Sałata w ogrodzie - odmiany, uprawa, pielęgnacja, właściwości odżywcze, przepisy

Ogród lub działka to idealne miejsca do pielęgnowania różnych roślin. Wiele z nich to ciekawe gatunki ozdobne. Nie należy jednak zapominać o uprawie warzyw. Są, bowiem naturalnym źródłem witamin, dostarczają też wartości odżywcze. Jednym z najchętniej sadzonych jest sałata występująca pod różnymi postaciami. Warto, więc dowiedzieć się o niej nieco więcej. Jakie odmiany są najpopularniejsze? Czy jest to wymagające warzywo? Poniżej odpowiadamy na te pytania.

Sałata, jej charakterystyka, odmiany i właściwości

Salata to nazwa określająca rodzaj jednorocznych roślin należących do licznej rodziny astrowatych. Są to gatunki pochodzące z terenów Europy i Azji o umiarkowanym klimacie. Typowym przedstawicielem tej grupy, występującym wyłącznie w uprawie, jest sałata siewna. Sporą popularnością cieszy się też sałata masłowa. Pierwsza z wymienionych jest rośliną mogącą dorastać do 80-150 cm w okresie, gdy łodyga wytwarza pędy kwiatostanowe. Kształt i kolor liści zależą od odmiany. Najczęściej jednak są jasno lub ciemnozielone. Ważne jest też to, że mają szerokie zastosowanie kulinarne. Mogą być spożywane na surowo lub dodawane do innych potraw.

Sałata zawiera wartości odżywcze, co może zdziwić wiele osób. Dlatego, że w powszechnym mniemaniu to warzywo oferuje tylko walory smakowe. Warto, więc wiedzieć, że praktycznie każda zielona sałata jest źródłem witamin B, E oraz C. Zaopatruje organizm w żelazo, wapń, sód, miedź, cynk i magnez. Interesujące nas warzywo zawiera silne przeciwutleniacze chroniące przed zwyrodnieniem plamki żółtej. Wykazuje też właściwości bakteriobójcze, wzmacnia system odpornościowy, poprawia trawienie i odkwasza organizm.

Jakie rodzaje sałat można z powodzeniem uprawiać w ogrodzie czy na działce? Jak już wspomnieliśmy sporą popularnością cieszy się sałata masłowa. Jej główki są otoczone rozłożystymi liśćmi. Są delikatne, jasno lub ciemnozielone, rzadko czerwonawe. Kolejne miejsce na naszej liście zajmuje sałata lodowa zwana też kruchą. Zawiązuje twarde główki składające się z gładkich lub pęcherzykowatych liści. Warta uwagi jest też sałata rzymska. Jej liście są całobrzegie lub ząbkowane, mięsiste i rosnące w górę. Ta odmiana charakteryzuje się słodkim, nieco orzechowym smakiem.

Uprawa sałaty w gruncie

Wymienione powyżej rodzaje sałata zawierają witaminy, żelazo i inne minerały. To nie jedyne cechy, które je łączą. Warto wiedzieć, że te warzywa mają bardzo podobne wymagania uprawowe. Sałata rzymska i inne odmiany mogą być uprawiane z siewu lub rozsady. Wysiew wykonuje się wiosną w dwutygodniowych odstępach. Pomiędzy nasionami zachowuje się 20-30 centymetrowe odstępy. Gdy wytworzą 3-4 liście, przeprowadza się przerywkę mającą na celu pozostawienie odległości między siewkami wynoszącą 20-25 cm. Tymczasem rozsady hoduje się w doniczkach w lutym, końcem marca, w połowie kwietnia lub w lipcu. Gdy sadzonki osiągną 6-10 cm wysokości przenosi się je do gruntu.

Każda zielona sałata lubi gleby żyzne, próchniczne, przepuszczalne i wilgotne. Wymagania wodne są dość duże, lecz zbytnia wilgotność prowadzi do gnicia roślin. Odczyn podłoża musi być zbliżony do obojętnego. Dodatkowo stanowisko powinno być spulchnione, ciepłe, nasłonecznione i osłonięte przed wiatrem. Sałata kiełkuje w temperaturze 15-20°C, wschodzi w 15-18°C, główki zawiązuje w 12-14°C. Wytrzymuje przy tym lekkie przymrozki.  Na jednym stanowisku można uprawiać to warzywo nie dłużej niż 3-4 lata. Jako przedplon najlepiej sprawdzają się ogórki, pomidory i buraki.

Sałata lodowa czy inne, opisane tu odmiany wymaga pewnych zabiegów pielęgnacyjnych. Podstawą jest regularne odchwaszczanie i delikatne spulchnianie gleby. Odmiany uprawiane we wczesnych terminach przykrywa się folią perforowaną w celu przyspieszenia zbiorów. Ważne jest też podlewanie, przeprowadza się je regularne pamiętając by było umiarkowanie obfite. Jeśli chodzi o nawożenie to pierwsze wykonuje się jeszcze przed posadzeniem roślin. Wykorzystuje się do tego wieloskładnikowy nawóz naturalny lub kompost. Po tym przeprowadza się nawożenie pogłówne saletrą amonową.Można, więc stwierdzić, że uprawa sałaty nie należy do najtrudniejszych.

Kulinarne zastosowanie sałaty

Wspominaliśmy już, że sałata ma wiele kulinarnych zastosowań. Nie ma tu większego znaczenia jej odmiana, choć każda ma nieco inne walory smakowe. Warzywo można, więc spożywać na surowo, na przykład, jako dodatek do kanapek. Jest też znakomitym dodatkiem do różnego rodzaju sałatek. Takich jak na przykład klasyczna sałata masłowa ze śmietaną będąca uzupełnieniem obiadu. Każda odmiana sałaty doskonale komponuje się z pomidorami, ogórkami, rzodkiewką.

Sałata rzymska, lodowa, masłowa czy siewna to rośliny głowiaste z rodziny astrowatych. Można je siać lub sadzić od wczesnej wiosny do późnego lata. Nie sprawiają większych problemów w trakcie uprawy. Trzeba zapewnić im odpowiednie stanowisko, regularne podlewanie i odchwaszczanie. Odwdzięczą się ciekawym smakiem, licznymi wartościami odżywczymi oraz niską kalorycznością. Opisane cechy są świetną zachętą do zaproszenia różnych odmian sałaty do ogrodu lub na działkę.