiszone. Nie jest to, więc skomplikowany proces. Buraki trzeba umyć, obrać i pokroić. Następnie umieszcza się je w słoiku wraz z czosnkiem, liściem laurowych i ziarnami pieprzu. Całość zalewa się wodą z solą. Słoik pozostawia się w temperaturze pokojowej do momentu rozpoczęcia fermentacji. Po tym przenosi się go do chłodniejszego pomieszczenia. Po 2-3 tygodniach kiszone buraki są zdatne do spożycia.

Bogaty w witaminy i minerały sok z buraka występuje dwóch wersjach. W pierwszej pozyskuje się go z surowych warzyw. Przydatna okazuje się tu sokowirówka lub wyciskarka. Drugą wersją jest sok z kiszonki opisywanej powyżej. Zakwas z buraków można spożywać bez jakiejkolwiek dalszej obróbki. Inną ewentualnością jest przygotowanie z niego zupy. Zakwas z buraków nie wyczerpuje możliwości wykorzystania opisywanego warzywa. Piecze się je z kozim serem lub przygotowuje wegetariańskie burgery. Ciekawe walory smakowe wykazuje kiszony barszcz czerwony. Poza sprawdzonymi przepisami warto też szukać nowych rozwiązań.